Hà Nội đổi mới, mở đường cho các mô hình phát triển mới

Đi đầu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số

Trong kỷ nguyên phát triển mới, Hà Nội được định vị là địa phương đi đầu, hình mẫu trong đổi mới quản trị, cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển đô thị hiện đại, bền vững.

Mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa; hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; một trong hai cực tăng trưởng lớn nhất của đất nước; có vai trò dẫn dắt về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, giáo dục, y tế, tài chính và dịch vụ chất lượng cao; có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối thông suốt với các địa phương trong vùng, cả nước và quốc tế.

Theo mục tiêu, đến năm 2030, năng suất nhân tố tổng hợp đóng góp 57%, kinh tế số đạt 40% GRDP và tổng vốn đầu tư xã hội đạt khoảng 5 triệu tỷ đồng. Kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP, đồng thời xác định đi đầu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Từ nhận thức đó, Hà Nội đã xác lập mô hình tăng trưởng mới theo cấu trúc “3 trụ cột, 5 động lực, 4 không gian phát triển”. 3 trụ cột gồm: Đổi mới sáng tạo - năng suất - kinh tế số; tăng trưởng xanh - kinh tế tuần hoàn - phát thải thấp; liên kết vùng gắn với hạ tầng hiện đại. Đồng thời triển khai ba chuyển dịch lớn gồm chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn sang tăng trưởng dựa vào năng suất; từ đầu tư công sang đầu tư tư nhân; từ các ngành truyền thống sang các ngành dựa trên tri thức.

Hà Nội tập trung hơn 70% tiềm lực khoa học - công nghệ của cả nước, với hệ thống các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ trí thức đông đảo. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo không ngừng mở rộng với 207 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 12 startup được hỗ trợ trực tiếp. Nhiều hoạt động đào tạo, truyền thông về văn hóa khởi nghiệp sáng tạo được tổ chức, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới trong cộng đồng.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Hà Nội nhiều năm liên tiếp giữ vị trí dẫn đầu Chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI). Thành phố đã hoàn thành số hóa hơn 24,1 triệu trang hồ sơ; triển khai 25 dịch vụ công trực tuyến toàn trình; di trú 409 hệ thống công nghệ thông tin về Trung tâm Dữ liệu chính; hoàn thiện Cổng dữ liệu mở với hơn 125 bộ dữ liệu dự kiến công khai. Ứng dụng Công dân Thủ đô số (iHanoi) được triển khai rộng rãi, tạo nền tảng quan trọng cho xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Thành phố đã đẩy mạnh chuyển đổi số trên quy mô toàn diện. Nhiều hệ thống dữ liệu dùng chung, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và các dịch vụ công trực tuyến mức độ cao đã được đưa vào vận hành. Việc hình thành nền tảng chính quyền số không chỉ giúp giảm bớt rào cản hành chính cho người dân, doanh nghiệp, mà còn nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của bộ máy công quyền.

Năm 2026, Hà Nội xác định tiếp tục coi phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược hàng đầu của Thủ đô. Năm 2026, Hà Nội bố trí 9.090 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mức cao nhất từ trước tới nay.

Danh mục được thành phố hỗ trợ đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030 gồm 7 lĩnh vực, trải rộng từ trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, bán dẫn đến công nghệ xanh, y tế thông minh, du lịch số và nông nghiệp công nghệ cao. Trong đó, hỗ trợ chi phí đầu tư hoặc nâng cấp hạ tầng khoa học, công nghệ, cùng nhiều chính sách mới nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Theo các chuyên gia, việc công bố rõ 7 lĩnh vực ưu tiên giúp doanh nghiệp và starup nhận diện những định hướng phát triển Hà Nội đang tập trung nguồn lực, từ đó thêm căn cứ xây dựng dự án, đầu tư nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thương mại hoá công nghệ trong giai đoạn 2026-2030.

Hướng tới đô thị xanh, đáng sống

Trong bối cảnh cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng mạnh mẽ hơn, thành phố Hà Nội đang thể hiện rõ quyết tâm đi trước, làm trước, chủ động nhận nhiệm vụ thí điểm những cách làm mới để tạo dư địa phát triển cho chính mình và góp phần mở đường cho cả nước.

Về kinh tế xanh, thành phố đang đẩy mạnh lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng sang sử dụng năng lượng sạch, trong đó có việc thay thế dần xe buýt chạy dầu diesel bằng xe buýt điện và xe sử dụng khí nén tự nhiên (CNG). Đồng thời, việc phát triển hệ thống đường sắt đô thị được thúc đẩy nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, qua đó giảm lượng khí thải ra môi trường.

Thành phố đang từng bước chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh hơn, thông minh hơn, với sự kết hợp giữa chính sách, công nghệ và sự tham gia của cộng đồng. Đây cũng là cam kết của Hà Nội trong việc xây dựng một đô thị hiện đại, nơi phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, vì chất lượng sống của người dân hôm nay và các thế hệ mai sau.

Ông Đặng Huy Đông, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam cho rằng: Tăng trưởng xanh có thể đóng góp hơn 1% vào tăng trưởng. Khi kết hợp với chuyển đổi số - yếu tố cũng được kỳ vọng đóng góp hơn 1% - quá trình "chuyển đổi kép" sẽ tạo thêm khoảng 2-3% tăng trưởng cho nền kinh tế.

Các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 được Hà Nội xác định rõ, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, bảo đảm an toàn thông tin, đến phát triển nguồn nhân lực.

Đối với Hà Nội, theo các chuyên gia, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp nhận những định hướng lớn mà phải nhanh chóng cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện của Thủ đô. Cùng với Quy hoạch Thủ đô và Luật Thủ đô 2026, Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Luật Thủ đô thể chế hóa các công cụ về quỹ đầu tư mạo hiểm, sandbox, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quản trị bằng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, phát triển khu công nghệ cao, phát triển nhân lực chất lượng cao. “Luật Thủ đô là bước chuyển từ thực thi sang kiến tạo chính sách. Khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được tích hợp vào hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực, phát triển doanh nghiệp và quản trị đô thị, thì tăng trưởng của Hà Nội sẽ không chỉ nhanh hơn, mà còn bền hơn, sạch hơn và có sức cạnh tranh dài hạn mạnh hơn”, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam đánh giá.

Hà Nội là địa phương đầu tiên triển khai quản trị theo mục tiêu và kết quả then chốt trong khu vực công; chuyển từ cơ chế “cấp kinh phí theo đề tài” sang “đặt hàng giải quyết bài toán thực tiễn” với danh mục 30 bài toán lớn của Thủ đô; triển khai mô hình “4 Nhà” gồm Nhà nước, Nhà trường, Doanh nghiệp và Tổ chức tài chính. Hà Nội chuyển dịch từ quản trị hành chính truyền thống sang quản trị đô thị hiện đại, tinh gọn, dữ liệu hóa. Xây dựng chính quyền số thực chất, minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình trước nhân dân. Đặc biệt, Hà Nội chia sẻ kinh nghiệm liên kết chặt chẽ với các địa phương sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp để xây dựng một nền quản trị địa phương hiện đại, hiệu lực và hiệu quả. Hà Nội sẽ không chỉ là trung tâm của những giá trị truyền thống mà còn là biểu tượng của một đô thị thông minh, sáng tạo, là niềm tự hào của cả nước trên hành trình vươn tới tương lai.