Hà Nội giải bài toán nhân lực, hạ tầng số cho phát triển

Kết hợp chính sách ưu đãi và đào tạo từ cơ sở

Các số liệu được công bố cho thấy cả nước hiện có khoảng 500.000 lao động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, song nhu cầu thực tế dự báo cần bổ sung từ 1,3 đến 1,5 triệu nhân lực vào năm 2030 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số… Đáng chú ý, trong bối cảnh các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đã, đang đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, trí tuệ nhân tạo (AI) (chiếm tới 71%) vào vận hành hệ thống, lực lượng lao động mỏng và không đáp ứng được yêu cầu chuyên sâu…

Thành phố Hà Nội đặt nhóm chỉ tiêu có tính dẫn dắt như đến năm 2030, khu vực kinh tế dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo chiếm trên 40% GRDP; GRDP bình quân đầu người đạt 12.000 USD; tăng trưởng GRDP đạt 2 con số (khoảng 11% mỗi năm).

Cùng với đó, Hà Nội đề ra 30 bài toán lớn về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết các “điểm nghẽn” lớn gắn với các vấn đề của thành phố.

Những nhiệm vụ nêu trên cho thấy, đây là các mục tiêu thách thức. Xác định, nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố cốt lõi của đổi mới sáng tạo, Hà Nội xác định đầu tư vào con người trước khi đầu tư vào công nghệ.

Thành phố triển khai các cơ chế đãi ngộ đặc thù để thu hút chuyên gia trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, y sinh, môi trường… gồm hỗ trợ nhà ở, điều kiện làm việc, hợp đồng linh hoạt và môi trường sống chất lượng cao.

Thành phố cũng đẩy mạnh đào tạo kỹ năng mới cho lực lượng lao động, với mục tiêu đến năm 2030 đào tạo khoảng 50.000 nhân lực kỹ thuật cao trong các lĩnh vực công nghệ số và công nghệ mới. Hiện thực hoá mục tiêu này, cuối tháng 6-2026, thành phố đã lần lượt ký hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp trong và ngoài nước về đầu tư đào tạo nhân lực …

Hà Nội đồng thời phát triển không gian nghiên cứu, giáo dục tại Hòa Lạc và quy hoạch một số trường đại học, viện nghiên cứu về khu vực này để hình thành "đô thị học tập - công nghệ cao". Đây sẽ hứa hẹn là điểm đến của giới trí thức, nhà khoa học và startup trong nước và quốc tế.

Ngoài ra, thành phố cũng đẩy mạnh triển khai chương trình công chức số Thủ đô thông qua nhằm đào tạo, phổ cập kỹ năng công nghệ và chuyển đổi số cho 100% cán bộ, công chức, viên chức. Thành phố hỗ trợ chi phí nâng cao năng lực số và trang bị máy tính cho cán bộ, tổ chức tập huấn trên nền tảng "Bình dân học vụ số"

Cùng với ban hành các chính sách, quy định mà trong đó là 6 nghị quyết đặc thù về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tạo bộ công cụ chính sách đồng bộ, thành phố cũng ban hành chính sách về hỗ trợ đào tạo năng lực số tối đa 3 triệu đồng/người/năm. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trên địa bàn cũng được hỗ trợ chuyển đổi số và phát triển thương mại điện tử…

Hạ tầng số là nền tảng để triển khai Nghị quyết 57

Hà Nội đã xác định hạ tầng số là nền tảng vững chắc cho sự phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện của thành phố, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra trong Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Theo đó, thành phố đặt mục tiêu phát triển hạ tầng số trên địa bàn giai đoạn 2026-2030 theo hướng đồng bộ, hiện đại, an toàn, an ninh, có tính dự phòng cao nhằm phục vụ chuyển đổi số quốc gia gắn liền với phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh.

Mạng băng rộng di động 5G phủ sóng 99% dân số đạt 95% vào năm 2026; đạt 100% vào năm 2030. Xây dựng, bảo đảm năng lực, sẵn sàng triển khai thử nghiệm mạng di động 6G. Phát triển các trung tâm dữ liệu siêu lớn (Hyperscale Data Center); trung tâm dữ liệu hỗ trợ các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); trung tâm dữ liệu biên đáp ứng yêu cầu trong nước và sẵn sàng phát triển các trung tâm dữ liệu khu vực. Số lượng kết nối IoT đạt mức trung bình cao của thế giới hoặc trung bình mỗi người dân 4 kết nối IoT.

