Giữ giá trị truyền thống bằng cách làm mới

Từ những phiên livestream, sản phẩm làng nghề, đặc sản địa phương đến nghệ thuật dân gian, điểm đến văn hóa… được kể lại sinh động, trực tiếp, gần gũi hơn với công chúng.

Lãnh đạo cùng lên livestream

Ở xã Dân Hòa, câu chuyện chuyển đổi số được bắt đầu từ chính những sản phẩm quen thuộc của làng quê. Với 20 làng nghề truyền thống, trong đó có những sản phẩm nổi tiếng, như: Giò chả Ước Lễ, mây tre, nón lá…, địa phương đang tìm cách đưa sản phẩm đến gần người tiêu dùng hơn thông qua các nền tảng số.

Các phiên livestream giới thiệu sản phẩm được tổ chức trên Facebook, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Đáng chú ý, lãnh đạo xã trực tiếp tham gia các phiên livestream, cùng giới thiệu, trao đổi về sản phẩm và câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm.

Tại một phiên livestream mới đây, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dân Hòa Mai Xuân Trường trực tiếp tham gia quảng bá. Sự xuất hiện của người đứng đầu cấp ủy địa phương không chỉ cho thấy sự đồng hành của chính quyền với các cơ sở sản xuất, mà còn mở ra một cách tiếp cận mới, chuyển đổi số không phải câu chuyện xa vời, mà có thể bắt đầu từ việc giúp một sản phẩm địa phương tìm được khách hàng.

Ông Mai Xuân Trường cho biết, việc tổ chức các phiên livestream nằm trong kế hoạch chuyển đổi số của địa phương, hướng tới quảng bá sản phẩm, tương tác trực tiếp với khách hàng và hỗ trợ các cơ sở sản xuất từng bước hoàn thiện sản phẩm. “Chúng tôi hy vọng sau mỗi lần livestream, khán giả hiểu hơn về sản phẩm, hiểu được câu chuyện về sản phẩm và có những lựa chọn phù hợp nhất”, ông Mai Xuân Trường chia sẻ.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Dân Hòa, với trách nhiệm quản lý nhà nước trên địa bàn, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ các cơ sở sản xuất trong tiếp cận thông tin, thủ tục hành chính, cơ sở trụ sở, cơ sở sản xuất; đồng thời triển khai các chương trình phối hợp chuyên đề để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khai thác hiệu quả các công cụ số.

Theo ông Mai Xuân Trường, chuyển đổi số phải trở thành một kênh hỗ trợ thiết thực để cơ sở sản xuất phát triển sản phẩm và tương tác với khách hàng. Qua những phiên livestream, người sản xuất có thêm cơ hội lắng nghe phản hồi, từ đó tiếp tục hoàn thiện sản phẩm và cách thức tiếp cận thị trường.

Cách làm này cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong việc bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề, thay vì chỉ chờ khách hàng tìm đến, sản phẩm truyền thống chủ động bước vào không gian mà người tiêu dùng hiện diện mỗi ngày.

Đưa văn hóa truyền thống đến gần công chúng

Không chỉ sản phẩm làng nghề, chuyển đổi số còn tạo thêm cách thức để các giá trị văn hóa truyền thống được tiếp cận rộng rãi hơn. Tại phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, các hoạt động livestream đã kết nối sản phẩm thủ công với không gian văn hóa, di tích và nghệ thuật truyền thống.

Phó Chủ tịch UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Vũ Đức Tuyên cho biết, địa phương đã thực hiện chuỗi hoạt động livestream quảng bá, giới thiệu các sản phẩm, danh thắng và những nét văn hóa đặc trưng trên địa bàn.

Một trong những không gian được giới thiệu qua livestream là Hồ Văn, thuộc quần thể di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đây là không gian văn hóa gắn với lịch sử, truyền thống hiếu học của Thủ đô. Thông qua chương trình livestream, người dân dù không trực tiếp có mặt vẫn có thể khám phá không gian cổ kính, nghe kể câu chuyện văn hóa và tìm hiểu giá trị truyền thống gắn với di tích.

Đặc biệt, nghệ thuật truyền thống cũng tìm được “sân khấu” mới trên không gian số. Nghệ nhân Phạm Công Bằng, Trưởng phường Rối Tế Tiêu, là người nhiều năm gắn bó với nghệ thuật rối dân gian. Tại Hồ Văn, phường rối không chỉ biểu diễn rối cạn mà còn tổ chức các tiết mục rối phục vụ người dân, du khách.

Tham gia phiên livestream tại Hồ Văn, nghệ nhân Phạm Công Bằng bày tỏ niềm vui khi nghệ thuật rối cạn Tế Tiêu có thêm cơ hội được giới thiệu tới đông đảo công chúng. Theo ông, những phiên livestream như vậy tạo điều kiện để phường rối giới thiệu nghệ thuật truyền thống của quê hương tới người dân Thủ đô và khán giả cả nước. Đặc biệt, việc đưa các tiết mục đến gần học sinh giúp thế hệ trẻ có thêm cơ hội biết, hiểu và nhớ đến giá trị văn hóa, lịch sử thông qua trò diễn dân gian.

“Những buổi livestream như thế này rất bổ ích cho các phường rối dân gian, để mang những nét đẹp quê hương đến với đồng bào cả nước cũng như nhân dân Thủ đô, nhất là các em học sinh”, nghệ nhân Phạm Công Bằng chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Hương (xã Dân Hòa) bày tỏ: “Trước đây, muốn tìm hiểu hay mua các sản phẩm truyền thống, nhiều khi chỉ biết qua các phiên chợ hoặc người quen giới thiệu. Nay các sản phẩm được giới thiệu trên mạng xã hội, livestream trực tiếp nên người dân ở xa cũng có thể biết đến, đặt mua. Tôi thấy đây là cách làm phù hợp với cuộc sống hiện nay, vừa quảng bá được sản phẩm quê hương, vừa giúp giá trị truyền thống đến gần hơn với người trẻ”.

Thông qua việc thực hiện đợt cao điểm 100 ngày chuyển đổi số, cấp xã, phường đã trở thành điểm sáng của kinh tế số. Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, tính đến đầu tháng 9-2026, hoạt động quảng bá qua livestream đã giới thiệu 2.101 sản phẩm. Thành phố cũng đã đưa 568 sản phẩm OCOP và làng nghề lên sàn thương mại điện tử; khoảng 88.000 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các làng nghề được hỗ trợ chuyển đổi số.

Những con số về sản phẩm được giới thiệu, gian hàng được đưa lên sàn thương mại điện tử hay số hộ kinh doanh được hỗ trợ cho thấy chuyển đổi số đang dần đi vào những lĩnh vực rất cụ thể của đời sống. Đó có thể là một cách giữ truyền thống rất mới: Không chỉ gìn giữ những gì đã có, mà chủ động đưa truyền thống đến nơi công chúng đang hiện diện.