Giao thông

Hà Nội gỡ nút thắt giao thông tĩnh - Kiến tạo đô thị hiện đại

Nhóm PV 07/07/2026 - 18:53

Tối 7-7, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện Chương trình Hà Nội chuyển động với chủ đề “Hà Nội gỡ nút thắt giao thông tĩnh - Kiến tạo đô thị hiện đại”. Chương trình nhằm làm rõ những thách thức trong phát triển giao thông tĩnh của Hà Nội, đồng thời gợi mở các giải pháp về quy hoạch, đầu tư và quản trị để tháo gỡ điểm nghẽn, từng bước hoàn thiện hạ tầng đô thị hiện đại.

Tại điểm cầu trực tiếp Trường quay S1 có sự tham gia của hai khách mời: Ông Lương Đức Thắng, Phó trưởng Phòng Kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội; TS Đinh Thanh Bình, Trưởng bộ môn Quy hoạch và quản lý Giao thông vận tải, Đại học Giao thông vận tải.

z8017876526033_10e568d0f2176e4d2918e176c0e5e343.jpg
Hai vị khách mời tham dự Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Ngoài ra, Chương trình kết nối trực tiếp tới điểm đỗ xe thông minh Nguyễn Công Hoan. Bãi đỗ xe này đuợc đưa vào khai thác từ năm 2016, điểm đỗ xe này có diện tích hơn 1.000m2, gồm 17 block cao 4 tầng, công suất trông giữ được 221 xe ô tô con dưới 7 chỗ. Hệ thống điều khiển được lập trình thông minh và dễ dàng sử dụng, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người vận hành và các phương tiện.

Hà Nội đang không ngừng mở rộng hạ tầng giao thông với những tuyến đường mới, nhiều cây cầu mới, những khu đô thị mới. Thế nhưng, cùng với tốc độ phát triển ấy là một nghịch lý đang hiện hữu, mỗi ngày, nhiều người dân vẫn phải mất rất nhiều thời gian chỉ để tìm một chỗ đỗ xe.

Ở nhiều đô thị phát triển trên thế giới, giao thông tĩnh được xem là một cấu phần không thể tách rời của hệ thống hạ tầng giao thông. Bởi nếu phương tiện không có nơi dừng, đỗ đúng quy hoạch thì lòng đường sẽ bị lấn chiếm, vỉa hè bị sử dụng sai mục đích và không gian công cộng ngày càng bị thu hẹp. Hà Nội cũng đang đứng trước thách thức đó, khi nhu cầu đỗ xe tăng nhanh trong khi quỹ đất và hạ tầng giao thông tĩnh vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của đô thị.

cdn.tuoitrethudo.vn-stores-news_dataimages-2025-122025-09-10-_bai-do-xe20251209101508.jpg
Bãi đỗ xe trên phố Nguyễn Công Hoan được xây dựng theo công nghệ Hàn Quốc, gồm 17 block cao 4 tầng, có hệ thống giám sát an ninh và các biện pháp phòng cháy chữa cháy. Ảnh: Quốc Luỹ

Trong bối cảnh Thủ đô đang hướng tới mô hình đô thị đa cực, phát triển giao thông công cộng làm nền tảng, thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD), khai thác không gian ngầm và xây dựng đô thị thông minh, việc tháo gỡ nút thắt giao thông tĩnh không chỉ là bài toán tăng thêm bãi đỗ xe, mà còn là yêu cầu tổ chức lại không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại và lấy người dân làm trung tâm.

Bài toán giao thông tĩnh của Hà Nội không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ

Trả lời câu hỏi về nguyên nhân cốt lõi khiến Hà Nội vẫn chưa giải quyết được bài toán giao thông tĩnh, TS. Đinh Thanh Bình cho rằng, thành phố không thiếu quy hoạch trong lĩnh vực này. Từ năm 2003, Hà Nội đã có quy hoạch giao thông tĩnh. Thành phố cũng đã ban hành quy hoạch hệ thống bãi đỗ xe và trung tâm tiếp vận đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tuy nhiên, các báo cáo quy hoạch đều chỉ ra rằng, việc đầu tư xây dựng các bãi đỗ xe còn chậm, chủ yếu dựa vào nguồn lực xã hội hóa, trong khi vẫn tồn tại nhiều vướng mắc về giao đất, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và thu hút nhà đầu tư.

z8017932443004_4a2153991c1c9ace647e9d7775c6ad75.jpg
TS. Đinh Thanh Bình, Trưởng bộ môn Quy hoạch và quản lý GTVT, Đại học GTVT Hà Nội trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

TS. Đinh Thanh Bình cho rằng, bài toán giao thông tĩnh của Hà Nội không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. "Thứ nhất, trong quy hoạch, vai trò của giao thông tĩnh chưa thực sự được đặt ngang tầm với giao thông động. Thứ hai, công tác quản lý và thực hiện quy hoạch còn nhiều bất cập. Có những khu đất dành cho giao thông tĩnh nhưng sau một thời gian lại được chuyển đổi sang mục đích khác", TS. Đinh Thanh Bình phân tích.

