Gỡ nút thắt đưa tài sản trí tuệ từ giảng đường ra thị trường

Tọa đàm nhằm hướng dẫn các quy định của pháp luật về thành lập và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ; chia sẻ kinh nghiệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong các trường đại học, viện nghiên cứu; đồng thời đánh giá tình hình triển khai, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện trong 6 tháng cuối năm 2026.

Phát biểu khai mạc, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Tố Quyên nhấn mạnh, Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước, đồng thời là nơi hội tụ đông đảo đội ngũ nhà khoa học và các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu. Số lượng trường đại học, học viện trên địa bàn chiếm hơn 40% tổng số của cả nước, tạo nên nguồn lực rất lớn cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo bà Nguyễn Tố Quyên, trong nền kinh tế tri thức, tài sản trí tuệ đang trở thành nguồn lực tăng trưởng mới, còn thương mại hóa chính là khâu quyết định để chuyển hóa kết quả sáng tạo thành giá trị kinh tế. Khi tài sản trí tuệ được định giá, giao dịch và khai thác hiệu quả, chất xám sẽ trở thành vốn, tri thức trở thành hàng hóa và sáng tạo sẽ trở thành động lực cho tăng trưởng bền vững.

Đó cũng là lý do Hà Nội lựa chọn định giá tài sản trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu là một trong những nội dung ưu tiên trong quá trình phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thành phố không chỉ hướng tới gia tăng số lượng công trình nghiên cứu mà còn đặt mục tiêu đưa các kết quả nghiên cứu đến với doanh nghiệp, thị trường và đời sống.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, với mục tiêu lấy khoa học, công nghệ làm một trong những trụ cột tăng trưởng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thủ đô, thành phố đang từng bước hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ định giá tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp khởi nguồn từ các trường đại học, viện nghiên cứu. Đây cũng là giải pháp nhằm phát huy hiệu quả mô hình liên kết giữa Nhà nước - doanh nghiệp - viện, trường, qua đó khơi thông nguồn lực tri thức phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ đồng bộ đối với hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, thành phố quy định hỗ trợ cho doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ nhận chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực trọng điểm với mức hỗ trợ tối đa 50% kinh phí mua và chuyển giao công nghệ.

Trong phát triển hạ tầng khoa học và công nghệ, thành phố hỗ trợ 100% chi phí đầu tư và vận hành đối với hạ tầng do thành phố đầu tư; hỗ trợ đến 50% chi phí đầu tư, vận hành các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D), phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo thuộc khu vực công lập và doanh nghiệp nhà nước; hỗ trợ đến 30% đối với các phòng thí nghiệm ngoài công lập.

Đáng chú ý, Hà Nội cũng triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và khai thác hiệu quả tài sản công để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Đối với những giải pháp đổi mới sáng tạo giải quyết hiệu quả các bài toán thực tiễn của Thủ đô, thành phố ưu tiên thực hiện theo phương thức đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ.

Cùng với đó, Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố Hà Nội được xác định là công cụ tài chính quan trọng để tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn ngân sách cùng các nguồn vốn hợp pháp khác nhằm triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Nhà nước đặt hàng hoặc tài trợ.

Không chỉ phổ biến các quy định mới, tọa đàm còn dành nhiều thời gian để các trường đại học, viện nghiên cứu trao đổi về những vướng mắc trong quá trình định giá tài sản trí tuệ, hoàn thiện hồ sơ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, thành lập doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) và đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, những ý kiến từ thực tiễn sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, giúp tài sản trí tuệ được khai thác hiệu quả hơn và tạo ra giá trị kinh tế thực chất cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Tại tọa đàm, TS Nguyễn Hữu Cẩn, Quyền Viện trưởng Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia trình bày tham luận về quản trị tài sản trí tuệ trong các viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học. Trong khi đó, Thạc sĩ Đinh Thị Hà, Công ty TNHH Thẩm định giá VNG Việt Nam chia sẻ những vướng mắc trong định giá tài sản trí tuệ phục vụ thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tập trung vào các vấn đề về khung pháp lý, dữ liệu định giá và khả năng khai thác tài sản trí tuệ trên thực tế.

Lãnh đạo các cơ quan quản lý cùng các chuyên gia trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng trực tiếp giải đáp nhiều câu hỏi của đại diện các trường đại học liên quan đến quy trình định giá tài sản trí tuệ, phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nguồn cũng như các giải pháp thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong thời gian tới.