Hà Nội chung tay hành động vì không khí sạch, giao thông xanh

Việc chuẩn bị thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực Hoàn Kiếm đang minh chứng rõ nét cho quyết tâm chuyển hóa cam kết thành hành động của toàn hệ thống chính trị, hướng tới Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại.

​Quyết tâm kiến tạo đô thị sinh thái

​Trải qua nhiều thập kỷ phát triển mạnh mẽ, Thủ đô Hà Nội đã gặt hái được những thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa vũ bão cùng sự gia tăng cơ học về dân số, phương tiện giao thông đã kéo theo những áp lực khổng lồ đối với hệ sinh thái tự nhiên.

Đứng trước yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng tăng trưởng, thành phố Hà Nội nhận thức sâu sắc rằng, đã đến lúc quy mô nền kinh tế phải song hành tuyệt đối với chất lượng môi trường và chất lượng sống đô thị.

Nhấn mạnh tại lễ ra mắt hệ thống giám sát môi trường, chung tay hành động vì không khí sạch và giao thông xanh mới đây, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường cho rằng: Bảo vệ bầu không khí trong lành giờ đây không còn là nhiệm vụ đơn độc, "khoán trắng" cho ngành Nông nghiệp và Môi trường. Đó là sứ mệnh chung, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, cho đến sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân. Một đô thị "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" không thể tách rời tiêu chí về một không gian sống an toàn, đáng sống.

​Không khí sạch không phải là món quà xa xỉ, mà là quyền lợi thiết thực, chính đáng của mọi công dân. Giao thông xanh không phải là phong trào nhất thời mà là xu hướng tất yếu của nhân loại. Chọn con đường chuyển đổi xanh chính là chọn chiếc "chìa khóa" để Hà Nội phát triển bền vững, trường tồn trong tương lai.

Với tinh thần không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, thành phố Hà Nội cam kết dồn toàn lực triển khai hệ thống các giải pháp mang tính chiến lược. Mục tiêu tối thượng là kiểm soát triệt để các nguồn gây ô nhiễm, từng bước hình thành các mô hình đô thị ít phát thải carbon.

​Trọng tâm của chiến lược này là việc thúc đẩy giao thông xanh. Các tuyến xe buýt chạy bằng diesel đang nhường chỗ cho xe buýt điện, xe sử dụng nhiên liệu sạch (CNG). Hệ thống đường sắt đô thị tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ, tạo trục xương sống cho giao thông công cộng. Cùng với đó, thành phố cũng quyết liệt tuyên truyền, khuyến khích các thói quen tiêu dùng xanh, sản xuất sạch hơn tại các cụm công nghiệp, làng nghề, kiên quyết di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi nội đô.

Để thực hiện được các mục tiêu nêu trên, thành phố Hà Nội đã triển khai hàng loạt các giải pháp như đồng loạt ra quân vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quan, xử lý các điểm tồn lưu rác thải, khơi thông cống rãnh, chăm sóc cây xanh; tuyên truyền không đốt rác, không đốt rơm rạ, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân, nên lựa chọn các phương thức di chuyển thân thiện với môi trường.

Riêng đối với cộng đồng doanh nghiệp, các đơn vị cũng phát huy vai trò tiên phong trong chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ, giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả, cung cấp các giải pháp xanh, phương tiện xanh, dịch vụ thân thiện với môi trường…

Bước đột phá từ “vùng phát thải thấp”

Đối diện với thách thức về ô nhiễm khói bụi, Hà Nội đang quyết liệt triển khai các giải pháp chiến lược nhằm bảo vệ môi trường sinh thái. Thủ đô đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ ngày có chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức tốt và trung bình đạt từ 80% trở lên. Đây được xem là yêu cầu bức thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị nhằm kiến tạo một không gian sống an toàn, bền vững cho thế hệ tương lai.

Để đạt được mục tiêu trên, theo Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Lê Thanh Thủy, Hà Nội đã di dời nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp ra khỏi nội đô; áp dụng những quy định về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất gần khu dân cư; xây dựng các cơ sở xử lý rác tập trung; tổ chức nhiều mô hình, đơn vị, hình thức thu gom rác; bố trí kinh phí thường xuyên làm sạch đường phố; hạn chế, cấm phương tiện lưu thông trong khu vực lõi và trong khung giờ cao điểm đối với từng loại phương tiện…

Đặc biệt, trước đó, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua nghị quyết “cấm” xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) lưu thông trong Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026, tiến tới cấm hoàn toàn sử dụng xe máy xăng trong Vành đai 3.

Hay như việc chuẩn bị thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực Hoàn Kiếm chính là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm chuyển từ nhận thức sang hành động, từ cam kết sang triển khai cụ thể.

​Liên quan đến vấn đề này, ông Trịnh Hoàng Tùng, Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm cho biết: Được chọn làm nơi "thử lửa", Hoàn Kiếm - trái tim của Thủ đô - sẽ áp dụng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về khí thải phương tiện. Việc hạn chế các dòng xe cơ giới cũ nát, gây ô nhiễm cao tiến vào khu vực lõi kết hợp mở rộng không gian đi bộ và ưu tiên phương tiện điện hóa là quyết sách dũng cảm.

Đánh vào điểm nghẽn khó khăn nhất, thành phố muốn phát đi một thông điệp mạnh mẽ: Lộ trình xanh hóa đã chính thức khởi động, không có sự chần chừ, không có bước lùi. Sự thành công của vùng thí điểm này sẽ tạo tiền đề vững chắc để nhân rộng mô hình ra các quận trung tâm khác, từng bước thanh lọc bầu khí quyển đô thị.

​Dưới góc độ quản lý hạ tầng và kiến tạo không gian đô thị, theo Sở Xây dựng Hà Nội: Để đáp ứng mục tiêu giảm phát thải và hỗ trợ giao thông xanh, hạ tầng kỹ thuật đô thị đang được quy hoạch lại một cách bài bản. Sở Xây dựng đang khẩn trương tham mưu thành phố các cơ chế bắt buộc tích hợp trạm sạc xe điện tại các dự án chung cư, trung tâm thương mại mới; đồng thời, công tác kiểm soát bụi, rác thải tại các đại công trường xây dựng đang được siết chặt với các chế tài xử phạt nghiêm khắc nhất.

Với vai trò là người dân được thụ hưởng những quyết sách đúng đắn của thành phố, bà Hoàng Thu Thủy (phường Hoàn Kiếm) bày tỏ: "Sống ở khu trung tâm, bà con chúng tôi thấm thía cảnh ngột ngạt vì khói xe nhiều năm nay. Khi nghe tin thành phố lập vùng phát thải thấp, cấm dần xe máy cũ nát, người dân phố cổ rất phấn khởi. Dù biết rằng thời gian đầu có thể gây ra chút xáo trộn về thói quen đi lại hay sinh kế nhỏ lẻ, nhưng để có bầu không khí trong lành, để các cháu nhỏ đi học không phải hít bụi khói độc hại, thì sự đánh đổi đó là hoàn toàn xứng đáng. Chúng tôi sẵn sàng chuyển sang đi xe buýt, xe điện để ủng hộ chủ trương chung”.

Sự chung tay hành động vì không khí sạch và giao thông xanh hôm nay là nền móng để Hà Nội tự tin trên lộ trình hội nhập toàn cầu. Với sự quyết liệt của bộ máy chính quyền, sự đồng lòng của các tầng lớp nhân dân, chúng ta có quyền tin tưởng vào một Thủ đô sinh thái - nơi những giá trị truyền thống tốt đẹp được nuôi dưỡng trong bầu không khí trong lành.