Bên cạnh đó, theo TS. Đinh Thanh Bình, quá trình triển khai quy hoạch vẫn còn nhiều rào cản về thủ tục hành chính. Đầu tư vào giao thông tĩnh đòi hỏi nguồn vốn lớn nhưng thời gian thu hồi vốn kéo dài, trong khi cơ chế đầu tư chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia.

"Đây là những nguyên nhân đan xen, từ quy hoạch, quản lý quy hoạch đến tổ chức thực hiện và cơ chế thu hút đầu tư", TS. Đinh Thanh Bình nhấn mạnh.

8 nhóm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn giao thông tĩnh

Ông Lương Đức Thắng, Phó Trưởng phòng Kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, cơ quan quản lý nhà nước đã đánh giá toàn diện thực trạng và xây dựng 8 nhóm giải pháp, triển khai đồng bộ theo nguyên tắc 3E, gồm phát triển hạ tầng, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và đẩy mạnh tuyên truyền.

Thứ nhất, rà soát, lập danh mục và phân loại các dự án đầu tư hạ tầng giao thông tĩnh theo mức độ cấp thiết, xác định các tuyến, khu vực cần ưu tiên đầu tư trước mắt và lâu dài.

Thứ hai, ưu tiên phát triển hạ tầng tại các khu vực trọng điểm, đặc biệt là vùng lõi đô thị, nơi mật độ phương tiện lớn, thường xuyên xảy ra ùn tắc và tình trạng dừng, đỗ xe sai quy định.

z8017928857891_4865195532675d48dbc74cab3578c85e.jpg
Ông Lương Đức Thắng, Phó Trưởng phòng Kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Thứ ba, trước mắt tiếp tục bố trí, cấp phép tạm thời các điểm đỗ xe phù hợp với điều kiện thực tế, đáp ứng một phần nhu cầu của người dân; đồng thời bảo đảm việc cấp phép công khai, minh bạch và có kiểm soát.

Thứ tư, rà soát quỹ đất theo quy hoạch để đầu tư các bãi đỗ xe công cộng gắn với khu dân cư, trung tâm thương mại và các khu vực công cộng, từng bước đáp ứng nhu cầu đỗ xe của thành phố.

Thứ năm, triển khai hệ thống thu phí không dừng tại các bãi, điểm đỗ xe được cấp phép nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch nguồn thu và hạn chế thất thoát.

Thứ sáu, phối hợp với các sở, ngành và chủ đầu tư phát triển hệ thống giao thông tĩnh trong các dự án, khu đô thị, khu chung cư, bảo đảm đáp ứng nhu cầu đỗ xe ngay từ khâu quy hoạch và đầu tư.

Thứ bảy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành của người dân trong việc dừng, đỗ xe đúng quy định; đồng thời khuyến khích sử dụng vận tải hành khách công cộng để giảm áp lực lên hạ tầng giao thông và hạn chế phương tiện cá nhân.

Cuối cùng, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm về dừng, đỗ xe; phát huy hiệu quả hệ thống camera giao thông để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và giảm ùn tắc trên địa bàn thành phố.

Giao thông tĩnh - mảnh ghép còn thiếu của hạ tầng đô thị

Theo TS. Đinh Thanh Bình, Trưởng Bộ môn Quy hoạch và Quản lý giao thông vận tải, Đại học Giao thông vận tải, nhiều năm qua Hà Nội chủ yếu tập trung đầu tư hạ tầng giao thông động thông qua xây dựng các tuyến đường mới, mở rộng mặt cắt đường, cải tạo nút giao, xây dựng cầu vượt, hầm chui... trong khi hạ tầng giao thông tĩnh chưa được quan tâm tương xứng.

z8017932445183_e6bfe362a4245cc704eccfba6ecd5fa5.jpg
TS. Đinh Thanh Bình, Trưởng Bộ môn Quy hoạch và Quản lý giao thông vận tải, Đại học Giao thông vận tải trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Gần đây, Hà Nội tiếp tục quan tâm đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng. Tuy nhiên, trong khi hạ tầng giao thông động được ưu tiên đầu tư, giao thông tĩnh vẫn chưa được quan tâm tương xứng.

Theo TS. Đinh Thanh Bình, nhu cầu sử dụng phương tiện của người dân ngày càng lớn. Hà Nội hiện có khoảng 8 triệu dân, gần 1 triệu ô tô và hơn 6 triệu xe máy. Bên cạnh đó, mỗi ngày còn có lượng lớn người từ các địa phương đến học tập, làm việc, khiến nhu cầu đi lại tăng cao, tạo áp lực lớn lên hệ thống giao thông, nhất là vào giờ cao điểm và tại các khu dân cư.

