Diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 9 và 10-6, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026) không chỉ là dịp để các nước thành viên cùng trao đổi về những vấn đề chiến lược của khu vực, mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của Thủ đô trong thúc đẩy kết nối, hợp tác và phát triển bền vững, góp phần xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và lấy người dân làm trung tâm.
Tham gia chương trình "Hà Nội chuyển động" với chủ đề "Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 - ASEAN cùng định hình tương lai chung, người dân là trung tâm", do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức tối 7-6, Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Trưởng SOM ASEAN của Việt Nam và bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Phó Chánh Văn phòng UBND thành phố Hà Nội, đã phân tích những cơ hội, thách thức đặt ra đối với ASEAN trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, đồng thời, làm rõ vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam và Thủ đô Hà Nội trong thúc đẩy hợp tác, kết nối và đóng góp vào sự phát triển chung của khu vực.
Từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, các cuộc xung đột kéo dài, đến những thách thức từ biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, ASEAN đang đứng trước yêu cầu phải thích ứng nhanh hơn, đồng thời, chủ động hơn trong việc định hình tương lai của mình.
Làm thế nào để duy trì đoàn kết trong một môi trường ngày càng phân hóa? Làm thế nào để bảo đảm tăng trưởng đi đôi với phát triển bao trùm, lấy người dân làm trung tâm? Đây cũng là những nội dung trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm".
Được tổ chức tại Hà Nội trong hai ngày 9 và 10-6, AFF 2026 tiếp tục là không gian đối thoại mở dành cho các nhà lãnh đạo, học giả, doanh nghiệp và chuyên gia trong khu vực cùng trao đổi về những vấn đề chiến lược của ASEAN.
Việc Hà Nội đăng cai Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Thủ đô trong việc kết nối các địa phương, thúc đẩy hợp tác đô thị và đóng góp vào quá trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của Cộng đồng ASEAN.
Các khách mời cũng chia sẻ về hành trình hơn 30 năm Việt Nam đồng hành cùng ASEAN, những đóng góp ngày càng chủ động của Việt Nam đối với khu vực, cũng như vai trò của Hà Nội trong việc thúc đẩy hợp tác giữa các đô thị ASEAN vì mục tiêu hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm.
ASEAN trước sức ép từ một thế giới nhiều biến động
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, xung đột khu vực diễn biến phức tạp cùng làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ về công nghệ, kinh tế xanh và trí tuệ nhân tạo, ASEAN đứng trước yêu cầu cấp thiết phải củng cố nội lực, tăng cường đoàn kết và nâng cao năng lực thích ứng. Đây là điều kiện quan trọng để Hiệp hội giữ vững vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang vận động nhanh và ngày càng đa tầng, phức tạp.
Đại sứ Phạm Quang Vinh nhận định, ASEAN đang bước vào giai đoạn phát triển mới với việc triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Theo đó, Hiệp hội hướng tới xây dựng một cộng đồng đoàn kết, tự cường và có năng lực thích ứng cao trước những biến động của tình hình quốc tế, qua đó tiếp tục giữ vững hòa bình, ổn định và thúc đẩy thịnh vượng bền vững trong khu vực.
Tuy nhiên, theo Đại sứ, bối cảnh quốc tế đang biến động nhanh chóng và phức tạp hơn bao giờ hết. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, cùng với các cuộc xung đột kéo dài tại nhiều khu vực, nhất là Trung Đông, đang tác động sâu rộng đến an ninh, kinh tế và thương mại toàn cầu. Những diễn biến này đặt ra không ít thách thức đối với ASEAN, đòi hỏi Hiệp hội tiếp tục củng cố đoàn kết nội khối và phát huy vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình.
Bên cạnh những thách thức địa chính trị, ASEAN cũng đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình tăng trưởng. Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, việc tiếp tục dựa vào các động lực phát triển truyền thống sẽ khó tạo ra những bước bứt phá trong giai đoạn mới. Vì vậy, ASEAN cần thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, xem đây là những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng số đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về phương thức quản trị ở cả cấp quốc gia và khu vực. Việc tận dụng hiệu quả các công nghệ mới sẽ là yếu tố quan trọng giúp ASEAN nâng cao năng lực điều hành, tăng cường kết nối và củng cố sức cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng.
Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh, ASEAN cần tăng cường năng lực nội sinh, chủ động nắm bắt các động lực phát triển mới và nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của thế giới. Theo Đại sứ, đây là điều kiện then chốt để Hiệp hội giữ vững vai trò trung tâm, củng cố đoàn kết nội khối và tiếp tục phát huy vị thế trong cấu trúc khu vực đang thay đổi nhanh chóng.
Thách thức và cơ hội cho Hà Nội trong giai đoạn mới
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, những biến động về địa chính trị, kinh tế và công nghệ toàn cầu đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với Hà Nội. Trong bối cảnh lợi thế về lao động chi phí thấp dần thu hẹp, thành phố phải đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn trong thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao. Vì vậy, Hà Nội cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để gia tăng sức hấp dẫn và năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh đó, sự biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu, các rủi ro trong thương mại quốc tế và sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cùng với đó, tốc độ đô thị hóa nhanh tiếp tục tạo sức ép lớn lên hệ thống hạ tầng, giao thông và môi trường, đòi hỏi Hà Nội phải có các giải pháp phát triển đồng bộ, bền vững và thích ứng hiệu quả với bối cảnh mới.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, những biến động của bối cảnh quốc tế cũng mở ra cơ hội để Hà Nội tái định vị vai trò và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thành phố có điều kiện thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, tiếp cận những mô hình quản trị đô thị hiện đại và thúc đẩy chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững.
Đặc biệt, sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới như AI, Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý đô thị, cải thiện chất lượng dịch vụ công và giải quyết các vấn đề về giao thông, năng lượng, môi trường. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Hà Nội thúc đẩy xây dựng đô thị thông minh và nâng cao chất lượng phát triển trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, xu hướng chuyển dịch sang kinh tế xanh và năng lượng sạch trên phạm vi toàn cầu đang tạo động lực để Hà Nội đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững. Đây là cơ hội để Thành phố đẩy mạnh phát triển hạ tầng xanh, giảm phát thải carbon, sử dụng hiệu quả tài nguyên và từng bước hình thành những động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Củng cố nội lực để giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, ASEAN chỉ có thể giữ vững vai trò trung tâm khi tiếp tục củng cố đoàn kết nội khối, tăng cường năng lực tự cường và chủ động kiến tạo các chương trình hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.
Đại sứ Phạm Quang Vinh cho rằng phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La mang ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với toàn bộ cấu trúc khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó Đông Nam Á giữ vai trò hạt nhân.
Theo Đại sứ, thông điệp nổi bật được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là ASEAN cần tiếp tục phát huy vai trò trung tâm trong một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và dựa trên hợp tác. Tuy nhiên, vai trò đó không phải tự nhiên có được mà phải được xây dựng, củng cố và không ngừng nâng cao thông qua những nỗ lực chung của các nước thành viên.
Trước hết, khu vực cần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển. Đây là điều kiện tiên quyết để ASEAN tiếp tục tăng trưởng và giữ vững vị thế trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động.
Bên cạnh đó, ASEAN cần tăng cường nội lực thông qua phát triển kinh tế, tận dụng hiệu quả lợi thế của một thị trường hơn 700 triệu dân với quy mô GDP khoảng 3.800 tỷ USD. Cùng với sức mạnh kinh tế, ASEAN phải tiếp tục củng cố đoàn kết nội khối, hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trên cả ba trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.
Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, một yêu cầu quan trọng khác là ASEAN phải đẩy mạnh liên kết khu vực và mở rộng hợp tác với các đối tác bên ngoài thông qua các cơ chế như ASEAN+1, ASEAN+3 hay các diễn đàn an ninh khu vực. Không chỉ là nơi đối thoại, ASEAN cần chủ động hơn trong việc đề xuất sáng kiến, kiến tạo các chương trình hợp tác về hòa bình, an ninh và phát triển.
“Thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra là ASEAN phải chủ động hơn, kiến tạo hơn và có trách nhiệm hơn đối với tương lai của khu vực. Chỉ khi đó ASEAN mới tiếp tục phát huy được vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình”, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh.
Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, việc ASEAN chịu tác động từ cạnh tranh giữa các nước lớn không phải là câu chuyện mới. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, ASEAN luôn phải ứng xử trước những tác động từ môi trường địa chính trị bên ngoài. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, yêu cầu đặt ra đối với ASEAN cũng lớn hơn.
Đại sứ cho biết lập trường nhất quán của ASEAN là "không chọn bên" trong cạnh tranh giữa các nước lớn, đồng thời duy trì quan hệ cân bằng, cùng có lợi với tất cả các đối tác. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ASEAN có mối liên kết sâu rộng cả về kinh tế lẫn chiến lược với nhiều trung tâm quyền lực lớn trên thế giới.
Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, để tránh bị cuốn vào các vòng xoáy cạnh tranh, ASEAN cần tiếp tục kiên định với các nguyên tắc cơ bản của mình, trong đó có việc tôn trọng luật pháp quốc tế, bảo đảm lợi ích chung của khu vực và thúc đẩy hợp tác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi.
Bên cạnh đó, ASEAN cần mở rộng và đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, tăng cường hợp tác với các đối tác quan trọng như Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand, qua đó tạo thêm không gian phát triển và giảm thiểu các rủi ro từ những biến động bên ngoài.
Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sức mạnh nội tại của ASEAN. Một ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển sẽ có đủ năng lực để duy trì vai trò trung tâm, không bị cuốn vào cạnh tranh giữa các nước lớn và tiếp tục phát huy vai trò cầu nối trong khu vực.
“Càng đoàn kết, càng tự cường và phát triển, ASEAN càng có khả năng duy trì được sự độc lập trong chiến lược đối ngoại, đồng thời thúc đẩy hợp tác cùng có lợi với tất cả các đối tác”, Đại sứ Phạm Quang Vinh khẳng định.
Hà Nội thúc đẩy kết nối và hợp tác giữa các đô thị ASEAN
Bà Ngọc Anh cho biết ASEAN tiếp tục là một trong những ưu tiên quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Trong định hướng đó, các thủ đô và thành phố lớn trong khu vực được xác định là những đối tác quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác sâu rộng và thực chất hơn.
Theo bà Ngọc Anh, Hà Nội đang tập trung thúc đẩy hợp tác giữa các địa phương ASEAN trên nhiều lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị đô thị. Thành phố cũng tích cực tham gia xây dựng các cơ chế hợp tác đa phương, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy các sáng kiến chung nhằm nâng cao năng lực quản trị và khả năng thích ứng trước những thách thức mới.
Bên cạnh các cơ chế hợp tác đa phương, Hà Nội tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ song phương với nhiều thủ đô và địa phương trong ASEAN thông qua các chương trình trao đổi đoàn, hợp tác chuyên ngành và các hoạt động giao lưu thiết thực.
Đặc biệt, Hội nghị Hà Nội và các Thủ đô ASEAN là cơ hội để các địa phương trong khu vực trao đổi kinh nghiệm, thảo luận các giải pháp về phát triển đô thị xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đồng thời cụ thể hóa các cam kết hợp tác thành những chương trình hành động thiết thực.
Theo bà Ngọc Anh, Hà Nội đang nỗ lực đưa các tuyên bố và sáng kiến hợp tác khu vực vào thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm và hướng tới mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN gắn kết, tự cường và phát triển bền vững.
“Những hoạt động này không chỉ thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của Hà Nội trong hợp tác khu vực mà còn góp phần khẳng định vị thế của Thủ đô như một điểm kết nối, đối thoại và hợp tác quan trọng của ASEAN”, bà Ngọc Anh nhấn mạnh.
Diễn đàn Tương lai ASEAN: Không gian đối thoại vì tương lai khu vực
Các thành phố ASEAN đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của khu vực. Thông qua Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, Hà Nội mong muốn tăng cường trao đổi kinh nghiệm, học hỏi các mô hình quản trị đô thị tiên tiến, đồng thời thúc đẩy kết nối, chia sẻ những sáng kiến phát triển lấy người dân làm trung tâm, hướng tới xây dựng các đô thị xanh, thông minh và bền vững.
Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, ASEAN luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Trong bối cảnh khu vực đã hình thành nhiều cơ chế hợp tác đa dạng, Diễn đàn Tương lai ASEAN có ý nghĩa đặc biệt khi khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong kết nối với các đối tác, đồng thời tạo không gian đối thoại để cùng trao đổi, định hình các vấn đề chiến lược và định hướng phát triển của khu vực.
Điểm nổi bật của Diễn đàn là sự tham gia của nhiều thành phần, từ lãnh đạo chính phủ, học giả, doanh nghiệp đến các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách. Sự đa dạng này tạo nên không gian đối thoại mở, tập hợp nhiều góc nhìn và kinh nghiệm thực tiễn, qua đó góp phần đề xuất các sáng kiến thiết thực nhằm củng cố đoàn kết, tăng cường hợp tác và thúc đẩy sự phát triển bền vững của Cộng đồng ASEAN.
Đại sứ Phạm Quang Vinh cho rằng Diễn đàn không thay thế các cơ chế hợp tác chính thức của ASEAN mà giữ vai trò bổ trợ quan trọng, tạo kênh trao đổi ý tưởng, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các khuyến nghị, sáng kiến thiết thực, góp phần hỗ trợ các nhà lãnh đạo khu vực trong quá trình hoạch định chính sách và định hướng phát triển.
Sau hai kỳ tổ chức thành công, Diễn đàn Tương lai ASEAN đang từng bước khẳng định vị thế là một không gian đối thoại mở của khu vực. Với sự tham gia của khoảng 500 đại biểu trong năm nay, Diễn đàn tập trung thảo luận các vấn đề trọng tâm của ASEAN như duy trì hòa bình, ứng phó khủng hoảng, đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển lấy người dân làm trung tâm.
“Trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng, Diễn đàn Tương lai ASEAN là kênh bổ sung quan trọng, góp phần giúp ASEAN chủ động hơn trong việc định hình tương lai của chính mình”, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh.
Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, lấy người dân làm trung tâm là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN trên cả 3 trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, các tầm nhìn và chiến lược của ASEAN cần được chuyển hóa thành các chương trình hành động cụ thể ở từng quốc gia thành viên. Chỉ khi những chính sách khu vực được triển khai hiệu quả ở cấp quốc gia và địa phương, người dân mới có thể trực tiếp thụ hưởng những thành quả của quá trình hội nhập.
Đại sứ cũng nhấn mạnh vai trò của giáo dục, truyền thông và giao lưu nhân dân trong việc đưa ASEAN đến gần hơn với người dân. Những chính sách tạo thuận lợi cho du lịch, học tập, đầu tư và kinh doanh trong khu vực không chỉ thúc đẩy kết nối mà còn giúp người dân cảm nhận rõ hơn những lợi ích mà Cộng đồng ASEAN mang lại.
“Xây dựng ASEAN suy cho cùng là để phục vụ người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra nhiều cơ hội phát triển hơn cho mỗi công dân trong khu vực”, Đại sứ Phạm Quang Vinh chia sẻ.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Hà Nội đang chủ động đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo nhằm bắt kịp những xu hướng phát triển mới của ASEAN cũng như thế giới.
Thành phố hiện tập trung triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời đẩy mạnh xây dựng hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng dùng chung phục vụ chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Bên cạnh đó, Hà Nội đang thúc đẩy phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, trong đó có Khu công nghệ cao Hòa Lạc, nhằm tạo động lực mới cho tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong giai đoạn tới.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, nhiều ứng dụng công nghệ mới đã và đang được đưa vào thực tiễn quản lý đô thị. Thành phố từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều hành giao thông thông minh, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt đối với các dịch vụ công và triển khai các giải pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng thông qua phát triển năng lượng tái tạo và giao thông xanh.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh cho rằng, việc kết hợp giữa hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng số và mở rộng hợp tác quốc tế sẽ giúp Hà Nội tham gia sâu hơn vào tiến trình chuyển đổi số và phát triển bền vững của khu vực ASEAN.
