Hà Nội: Dấu ấn HĐND trong năm đầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Chủ động kiện toàn bộ máy, bảo đảm vận hành thông suốt từ cơ sở

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của HĐND thành phố Hà Nội trong năm đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính là tinh thần chủ động, quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiện toàn tổ chức bộ máy và hướng dẫn hoạt động của HĐND cơ sở.

Ngay từ thời điểm chuẩn bị và chính thức vận hành mô hình mới, HĐND thành phố đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, hướng dẫn hoạt động của HĐND cấp xã; kịp thời xem xét và quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền nhằm bảo đảm việc chuyển đổi được thực hiện đồng bộ, đúng quy định và không làm gián đoạn hoạt động của bộ máy chính quyền.

Đặc biệt, dấu ấn nổi bật trong công tác chỉ đạo là việc chủ động, linh hoạt thành lập HĐND tại các phường trước đây thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị, không tổ chức HĐND.

Thành phố đã phối hợp với các cơ quan Trung ương tháo gỡ những vướng mắc về pháp lý, thực hiện chỉ định đại biểu và các chức danh lãnh đạo HĐND, bảo đảm 75 phường đồng loạt ra mắt và đi vào hoạt động từ 8 giờ ngày 1-7-2025.

Sự chủ động đó tiếp tục được thể hiện bằng những kết quả cụ thể. Đúng thời điểm bắt đầu vận hành mô hình mới, 126/126 xã, phường trên địa bàn thành phố đã tổ chức thành công kỳ họp thứ nhất HĐND. Tại các kỳ họp, những nội dung quan trọng về công tác nhân sự được thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng và tuân thủ các quy định của pháp luật.

Sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, HĐND các xã, phường tiếp tục khẩn trương hoàn thành việc tổ chức kỳ họp thứ nhất của nhiệm kỳ mới trước ngày 31-3-2026.

Thường trực HĐND thành phố đã kịp thời rà soát, thực hiện phê chuẩn nhân sự chủ tịch, phó phủ tịch HĐND cấp xã theo đúng thẩm quyền, tạo điều kiện để bộ máy chính quyền cơ sở vận hành ổn định, liên tục từ ngày 1-4-2026.

Nhờ sự chủ động, sâu sát và quyết liệt trong chỉ đạo, hướng dẫn, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn Thủ đô cơ bản diễn ra ổn định, bảo đảm hoạt động liên tục của bộ máy chính quyền, không làm gián đoạn việc giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Đổi mới giám sát, tập trung giải quyết "điểm nghẽn"

Vai trò đồng hành, hỗ trợ cơ sở của HĐND thành phố cũng được thể hiện rõ qua việc tổ chức các đoàn khảo sát thực tế ngay sau khi mô hình mới đi vào hoạt động.

Những hội nghị giao ban trực tiếp kết hợp trực tuyến với HĐND các xã, phường được duy trì thường xuyên nhằm kịp thời quán triệt, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn và thống nhất cách thức triển khai nhiệm vụ.

Các tổ đại biểu HĐND thành phố cũng tăng cường gắn bó với địa bàn, chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, góp phần giúp hoạt động của HĐND cơ sở nhanh chóng đi vào nền nếp.

Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động kỳ họp của HĐND thành phố tiếp tục được đổi mới theo hướng chủ động, linh hoạt và nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.

Từ khi triển khai mô hình mới đến nay, HĐND thành phố đã tổ chức 9 kỳ họp, trong đó có 7 kỳ họp chuyên đề; ban hành 150 nghị quyết để kịp thời quyết định các vấn đề quan trọng của thành phố và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Đáng chú ý, thời gian qua, hoạt động giám sát tiếp tục được đổi mới theo hướng trực tiếp hơn, thực chất hơn và bám sát cơ sở hơn. Thường trực HĐND, các Ban và các Tổ đại biểu HĐND thành phố đã tổ chức 45 cuộc giám sát, khảo sát tập trung vào những lĩnh vực đang được xã hội quan tâm như: Quản lý đất đai, đầu tư công, quy hoạch, trật tự xây dựng, cải cách hành chính, chuyển đổi số, tiến độ các dự án trọng điểm và việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong phát triển.

Hoạt động giám sát không chỉ dừng ở việc phát hiện vấn đề mà còn chú trọng theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát. Hoạt động chất vấn tại kỳ họp tiếp tục được đổi mới theo hướng tăng cường đối thoại, tranh luận và trách nhiệm giải trình. Nhiều nội dung sau chất vấn được Thường trực HĐND và các Ban HĐND tiếp tục giám sát việc thực hiện cam kết, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Ở cấp cơ sở, hoạt động giám sát từng bước đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống người dân như: Quản lý đất đai, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường, giải quyết kiến nghị cử tri và thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, công tác tiếp xúc cử tri, tiếp công dân tiếp tục được duy trì thường xuyên và từng bước đổi mới về hình thức. Nhiều vấn đề liên quan đến đất đai, trật tự xây dựng, đầu tư hạ tầng, thủ tục hành chính và các lĩnh vực dân sinh đã được tổng hợp, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết và được theo dõi, đôn đốc thường xuyên.

Đồng thời, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số đang tạo thêm động lực đổi mới hoạt động của cơ quan dân cử. Nhiều hoạt động giám sát, khảo sát, tiếp xúc cử tri được tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước hình thành mô hình “HĐND số”, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin của người dân.

Có thể thấy, những kết quả đạt được trong năm đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ khẳng định vai trò, vị thế của cơ quan dân cử mà còn tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục xây dựng chính quyền Thủ đô tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.