Trưởng Bộ môn Quy hoạch và Quản lý giao thông vận tải, Đại học Giao thông vận tải nhận định, giao thông động và giao thông tĩnh là hai bộ phận không thể tách rời. Mỗi hành trình của người dân đều kết thúc tại một điểm đến để làm việc, học tập, mua sắm hoặc thực hiện các nhu cầu khác, kéo theo nhu cầu đỗ xe. Tuy nhiên, trong khi số lượng phương tiện ngày càng lớn, hệ thống bãi đỗ xe lại thiếu nghiêm trọng, khiến nhiều người buộc phải dừng, đỗ xe trên lòng đường, vỉa hè hoặc những khoảng trống còn lại.

Tình trạng chiếm dụng không gian giao thông để đỗ xe làm giảm năng lực thông hành của đường và vỉa hè, gia tăng ùn tắc và làm giảm hiệu quả đầu tư hạ tầng giao thông. Đây là một trong những bất cập lớn trong quá trình phát triển hệ thống giao thông đô thị hiện nay.

Theo Quy hoạch Thủ đô, tầm nhìn đến năm 2065, giao thông tĩnh được xác định là một cấu phần quan trọng của hạ tầng giao thông. Vì vậy, cần ưu tiên đầu tư hệ thống bãi đỗ xe gắn với các ga đường sắt đô thị, các điểm trung chuyển và mạng lưới vận tải hành khách công cộng. Qua đó, từng bước hình thành thói quen gửi phương tiện cá nhân và tiếp tục hành trình bằng phương tiện công cộng, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống giao thông đô thị.

Tầm nhìn quy hoạch dài hạn tạo nền tảng phát triển giao thông tĩnh

Theo ông Lương Đức Thắng, để đưa cách tiếp cận mới về giao thông tĩnh vào thực tiễn, trước hết cần có quy hoạch dài hạn. Ông cũng đồng tình với quan điểm của TS. Đinh Thanh Bình cho rằng đây là nền tảng để phát triển hệ thống giao thông đô thị đồng bộ, bền vững.

z8017928848069_51a6c0e3252aed84b18ecd43f901108b.jpg
Ông Lương Đức Thắng chia sẻ tại Chương trình: Ảnh: Phạm Hùng

Theo ông Lương Đức Thắng, quy hoạch dài hạn là cơ sở để Hà Nội triển khai đồng bộ các giải pháp, phát huy vai trò của giao thông tĩnh, bảo đảm phát triển tương xứng với giao thông động và hệ thống hạ tầng đô thị.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của phát triển hạ tầng đồng bộ, thời gian qua, thành phố đã ban hành nhiều chương trình, nghị quyết, kế hoạch nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông tĩnh. Trong đó, Chương trình số 06 của Thành ủy đặt mục tiêu phát triển đồng bộ, từng bước hiện đại hóa kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, gắn với tăng cường quản lý trật tự xây dựng, đất đai và môi trường.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 57, triển khai từ ngày 1-7-2026, thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, đồng thời lồng ghép các giải pháp quản lý phương tiện cá nhân nhằm giảm áp lực lên hệ thống giao thông tĩnh.

Thành phố cũng ban hành Nghị quyết số 70/2026 về chính sách đầu tư, phát triển và quản lý khai thác kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; Nghị quyết số 71/2026 về phát triển vận tải công cộng và hạn chế phương tiện cá nhân tại khu vực trung tâm; Nghị quyết số 62/2026 về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển công trình ngầm, khai thác không gian ngầm và không gian tầng thấp.

Cùng với đó, Hà Nội đang triển khai Kế hoạch số 332 và Kế hoạch số 383 với các giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, trong đó ưu tiên xử lý những bất cập liên quan đến giao thông tĩnh.

“Đây là những giải pháp được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, tạo cơ sở để các cơ quan chuyên môn tổ chức thực hiện, từng bước đáp ứng nhu cầu của người dân, nhất là trong lĩnh vực giao thông tĩnh”, ông Lương Đức Thắng nhấn mạnh.

Rút ngắn thủ tục phát triển bãi xe

Theo TS. Đinh Thanh Bình, vấn đề hiện nay không nằm ở việc thiếu quy hoạch mà chủ yếu là thiếu cơ chế đủ mạnh để triển khai. Nhiều dự án bãi đỗ xe đã được quy hoạch từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa thể thực hiện do phải trải qua quá nhiều thủ tục, từ lập quy hoạch chi tiết, phê duyệt dự án, giao đất, giải phóng mặt bằng đến thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng và các thủ tục trước khi đưa công trình vào khai thác.

do-xe.jpg
Bãi đỗ xe thông minh trên đường Lê Văn Lương, Hà Nội. nh: Phạm Hùng

Quy trình kéo dài khiến nhiều dự án chậm tiến độ, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Đối với các bãi đỗ xe ngầm, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn hơn do phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu nghiêm ngặt về phòng cháy, chữa cháy. Đây là những quy định cần thiết để bảo đảm an toàn, tuy nhiên điều quan trọng là cần cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư.