Tiếp tục duy trì, hoạt động hiệu quả Trung tâm dữ liệu chính của thành phố cung cấp các điều kiện về tài nguyên máy chủ, lưu trữ, hạ tầng đảm bảo nhằm phục vụ hoạt động lưu trữ, truy xuất cơ sở dữ liệu dùng chung và chuyên ngành của các cơ quan nhà nước trên địa bàn.

Đầu tư xây dựng Trung tâm tính toán thông minh (AIDC) và hạ tầng điện toán đám mây dùng chung đảm bảo kết nối, liên thông và đồng bộ dữ liệu giữa các ngành, các cấp tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Thông qua AIDC, Hà Nội từng bước hình thành mô hình quản trị đô thị dựa trên dữ liệu và AI, giúp thành phố chuyển từ quản lý theo báo cáo sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Đẩy nhanh tiến độ triển khai mạng 5G trên toàn địa bàn; ưu tiên phủ sóng tại các khu vực trọng điểm như: Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, khu công nghệ thông tin tập trung, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà ga, sân bay, các khu trung tâm hành chính, khu du lịch và các đô thị thông minh. Xây dựng và triển khai nền tảng IoT (IoT Platform) dùng chung cho toàn thành phố..

Nghị quyết về chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số trên địa bàn Hà Nội cũng vừa được HĐND thành phố thông qua. Trong đó, các chính sách tập trung vào hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và những công nghệ mới có khả năng ứng dụng trong quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nghị quyết quy định các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số sử dụng ngân sách thành phố. Những hạng mục thuộc diện này gồm trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, nền tảng trí tuệ nhân tạo, kho dữ liệu tập trung, cổng dữ liệu thành phố và các hệ thống nghiệp vụ dùng chung.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng nhấn mạnh, Hà Nội định hướng trở thành đô thị đổi mới sáng tạo với các trung tâm R&D quy mô khu vực tại Hòa Lạc, Tây Tựu, Yên Xuân, gắn với hệ sinh thái công nghệ cao và hạ tầng đô thị thông minh.

Đây là bước nâng cấp quan trọng để hướng tới mục tiêu vào nhóm 50 đô thị thông minh hàng đầu thế giới năm 2030. Thành phố tăng cường liên kết vùng với Bắc Ninh, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Hà Nam…, hình thành chuỗi giá trị công nghệ cao thống nhất, chia sẻ dữ liệu, hạ tầng logistics và nguồn nhân lực. Hà Nội giữ vai trò dẫn dắt, song sự phát triển phải mang tính chuỗi, tạo lợi ích lan tỏa cho toàn vùng.

Để thu hút doanh nghiệp, viện trường, chuyên gia và startup tham gia phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thành phố đang xây dựng hệ sinh thái với phương châm “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp dẫn dắt, viện trường cung cấp tri thức và startup tạo đột phá”.

Đối với doanh nghiệp, Hà Nội đưa ra loạt chính sách ưu đãi thực chất như hỗ trợ R&D, sở hữu trí tuệ, thử nghiệm sản phẩm, tiếp cận mặt bằng, thuê chuyên gia và ưu tiên dự án công nghệ cao. Đây là cách Hà Nội thực hiện vai trò kiến tạo, bảo đảm doanh nghiệp có đầy đủ điều kiện để mở rộng đầu tư và đổi mới.

Với viện nghiên cứu và trường đại học, thành phố thúc đẩy cơ chế đặt hàng nghiên cứu, đồng tài trợ các đề tài R&D và chia sẻ lợi ích từ thương mại hóa. Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội trở thành kênh kết nối tri thức - tài chính - thị trường, giúp thu hẹp khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng.

Đối với startup, Quỹ Đầu tư mạo hiểm của thành phố đóng vai trò “vốn mồi”, giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội được xây dựng thành hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện như tư vấn pháp lý, thử nghiệm sản phẩm, gọi vốn và mở rộng thị trường.