“Chúng tôi kỳ vọng Hà Nội không chỉ là địa phương ứng dụng công nghệ mà còn trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực”, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh nhấn mạnh.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN do Hà Nội đăng cai tổ chức mang ý nghĩa đặc biệt khi lần đầu tiên các nhà lãnh đạo đô thị trong khu vực có một diễn đàn đối thoại riêng trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Sự kiện này phản ánh một xu hướng phát triển mới của ASEAN, đó là vai trò ngày càng quan trọng của các thành phố trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Nếu trước đây các sáng kiến hợp tác chủ yếu được thúc đẩy ở cấp quốc gia thì hiện nay nhiều giải pháp cho các thách thức của khu vực đang được hình thành từ chính các đô thị, nơi tập trung dân cư, công nghệ, đổi mới sáng tạo và cũng là nơi chịu tác động rõ nét nhất của các vấn đề như biến đổi khí hậu, đô thị hóa hay chuyển đổi số.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Hà Nội mong muốn thông qua hội nghị lần này tạo ra cầu nối giữa những định hướng chiến lược của ASEAN với thực tiễn quản trị đô thị. Đây sẽ là diễn đàn để các thành phố chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp chung và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác hướng tới mục tiêu hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững.
Là Thủ đô của Việt Nam, Thành phố Vì hòa bình và Thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực hơn vào các cơ chế hợp tác của ASEAN, đồng thời khẳng định vai trò là điểm kết nối, đối thoại và hợp tác của khu vực.
Đánh giá cao sáng kiến của Hà Nội trong việc tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, Đại sứ Phạm Quang Vinh cho rằng điều này phản ánh một xu hướng phát triển mới của khu vực, khi các mục tiêu và tầm nhìn ở cấp ASEAN ngày càng cần được cụ thể hóa bằng những chương trình hành động tại các địa phương và đô thị.
Theo Đại sứ, các nhà lãnh đạo thành phố tham dự hội nghị không chỉ mang đến những góc nhìn chính sách mà còn chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình giải quyết các vấn đề của đô thị hiện đại như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu hay chuyển đổi số.
“Nhiều thành phố trong ASEAN từng đối mặt với những thách thức rất giống nhau. Bangkok có kinh nghiệm trong giải quyết các vấn đề giao thông đô thị. Jakarta cũng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm áp lực từ quá trình đô thị hóa. Đây đều là những bài học có giá trị đối với các địa phương trong khu vực”, Đại sứ Phạm Quang Vinh cho biết.
Ở chiều ngược lại, Hà Nội cũng có nhiều kinh nghiệm có thể chia sẻ với các đối tác ASEAN, đặc biệt là trong công tác bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của một đô thị hơn một nghìn năm tuổi trong khi vẫn duy trì tốc độ phát triển kinh tế và mở rộng không gian đô thị.
Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, giá trị lớn nhất của những cuộc gặp gỡ như vậy không nằm ở các tuyên bố chung mà ở cơ hội để các thành phố cùng học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và tìm kiếm những giải pháp phù hợp cho các thách thức chung của khu vực.
Ông cũng cho rằng Hà Nội có thể học hỏi nhiều kinh nghiệm từ các đô thị ASEAN về phát triển đô thị xanh, giao thông bền vững và ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị. Singapore là một ví dụ tiêu biểu về phát triển đô thị xanh và sạch, trong khi những nỗ lực của Bangkok hay Jakarta trong quản lý giao thông cũng là những bài học đáng tham khảo đối với Thủ đô.
“Các thành phố ASEAN đang cùng đối mặt với nhiều bài toán tương đồng. Chính vì vậy, việc chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường hợp tác sẽ giúp các đô thị tìm ra những lời giải hiệu quả hơn cho quá trình phát triển bền vững trong tương lai”, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Hà Nội mong muốn thông qua Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố ASEAN, tăng cường trao đổi kinh nghiệm với các địa phương trong khu vực, đồng thời chia sẻ những bài học thực tiễn từ quá trình phát triển Thủ đô.
Một trong những kinh nghiệm nổi bật của Hà Nội là việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa của Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến trong bối cảnh đô thị hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Thành phố luôn coi việc gìn giữ bản sắc văn hóa là nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đẩy mạnh chuyển đổi số ở cấp cơ sở, đưa các nền tảng số, kỹ năng số và ứng dụng số đến từng khu dân cư, tổ dân phố nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân.