Theo TS. Đinh Thanh Bình, để thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông tĩnh cần tập trung vào ba nhóm giải pháp. Thứ nhất, các khu đất đã được xác định trong quy hoạch dành cho giao thông tĩnh cần được quản lý chặt chẽ, bảo đảm đúng mục đích sử dụng, tránh tình trạng điều chỉnh hoặc chuyển đổi sang mục đích khác.

Thứ hai, cần xây dựng cơ chế thông thoáng hơn đối với các dự án bãi đỗ xe, rút ngắn thời gian phê duyệt, giao đất và cấp các loại giấy phép để dự án sớm được triển khai và đưa vào hoạt động.

Thứ ba, cần tạo cơ chế để doanh nghiệp nhìn thấy hiệu quả đầu tư. Việc xây dựng bãi đỗ xe, đặc biệt là bãi đỗ xe ngầm, đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Nếu chỉ khai thác dịch vụ trông giữ xe thì thời gian hoàn vốn kéo dài, khó thu hút nhà đầu tư. Vì vậy, cần cho phép kết hợp bãi đỗ xe với các công trình thương mại, dịch vụ phù hợp để đa dạng nguồn thu, rút ngắn thời gian hoàn vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư.

TS. Đinh Thanh Bình cũng cho rằng cần thay đổi tư duy về phát triển giao thông tĩnh. Đây không chỉ là hạng mục phụ trợ cho giao thông động hoặc các công trình xây dựng khác mà phải được xác định là một hạ tầng đô thị thiết yếu. Nếu vẫn duy trì cách làm truyền thống, hệ thống giao thông tĩnh sẽ khó đáp ứng tốc độ đô thị hóa và gia tăng phương tiện.

Để thu hẹp khoảng cách giữa quy hoạch và thực tiễn, thành phố cần chuyển từ tư duy quản lý từng dự án riêng lẻ sang quản lý, phát triển đồng bộ toàn bộ hệ thống giao thông tĩnh. Cùng với đó là cải cách thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế đầu tư linh hoạt và phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình tổ chức thực hiện.

Ưu tiên phát triển không gian ngầm, mở rộng dư địa giao thông tĩnh

Trả lời câu hỏi về các điều kiện để hiện thực hóa định hướng phát triển giao thông tĩnh, nhất là trong bối cảnh quỹ đất nội đô ngày càng hạn hẹp, ông Lương Đức Thắng cho biết, Hà Nội đang triển khai lộ trình phát triển không gian ngầm theo từng bước, bám sát quy hoạch và kế hoạch hành động của thành phố.

Theo ông Lương Đức Thắng, trước mắt, thành phố sẽ rà soát, cập nhật quy hoạch nhằm bảo đảm tính đồng bộ của toàn hệ thống. Trong đó, Hà Nội sẽ điều chỉnh quy hoạch về vị trí, quy mô các công trình giao thông tĩnh; ưu tiên khai thác không gian ngầm tại khu vực trung tâm, các khu đô thị hiện hữu và các khu vực phát triển theo mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD).

bai-ngam.jpg
Bãi đỗ xe ngầm tại một khu đô thị trên địa bàn phường Ba Đình. Ảnh: Phạm Hùng

Theo ông Lương Đức Thắng, Hà Nội sẽ rà soát, lựa chọn các vị trí phù hợp để đầu tư bãi đỗ xe ngầm, bảo đảm kết nối đồng bộ với các ga đường sắt đô thị, hầm đi bộ, trung tâm thương mại và các đầu mối giao thông nhằm nâng cao hiệu quả khai thác. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, lập và phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án phát triển không gian ngầm kết hợp bãi đỗ xe, hầm đi bộ và không gian dịch vụ; đồng thời huy động tối đa các nguồn lực, trong đó có vốn vay, để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Thành phố cũng đang nghiên cứu, triển khai nhiều dự án phát triển không gian ngầm theo hướng đồng bộ, như khu vực Quảng trường 1-5 kết nối với các tuyến phố Trần Hưng Đạo, Bà Triệu và ga S12 của tuyến đường sắt đô thị nhằm hình thành không gian ngầm kết nối với khu vực ga Hà Nội; xây dựng không gian ngầm kết hợp bãi đỗ xe tại nút giao Yên Sở; nghiên cứu hệ thống không gian ngầm dưới tuyến Hào Nam gắn với dự án Vành đai 1.

Sau khi các công trình được đưa vào khai thác, thành phố sẽ tích hợp hệ thống bãi đỗ xe ngầm với hạ tầng giao thông thông minh, ứng dụng công nghệ quản lý tự động và kết nối với hệ thống trạm sạc xe điện, góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh và nâng cao hiệu quả quản lý phương tiện cá nhân.

“Thành phố sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả của từng giải pháp, từng mô hình để làm cơ sở nhân rộng và triển khai đồng bộ trên địa bàn Hà Nội”, ông Lương Đức Thắng nhấn mạnh.

