Gỡ mâu thuẫn từ cơ sở, giữ bình yên khu dân cư

Chủ động phòng ngừa xung đột từ cơ sở

Theo Phòng Nội vụ - Tư pháp phường Hà Đông, toàn phường hiện có 65 tổ hòa giải tại 65 tổ dân phố với 451 hòa giải viên. Từ đầu năm 2026 đến nay, các tổ hòa giải đã tiếp nhận 12 vụ việc liên quan đến tranh chấp lối đi chung, hôn nhân và gia đình, dân sự, xây dựng, môi trường... Trong đó, 11 vụ được hòa giải thành, đạt tỷ lệ hơn 91%.

Qua thực tiễn, phần lớn mâu thuẫn phát sinh từ những vấn đề trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, theo đánh giá của Phòng Nội vụ - Tư pháp phường Hà Đông, các tranh chấp liên quan đến đất đai thường tiềm ẩn nguy cơ diễn biến phức tạp nếu không được phát hiện, giải quyết kịp thời.

Trong quá trình hòa giải, đội ngũ hòa giải viên phát huy lợi thế am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán và có uy tín trong cộng đồng. Bằng việc kết hợp kiến thức pháp luật với cách vận động thấu tình, đạt lý, các hòa giải viên giúp những người có mâu thuẫn hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, từ đó tìm được tiếng nói chung. Nhờ vậy, nhiều bất đồng được tháo gỡ ngay tại khu dân cư, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài.

Để chủ động nắm bắt tình hình, phường Hà Đông duy trì sự phối hợp giữa các tổ hòa giải với chính quyền, Công an phường, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. Đáng chú ý, lực lượng cảnh sát khu vực, Trưởng ban Công tác Mặt trận và thành viên các đoàn thể ở cơ sở cũng được tín nhiệm bầu, được UBND phường công nhận là hòa giải viên, trực tiếp tham gia giải quyết các vụ việc.

Sự phối hợp này giúp các tổ hòa giải kịp thời nắm bắt những bất đồng nảy sinh trong cộng đồng, đồng thời phát huy vai trò của từng lực lượng trong tuyên truyền, vận động, thuyết phục người dân, không để những mâu thuẫn nhỏ kéo dài, trở nên phức tạp.

Cùng với việc kiện toàn đội ngũ, phường chú trọng tổ chức các hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng hòa giải. Qua đó, giúp hòa giải viên nâng cao khả năng xử lý tình huống, vận động, thuyết phục và tạo sự đồng thuận giữa các bên, nhất là đối với những vụ việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi và quan hệ xóm giềng.

Hóa giải mâu thuẫn, vun đắp tình đoàn kết

Hiệu quả của công tác hòa giải ở cơ sở được thể hiện qua việc tháo gỡ những bất đồng tưởng chừng nhỏ nhặt trong đời sống thường ngày. Một vụ tranh chấp liên quan đến việc mở cổng phụ ra ngõ đi chung từng khiến một số hộ dân căng thẳng, song đã được giải quyết nhờ sự vào cuộc kịp thời của tổ hòa giải.

Theo Phòng Nội vụ - Tư pháp phường Hà Đông, sau khi mua một mảnh đất để xây dựng nhà ở, anh T. dự định cải tạo thành hai căn nhà riêng biệt và mở thêm cổng phụ ra con ngõ bên hông, dù khu đất đã có lối đi chính ra đường lớn. Con ngõ này hình thành từ lâu, trước đó chỉ có hai gia đình ông C. và anh V. sử dụng.

Trong quá trình sửa chữa nhà, anh T. có ý định mở cổng phụ nhưng chưa trao đổi với các hộ dân trong ngõ. Điều này khiến những gia đình liên quan bức xúc, lo ngại ảnh hưởng đến sinh hoạt chung. Từ đó, mâu thuẫn nảy sinh, quan hệ giữa các hộ dân trở nên căng thẳng.

Nắm bắt sự việc, tổ trưởng tổ dân phố cùng tổ hòa giải đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, vận động các bên giữ bình tĩnh và tổ chức cuộc họp để tìm hướng giải quyết.

Tại buổi hòa giải, các hòa giải viên phân tích quy định về quyền lối đi qua tại Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015, đồng thời làm rõ thực tế khu đất của anh T. đã có lối đi chính ra đường lớn. Qua trao đổi, các hộ dân cho biết không phản đối hoàn toàn việc mở cổng phụ mà chủ yếu bức xúc vì anh T. chưa trao đổi, bàn bạc với hàng xóm trước khi thực hiện.

Sau khi lắng nghe ý kiến của các bên, anh T. đã nhận thiếu sót, gửi lời xin lỗi và cam kết xây dựng cổng phụ gọn gàng, không lấn chiếm diện tích chung, bảo đảm vệ sinh môi trường, an ninh, trật tự. Anh cũng bày tỏ sẵn sàng đóng góp kinh phí cải tạo, nâng cấp con ngõ.

Trước thiện chí đó, gia đình ông C., anh V. cùng các hộ liên quan đã thống nhất tạo điều kiện để anh T. mở cổng phụ trên cơ sở thực hiện đúng những cam kết đã đưa ra.

Từ chỗ bất đồng, căng thẳng, các hộ dân đã tìm được tiếng nói chung. Kết quả này cho thấy, việc kịp thời nắm bắt vụ việc, lắng nghe tâm tư của người dân và vận động thấu tình, đạt lý có ý nghĩa quan trọng trong giải quyết mâu thuẫn, giữ gìn quan hệ xóm giềng.

Thời gian tới, trên cơ sở định hướng của thành phố về nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên, phường Hà Đông tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ hòa giải; tăng cường bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống và phát huy sự phối hợp giữa các lực lượng ở cơ sở.