Thành phố cũng tích cực phát triển các không gian sáng tạo, tái sử dụng và phát huy giá trị của các công trình di sản, biến các nguồn lực văn hóa thành động lực mới cho phát triển kinh tế và xã hội, đặc biệt là tạo thêm không gian cho giới trẻ sáng tạo và khởi nghiệp.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, bài học xuyên suốt trong quá trình phát triển của Hà Nội là luôn đặt người dân vào vị trí trung tâm của mọi quyết sách. Từ quy hoạch đô thị, phát triển hạ tầng giao thông đến bảo đảm an sinh xã hội, thành phố luôn chú trọng xây dựng sự đồng thuận và phát huy vai trò chủ thể của người dân.
“Người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể và cũng là mục tiêu của quá trình phát triển. Khi người dân được tham gia, được thụ hưởng và đồng hành cùng các chính sách phát triển thì đó cũng chính là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của Thủ đô”, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh khẳng định.
Đại sứ Phạm Quang Vinh cho rằng bên cạnh các cơ chế hợp tác giữa các chính phủ, ngoại giao nhân dân đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tăng cường sự gắn kết của Cộng đồng ASEAN.
Theo Đại sứ, khi người dân các nước gặp gỡ, giao lưu và trao đổi với nhau, họ sẽ chia sẻ những vấn đề gần gũi nhất với cuộc sống như môi trường, đô thị, văn hóa, giáo dục hay phúc lợi xã hội. Những tiếng nói từ thực tiễn đó cần được lắng nghe và phản ánh vào quá trình hoạch định chính sách ở cả cấp quốc gia và khu vực.
Đại sứ Phạm Quang Vinh đánh giá cao định hướng của Hà Nội trong việc xây dựng một đô thị vừa bảo tồn được các giá trị văn hóa, lịch sử vừa hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Theo ông, đây cũng chính là tinh thần mà ASEAN đang theo đuổi trong quá trình phát triển.
Nói về kỳ vọng sau hội nghị, đại sứ mong muốn từ cuộc gặp đầu tiên giữa các lãnh đạo thành phố ASEAN sẽ hình thành một mạng lưới kết nối và hợp tác thường xuyên giữa các đô thị trong khu vực. Thông qua mạng lưới này, các thành phố có thể tiếp tục trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác và cùng tìm kiếm giải pháp cho những thách thức chung.
Đại sứ cũng kỳ vọng hội nghị sẽ góp phần quảng bá hình ảnh một Hà Nội năng động, sáng tạo nhưng vẫn gìn giữ được các giá trị văn hóa truyền thống, qua đó khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của Thủ đô trong tiến trình hội nhập quốc tế và hợp tác khu vực.
“Điều quan trọng nhất là sau hội nghị này sẽ có thêm những kết nối thực chất giữa các thành phố ASEAN, để những kinh nghiệm và sáng kiến được chia sẻ không chỉ dừng lại ở đối thoại mà trở thành những hành động cụ thể phục vụ người dân”, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh.
Hướng tới những dự án thiết thực cho người dân
Từ những sáng kiến hợp tác giữa các thành phố đến vai trò của thế hệ trẻ, các khách mời tham gia chương trình cho rằng, tương lai ASEAN sẽ được kiến tạo từ sự kết nối, đồng hành và những hành động cụ thể vì người dân.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh bày tỏ kỳ vọng các đại biểu quốc tế tham dự Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN sẽ cảm nhận rõ nét về một Hà Nội giàu bản sắc văn hóa, giàu truyền thống lịch sử, đồng thời năng động, sáng tạo và không ngừng đổi mới trên hành trình hội nhập, phát triển.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Hà Nội là sự kết hợp hài hòa giữa chiều sâu văn hóa của Thủ đô nghìn năm văn hiến và sức sống của một đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số. Với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, Hà Nội đang từng bước khẳng định vị thế của một thành phố đổi mới sáng tạo, năng động và hội nhập quốc tế, hướng tới phát triển xanh, thông minh và bền vững; đồng thời là một Thủ đô thanh lịch, bình yên, an toàn, thân thiện và mến khách, “Thành phố vì hòa bình”, “Thành phố sáng tạo” được UNESCO ghi danh.