Tháo gỡ rào cản để phát triển giao thông tĩnh

Theo TS. Đinh Thanh Bình, Hà Nội không thiếu quy hoạch về phát triển giao thông tĩnh. Các quy hoạch đã được phê duyệt đều xác định rõ định hướng phát triển mạng lưới bãi đỗ xe công cộng phục vụ trong bán kính khoảng 500m; ưu tiên các bãi đỗ xe trung chuyển gắn với đường sắt đô thị; đồng thời phát triển bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe nhiều tầng và bãi đỗ xe thông minh tại khu vực nội đô.

z8017932417182_6341d3f323ff68a162662f2d24a91e05.jpg
TS. Đinh Thanh Bình trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Theo TS. Đinh Thanh Bình, quy hoạch phát triển giao thông tĩnh của Hà Nội đã xác định rõ không gian, mục tiêu và lộ trình triển khai. Tuy nhiên, khoảng cách giữa quy hoạch và thực tiễn vẫn còn rất lớn.

Hiện diện tích đất dành cho giao thông tĩnh mới khoảng 745.000m², chiếm khoảng 2% diện tích đất giao thông đô thị và 0,16% diện tích đất xây dựng đô thị. Hệ thống bãi đỗ xe công cộng được cấp phép có gần 43ha với 1.178 điểm đỗ, chỉ đáp ứng khoảng 8-10% nhu cầu.

Thực tế này khiến phần lớn nhu cầu đỗ xe vẫn phải dựa vào tầng hầm chung cư, sân cơ quan hoặc các điểm trông giữ tự phát trên lòng đường, vỉa hè. Theo TS. Đinh Thanh Bình, điều Hà Nội cần hiện nay không phải là một quy hoạch mới, mà là cơ chế đủ mạnh để hiện thực hóa các quy hoạch đã có, bảo đảm các dự án được triển khai đúng tiến độ.

Thành phố cần tập trung vào ba nhóm giải pháp. Thứ nhất, bảo vệ quỹ đất đã được quy hoạch cho giao thông tĩnh. Thứ hai, rút ngắn quy trình, đơn giản hóa thủ tục đầu tư. Thứ ba, xây dựng cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển hệ thống bãi đỗ xe.

“Khi các mục tiêu trong quy hoạch được hiện thực hóa đúng tiến độ, giao thông tĩnh sẽ trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống giao thông đô thị hiện đại, thay vì tiếp tục là điểm nghẽn của thành phố”, TS. Đinh Thanh Bình nhấn mạnh.

Lấy vận tải công cộng làm trung tâm phát triển giao thông

Trả lời câu hỏi về thứ tự ưu tiên trong phát triển hạ tầng giao thông nhằm tạo hiệu quả lan tỏa cao nhất, ông Lương Đức Thắng, Phó Trưởng phòng Kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, thành phố luôn xác định phát triển vận tải hành khách công cộng là ưu tiên hàng đầu. Cùng với đó là phát triển đồng bộ hệ thống không gian ngầm và hạ tầng giao thông tĩnh nhằm nâng cao hiệu quả quy hoạch và đầu tư hạ tầng giao thông.

z8017928884742_7420a87f00010382a11989d05cb9fc12.jpg
Ông Lương Đức Thắng trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Theo ông Lương Đức Thắng, trong phát triển không gian đô thị, Hà Nội cần ưu tiên khai thác không gian ngầm tại khu vực trung tâm và các khu đô thị hiện hữu, đồng thời bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống vận tải hành khách công cộng hiện có và các tuyến sẽ được đầu tư trong tương lai. Không gian ngầm phải được quy hoạch gắn với các ga đường sắt đô thị, hành lang đi bộ ngầm và các công trình hạ tầng liên quan nhằm giảm áp lực giao thông trên mặt đất, hạn chế phương tiện cá nhân và nâng cao khả năng kết nối giữa các phương thức vận tải.

Bên cạnh đó, hệ thống bãi đỗ xe ngầm cần được đầu tư theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành và khai thác nhằm sử dụng hiệu quả quỹ đất, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đỗ xe của người dân.

Cùng với đầu tư hạ tầng, thành phố sẽ triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư; thực hiện hiệu quả các quy định của Luật Thủ đô năm 2026; đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư thông qua các cơ chế đặc thù về khai thác quỹ đất và chính sách ưu đãi.

“Thời gian tới, chúng tôi sẽ triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhóm giải pháp nhằm sớm hiện thực hóa định hướng phát triển giao thông tĩnh theo quy hoạch, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đi lại và đỗ xe của người dân”, ông Lương Đức Thắng nhấn mạnh.

