Hà Nội: Giữ nguyên làn dừng khẩn cấp đường Vành đai 3 trên cao

Lưu lượng gấp nhiều lần công suất thiết kế

Sở Xây dựng Hà Nội vừa phản hồi kiến nghị của Cục Cảnh sát giao thông về việc thành phố Hà Nội nghiên cứu tổ chức lại giao thông trên Vành đai 3 trên cao theo hướng kẻ lại vạch sơn, biển báo, phân làn thành 3 làn xe mỗi chiều, không bố trí làn dừng xe khẩn cấp, đồng thời hạ tốc độ khai thác để bảo đảm đồng tốc trên toàn tuyến.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo cho biết, Sở đã phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố, đơn vị tư vấn thuộc Trường Đại học Giao thông vận tải Hà Nội và các đơn vị liên quan rà soát hiện trạng, đánh giá tình hình giao thông. Kết quả cho thấy, Vành đai 3 trên cao đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Thăng Long được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị với 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100km/h. Hiện tốc độ khai thác là 80km/h trên đoạn từ cầu Thanh Trì đến nút Mai Dịch và từ Công viên Hòa Bình đến cầu Thăng Long; riêng đoạn Mai Dịch - Công viên Hòa Bình là 100km/h.

Đáng chú ý, lưu lượng phương tiện thực tế trên tuyến thường xuyên đạt 100.000-120.000 lượt xe/ngày đêm, trong khi công suất thiết kế ban đầu chỉ khoảng 15.000-16.000 lượt xe/ngày đêm. Lưu lượng thực tế vì vậy cao gấp 6-8 lần công suất thiết kế, trở thành nguyên nhân chính dẫn tới ùn tắc. Ùn ứ không chỉ diễn ra trong giờ cao điểm sáng 7-9h và chiều 17-19h30 mà có xu hướng kéo dài trong ngày, nhất là cuối tuần, lễ, Tết hoặc khi trời mưa.

Các vị trí thường xuyên xảy ra ùn ứ nghiêm trọng là các nhánh lên, xuống tại nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, Big C - Trần Duy Hưng và đoạn thắt dòng qua cầu Thanh Trì.

Không thể giải bài toán ùn tắc bằng cách bỏ làn khẩn cấp

Theo Sở Xây dựng, mặt cắt điển hình mỗi chiều Vành đai 3 trên cao rộng 10,75m, gồm 2 làn xe ô tô rộng 3,75m, một làn dừng khẩn cấp rộng 2,5m và dải an toàn. Một số vị trí nút giao có mặt cắt thay đổi, thậm chí chỉ còn 9m và không có làn dừng khẩn cấp.

Qua đối chiếu các quy chuẩn hiện hành, Sở Xây dựng cho biết ngay cả trong trường hợp giảm tốc độ khai thác xuống 60km/h, thậm chí 50km/h, bề rộng tối thiểu của một làn xe ô tô vẫn là 3,5m và dải an toàn tối thiểu 0,25m. Trong khi đó, nếu chia mặt cắt hiện hữu thành 3 làn ô tô mỗi chiều thì một số phương án chỉ tạo được làn rộng 3-3,25m, đồng thời phải giảm dải an toàn xuống dưới 0,5m.

Vì vậy, Sở Xây dựng kết luận phương án tổ chức 3 làn ô tô mỗi chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp không bảo đảm tuân thủ quy chuẩn hiện hành, không phù hợp và không khả thi.

Không chỉ vướng về tiêu chuẩn kỹ thuật, việc bỏ làn dừng khẩn cấp còn có thể khiến tình trạng ùn tắc trở nên nghiêm trọng hơn khi xảy ra sự cố. Vành đai 3 trên cao có tính chất như một tuyến đường độc đạo; phương tiện gặp sự cố không dễ được phân luồng sang tuyến khác. Khi không còn làn khẩn cấp, chỉ một vụ va chạm, xe hỏng, nổ lốp hoặc chết máy cũng có thể chiếm dụng một làn xe chạy, nhanh chóng tạo “nút cổ chai”. Đồng thời, việc thiếu không gian tiếp cận sẽ gây khó khăn cho xe cứu hỏa, cứu thương và phương tiện cứu hộ khi cần xử lý sự cố.

Thực tế, tại một số nút giao như Thanh Xuân, Trung Hòa và đường dẫn lên cầu Thăng Long, mặt cắt đã bị thu hẹp còn khoảng 9m. Nếu tổ chức 3 làn xe rồi lại chuyển về 2 làn tại các vị trí này, nguy cơ hình thành các điểm “thắt cổ chai” càng rõ.

Trước mắt, Hà Nội đang áp dụng một số giải pháp để tăng khả năng lưu thông như điều chỉnh vạch sơn liền thành vạch đứt trước và sau các lối lên, xuống; cho phép phương tiện sử dụng làn dừng khẩn cấp khi ùn tắc và tổ chức lại giao thông tại các nút giao phía dưới.

“Về lâu dài, thành phố xác định cần đẩy nhanh tiến độ Vành đai 4, Vành đai 3,5 và các cầu qua sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát để phân bổ lại dòng phương tiện. Cùng với đó, Hà Nội sẽ nghiên cứu ứng dụng hệ thống biển báo điện tử VMS trên Vành đai 3 trên cao, cảnh báo sớm để phương tiện thay đổi lộ trình và hỗ trợ điều tiết khi xảy ra ùn tắc; đồng thời xây dựng phương án điều tiết xe tải khi các tuyến vành đai mới hoàn thành”, ông Trần Hữu Bảo cho biết.