Nói về kỳ vọng sau Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh cho rằng giá trị của hội nghị không chỉ nằm ở các tuyên bố, hay văn kiện hợp tác, mà quan trọng hơn là việc các cam kết được cụ thể hóa thành chương trình hành động và dự án thiết thực phục vụ người dân.
Theo bà Ngọc Anh, Hà Nội mong muốn các thành phố trong khu vực sớm triển khai các sáng kiến hợp tác về phát triển hạ tầng giao thông xanh, ứng dụng công nghệ cao trong xử lý chất thải, bảo vệ môi trường, đồng thời, tăng cường liên kết trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa và du lịch.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh kỳ vọng những kết quả đạt được từ hội nghị sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho người dân các địa phương, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của các đô thị ASEAN.
Chia sẻ về kỳ vọng đối với Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Đại sứ Phạm Quang Vinh cho biết, đây là năm đầu tiên ASEAN bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Vì vậy, diễn đàn có ý nghĩa quan trọng trong việc thảo luận các định hướng và giải pháp nhằm hiện thực hóa những mục tiêu phát triển mới của khu vực.
Theo Đại sứ, ASEAN đang đứng trước nhiều yêu cầu mới liên quan đến an ninh năng lượng, bảo đảm nguồn cung năng lượng, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ. Đây đều là những vấn đề mang tính chiến lược, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia thành viên cũng như các đối tác của ASEAN.
Bên cạnh đó, đại sứ kỳ vọng diễn đàn sẽ góp phần tăng cường kết nối trên nhiều cấp độ, không chỉ giữa các quốc gia mà còn giữa các địa phương, thành phố, doanh nghiệp và người dân, qua đó mở rộng không gian hợp tác trong khu vực.
Cũng theo Đại sứ, các lĩnh vực như kinh tế xanh, kinh tế biển, giao thông xanh và chuyển đổi năng lượng đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho ASEAN. Trong bối cảnh đó, việc Hà Nội mời các thành phố trong khu vực tham gia đối thoại sẽ tạo điều kiện để các bên trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và cùng tìm kiếm những mô hình phát triển phù hợp, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
“Điều quan trọng nhất là những định hướng và sáng kiến được thảo luận tại diễn đàn phải từng bước được đưa vào thực tiễn, góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045”, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh.
Gửi thông điệp tới thế hệ trẻ ASEAN, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhấn mạnh rằng sự phát triển của mỗi quốc gia luôn gắn liền với môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác của khu vực.
Theo Đại sứ, thế hệ trẻ cần nhận thức rõ giá trị của hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế, thúc đẩy đối thoại và tăng cường xây dựng lòng tin giữa các quốc gia. Đây là những nền tảng quan trọng để ASEAN tiếp tục phát triển bền vững trong tương lai.
Đại sứ cũng cho rằng các cơ chế hợp tác và kết nối mà ASEAN đã xây dựng trong nhiều thập kỷ qua đang tạo ra những cơ hội to lớn cho các quốc gia thành viên. Vì vậy, thế hệ trẻ cần chủ động tham gia và đóng góp vào quá trình hội nhập, coi sự phát triển của đất nước gắn liền với sự phát triển chung của khu vực.
Cùng chia sẻ quan điểm này, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh cho rằng thanh niên không chỉ là những người thừa hưởng thành quả phát triển, mà còn là lực lượng trực tiếp kiến tạo tương lai của ASEAN và của Thủ đô Hà Nội.
"Các bạn trẻ hôm nay chính là lực lượng góp phần định hình diện mạo mới của khu vực, chung tay xây dựng một Hà Nội hiện đại, sáng tạo và ngày càng hội nhập sâu rộng với ASEAN cũng như thế giới. Sự năng động, tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến của thanh niên sẽ là nguồn lực quan trọng, tạo động lực cho Hà Nội và ASEAN phát triển bền vững trong giai đoạn mới", bà Nguyễn Thị Ngọc Anh nhấn mạnh.
Giám đốc: Vũ Minh Tuấn
Các Phó Giám đốc: Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Kim Khiêm.
Liên hệ tòa soạn: [email protected]
Liên hệ quảng cáo:
0913.531.932 | Báo giá quảng cáo
Tổng đài Trung tâm Phát hành: 02439288772; 02432668039
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.