Giao thông công cộng phải là trụ cột để kiểm soát phương tiện cá nhân

Trả lời câu hỏi về việc mở rộng hệ thống bãi đỗ xe có thể làm gia tăng nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân và đâu là điểm cân bằng giữa phát triển hạ tầng với quản lý nhu cầu giao thông, TS. Đinh Thanh Bình cho rằng, giao thông công cộng phải giữ vai trò trung tâm trong mọi giải pháp phát triển giao thông đô thị.

z8017932403729_d857f299db4fd1a1ddf11e1823e64510.jpg
TS. Đinh Thanh Bình chia sẻ tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Theo TS. Đinh Thanh Bình, giao thông công cộng là "xương sống" của hệ thống giao thông đô thị. Mọi giải pháp phát triển hạ tầng và quản lý giao thông đều phải xoay quanh trụ cột này. Nếu chưa xây dựng được một hệ thống giao thông công cộng đủ năng lực, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị có độ phủ rộng, thì rất khó triển khai hiệu quả các giải pháp quản lý giao thông.

TS. Đinh Thanh Bình cho rằng, Hà Nội đang trong giai đoạn quá độ khi hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn chưa đáp ứng được nhu cầu của toàn thành phố. Vì vậy, trong ngắn hạn, việc tiếp tục mở rộng năng lực hạ tầng, trong đó có giao thông tĩnh, vẫn là giải pháp cần thiết để đáp ứng nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân.

Tuy nhiên, theo TS. Đinh Thanh Bình, khi mạng lưới đường sắt đô thị và các loại hình vận tải công cộng kết nối đồng bộ được hình thành, thành phố sẽ có điều kiện chuyển trọng tâm từ phát triển hạ tầng sang quản lý nhu cầu giao thông.

"Điểm cân bằng không phải là liên tục mở rộng hạ tầng để chạy theo nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân. Nhu cầu giao thông luôn gia tăng, nếu chỉ tăng nguồn cung thì sẽ không bao giờ đủ quỹ đất và nguồn lực để đáp ứng. Khi hệ thống giao thông công cộng đủ mạnh, Hà Nội cần chuyển sang quản lý nhu cầu giao thông nhằm kiểm soát việc sử dụng phương tiện cá nhân", TS. Đinh Thanh Bình nhấn mạnh.

Động lực mới cho giao thông tĩnh

Ông Lương Đức Thắng, Phó Trưởng phòng Kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, việc khuyến khích xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực giao thông tĩnh, đặc biệt là hệ thống bến xe, bãi đỗ xe trên địa bàn Hà Nội, được thành phố triển khai theo lộ trình và các bước cụ thể nhằm thu hút tối đa nguồn lực tư nhân, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị và góp phần giảm ùn tắc giao thông.

me-tri.jpg
Thành phố tập trung xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các nghị quyết về khuyến khích đầu tư xây dựng và khai thác bến, bãi đỗ xe. Ảnh: Phạm Hùng

Trước hết, thành phố tập trung xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các nghị quyết về khuyến khích đầu tư xây dựng và khai thác bến, bãi đỗ xe. Đồng thời, hoàn thiện hành lang pháp lý trong công tác thu hồi đất, giao đất và lựa chọn nhà đầu tư. Bên cạnh đó, thành phố sẽ ban hành danh mục các dự án được hưởng chính sách hỗ trợ.

Các chính sách bao gồm hỗ trợ lãi vay, miễn giảm thuế nhập khẩu đối với thiết bị công nghệ cao và hỗ trợ phần thiếu hụt doanh thu trong ba năm đầu đối với các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP). Danh mục này được xây dựng trên cơ sở Đề án tổng thể phát triển hệ thống giao thông tĩnh giai đoạn 2026-2030.

Về mô hình đầu tư, thành phố sẽ sử dụng vốn đầu tư công đối với các vị trí trọng yếu, nhạy cảm, liên quan đến an ninh, trật tự và tổ chức giao thông. Đối với các dự án có tiềm năng thương mại, dịch vụ sẽ ưu tiên áp dụng hình thức đối tác công - tư (PPP).

Các dự án có khả năng huy động nguồn vốn ngoài ngân sách sẽ được tổ chức đấu thầu công khai, minh bạch để lựa chọn nhà đầu tư.

Trong quá trình triển khai, thành phố đã phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Sở Xây dựng chủ trì theo dõi, đánh giá tiến độ các dự án; Công an thành phố hướng dẫn, thẩm duyệt và giám sát các nội dung liên quan đến phòng cháy, chữa cháy; chính quyền địa phương thực hiện công tác bố trí quỹ đất, hạ tầng; Sở Tài chính tham mưu lựa chọn mô hình đầu tư và quản lý các chính sách hỗ trợ từ ngân sách.

Các cơ quan chuyên môn sẽ tổ chức rà soát, đánh giá định kỳ tình hình triển khai các dự án bãi đỗ xe, kịp thời đôn đốc tiến độ và xử lý nghiêm các trường hợp chậm triển khai, không triển khai hoặc sử dụng đất kém hiệu quả.

Để tăng sức hút đối với khu vực tư nhân, thành phố sẽ xây dựng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư theo các tiêu chí rõ ràng, công khai và minh bạch. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ về lãi vay, thuế và chia sẻ rủi ro sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, nhất là đối với những dự án có suất đầu tư lớn nhưng hiệu quả tài chính chưa cao.

Việc triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp trên được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để khu vực tư nhân tham gia phát triển hệ thống hạ tầng giao thông tĩnh, góp phần giảm ùn tắc giao thông, nâng cao mỹ quan đô thị và thúc đẩy phát triển giao thông bền vững.

Muốn giảm áp lực giao thông tĩnh, người dân phải tự nguyện chuyển sang giao thông công cộng

Trả lời câu hỏi về vai trò của đường sắt đô thị, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và các chính sách hạn chế phương tiện cá nhân đối với nhu cầu giao thông tĩnh, TS. Đinh Thanh Bình cho rằng đây là lời giải căn cơ để xây dựng đô thị xanh và phát triển bền vững.

z8017932414233_cd86ad865c697118aab12d41358496d1.jpg
TS. Đinh Thanh Bình trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Theo TS. Đinh Thanh Bình, mục tiêu của Hà Nội trong vài chục năm tới không nên chỉ dừng ở việc xây dựng đủ bãi đỗ xe cho mọi phương tiện, mà quan trọng hơn là từng bước giảm sự phụ thuộc vào phương tiện giao thông cá nhân.

Khi Hà Nội hình thành được mạng lưới đường sắt đô thị có quy mô đủ lớn, độ phủ rộng và năng lực đáp ứng phần lớn nhu cầu đi lại, đồng thời phát triển các khu đô thị theo mô hình TOD, người dân sẽ chỉ cần đi bộ hoặc đi xe đạp đến các điểm trung chuyển để sử dụng phương tiện công cộng. Khi đó, nhu cầu về bãi đỗ xe trong khu vực nội đô sẽ giảm đáng kể.

"Khi hệ thống giao thông công cộng phát triển đầy đủ, thành phố sẽ không cần xây dựng quá nhiều bãi đỗ xe phục vụ phương tiện cá nhân như hiện nay. Các bãi đỗ xe chủ yếu sẽ đóng vai trò trung chuyển, kết nối người dân với hệ thống vận tải công cộng", TS. Đinh Thanh Bình phân tích.

Định hướng này cũng đã được xác định trong Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, với việc phát triển các bãi đỗ xe trung chuyển trong bán kính khoảng 500m quanh các ga đường sắt đô thị, đồng thời ưu tiên phát triển bãi đỗ xe ngầm và bãi đỗ xe nhiều tầng tại khu vực trung tâm.

Tuy nhiên, TS. Đinh Thanh Bình cho rằng, các chính sách hạn chế phương tiện giao thông cá nhân chỉ nên được triển khai khi hệ thống giao thông công cộng đã có đủ năng lực, độ phủ và mức độ thuận tiện để đáp ứng nhu cầu đi lại của đa số người dân.

"Mục tiêu cuối cùng không phải là cấm hay hạn chế người dân sử dụng xe máy, ô tô, mà là tạo ra một hệ thống giao thông công cộng đủ hấp dẫn để người dân tự nguyện chuyển đổi. Khi phương tiện công cộng nhanh hơn, thuận tiện hơn, an toàn hơn, tiết kiệm hơn và thân thiện với môi trường hơn, đó mới là nền tảng của một hệ thống giao thông đô thị bền vững", TS. Đinh Thanh Bình nhấn mạnh.

Chuyển từ tư duy phục vụ phương tiện sang phục vụ con người

TS. Đinh Thanh Bình cho rằng, đã đến lúc cần chuyển từ tư duy phục vụ phương tiện sang phục vụ con người. Theo đó, mục tiêu của một đô thị hiện đại không phải là tạo điều kiện để ngày càng nhiều ô tô vào trung tâm và có chỗ đỗ, mà là giúp người dân tiếp cận thuận tiện, an toàn các địa điểm làm việc, dịch vụ và không gian công cộng, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

do-xe3.jpg
Trong thời gian chờ hệ thống giao thông công cộng phát triển đồng bộ, Hà Nội cần tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông tĩnh để đáp ứng nhu cầu trước mắt. Ảnh: Phạm Hùng

Theo TS. Đinh Thanh Bình, kinh nghiệm quốc tế cho thấy quá trình chuyển đổi từ giao thông dựa vào phương tiện cá nhân sang giao thông bền vững không thể diễn ra trong một sớm một chiều mà cần có lộ trình rõ ràng và sự kiên trì trong tổ chức thực hiện.

Yếu tố cốt lõi là xây dựng hệ thống vận tải hành khách công cộng đủ năng lực, thuận tiện, đáp ứng nhu cầu đi lại của đa số người dân. Đây là tiền đề để từng bước giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

TS. Đinh Thanh Bình chia sẻ, trong thời gian hệ thống vận tải hành khách công cộng chưa phát triển đồng bộ, giao thông tĩnh vẫn cần được đầu tư để đáp ứng nhu cầu trước mắt. Khi người dân vẫn sử dụng phương tiện cá nhân, thành phố cần phát triển hệ thống bãi đỗ xe hợp lý, bảo đảm triển khai đúng tiến độ và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Quy hoạch đã xác định rõ định hướng, vấn đề đặt ra là tổ chức thực hiện hiệu quả, đúng lộ trình, đồng thời hạn chế thấp nhất tác động đến đời sống người dân trong quá trình chuyển đổi.

“Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh lộ trình đầu tư phù hợp, cần có cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển hạ tầng giao thông tĩnh. Đồng thời, thành phố cần từng bước thay đổi nhận thức và thói quen đi lại của người dân. Khi hệ thống vận tải hành khách công cộng ngày càng thuận tiện, người dân sẽ từng bước chuyển từ sử dụng phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng. Đây cũng là xu hướng phát triển đô thị mà nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang thực hiện”, TS. Đinh Thanh Bình kiến nghị.

Phát triển hệ thống bãi đỗ xe cao tầng cần có các cơ chế hỗ trợ đi kèm

Tại điểm cầu điểm đỗ xe thông minh Nguyễn Công Hoan, kết nối trực tiếp tới Chương trình Hà Nội chuyển động, ông Nguyễn Đức Vinh, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội cho biết, điểm đỗ xe cao tầng trên phố Nguyễn Công Hoan được công ty đầu tư và đưa vào khai thác từ năm 2016. Đây là bãi đỗ xe cao tầng đầu tiên trên địa bàn thành phố do công ty đầu tư, xây dựng và vận hành.

Theo ông Nguyễn Đức Vinh, hiệu quả nổi bật của mô hình là tối ưu hóa quỹ đất trong điều kiện diện tích hạn chế, giúp tăng sức chứa phương tiện lên nhiều lần so với bãi đỗ xe mặt đất. Bên cạnh đó, công trình góp phần giảm tình trạng đỗ xe tràn lan trên lòng đường, vỉa hè, đồng thời tạo diện mạo đô thị văn minh, hiện đại.

Hiện nay, Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội đang nghiên cứu, triển khai một số dự án bãi đỗ xe cao tầng trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, quá trình đầu tư còn gặp nhiều khó khăn do nhu cầu vốn lớn, thủ tục đầu tư kéo dài và quỹ đất dành cho giao thông tĩnh còn hạn chế.

Theo ông Nguyễn Đức Vinh, để thúc đẩy phát triển hệ thống bãi đỗ xe cao tầng, doanh nghiệp cần có các cơ chế hỗ trợ về thủ tục đầu tư và chính sách đất đai nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án, tạo điều kiện cho doanh nghiệp sớm đưa công trình vào khai thác.

Đại diện doanh nghiệp cũng cho biết, việc đầu tư một bãi đỗ xe cao tầng không chỉ đòi hỏi nguồn vốn lớn cho xây dựng, công nghệ và trang thiết bị, mà còn chịu áp lực đáng kể từ chi phí thuê đất hoặc đấu giá, đấu thầu quyền sử dụng đất. Đây là một trong những rào cản lớn khiến nhiều dự án khó được triển khai.

Từ thực tế đó, Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội kiến nghị UBND thành phố nghiên cứu ban hành cơ chế đặc thù nhằm đơn giản hóa, rút gọn các thủ tục đầu tư; đồng thời có chính sách hỗ trợ tiền thuê đất trong một thời gian nhất định hoặc áp dụng cơ chế ưu đãi lâu dài đối với các dự án bãi đỗ xe cao tầng và bãi đỗ xe ngầm.

Theo doanh nghiệp, đây sẽ là động lực quan trọng để thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, góp phần phát triển hạ tầng giao thông tĩnh, đáp ứng nhu cầu đỗ xe ngày càng tăng của Thủ đô.

Hà Nội hướng tới một đô thị xanh, an toàn và giao thông thuận tiện vào năm 2035

Trả lời câu hỏi về kỳ vọng đến năm 2035, ông Lương Đức Thắng cho biết, mục tiêu không chỉ là giải quyết bài toán bãi đỗ xe hay giảm ùn tắc giao thông, mà hướng tới xây dựng một diện mạo đô thị hiện đại, xanh và phát triển bền vững.

Theo ông Lương Đức Thắng, quan điểm này cũng thống nhất với những chia sẻ của TS. Đinh Thanh Bình về vai trò của giao thông công cộng trong phát triển đô thị.

"Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước, chúng tôi luôn hướng tới xây dựng một thành phố xanh, sạch, đẹp, an toàn và giao thông thuận tiện, đáp ứng tốt nhất nhu cầu đi lại của người dân cũng như nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành giao thông đô thị", ông Lương Đức Thắng chia sẻ.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Hà Nội gỡ nút thắt giao thông tĩnh - Kiến tạo đô thị hiện đại

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.