Gieo tình yêu sách từ những sân chơi văn hóa đọc

Gặp gỡ và lan tỏa những cuốn sách hay

“Càng đọc nhiều, con càng mở rộng kiến thức, hiểu biết sâu hơn về lịch sử và cảm thấy vô cùng tự hào về quê hương, đất nước”. Đó là chia sẻ của em Nguyễn Cao Khánh, học sinh lớp 11 Văn 1, Trường Trung học phổ thông chuyên Chu Văn An - một trong 3 học sinh đoạt giải Nhất cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thành phố Hà Nội năm 2026. Bắt đầu đọc sách từ nhỏ, Khánh càng say mê khi định hướng theo học chuyên văn, tìm đọc nhiều tác phẩm về lịch sử dân tộc, nhất là văn học thời kỳ kháng chiến. Tham gia cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026, em giới thiệu cuốn “Người mẹ cầm súng” của nhà văn Nguyễn Thi. Câu chuyện đời thường về người mẹ giúp Khánh cảm nhận sâu sắc hơn sự hy sinh, lòng yêu nước và vẻ đẹp con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh. Từ trải nghiệm của mình, Khánh mong muốn chia sẻ sách với bạn bè và đề xuất mô hình “Trạm đọc xanh”, tạo thêm những điểm đọc gần gũi, thuận tiện cho học sinh.

Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thành phố Hà Nội năm 2026 có sức lan tỏa lớn khi thu hút tới 300.000 bài dự thi của học sinh từ các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông trên địa bàn thành phố. Cuộc thi đã tạo nên một không gian để các em được đọc, suy ngẫm, viết, chia sẻ cảm nhận về mỗi cuốn sách. Là giám khảo cuộc thi, TS Vũ Dương Thúy Ngà, nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, các bài dự thi cho thấy, học sinh Hà Nội đã biết lựa chọn sách, tìm ra những chi tiết có sức gợi, cảm nhận tác phẩm và liên hệ với cuộc sống của mình. Từ những trang sách, các em thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào về lịch sử dân tộc, đồng thời bày tỏ những ước mơ và dự định cho tương lai, đúng như chủ đề của cuộc thi - “Sách và ước mơ vươn xa”.

Trước đó, Hội thi Thiếu nhi Thủ đô tuyên truyền giới thiệu sách; Múa hát tập thể và Ca khúc măng non năm 2026 với chủ đề “Thiếu nhi Thủ đô - Tự hào truyền thống, vững bước tương lai” cũng thu hút hơn 10.000 thiếu nhi tham gia từ cơ sở. 95 đội tuyển xuất sắc từ các xã, phường được lựa chọn dự vòng chung khảo cấp thành phố, tổ chức tại 7 cụm thi. Tại đây, những cuốn sách hay được giới thiệu bằng nhiều hình thức như thuyết trình, diễn xuất, âm nhạc, múa minh họa và trình chiếu hình ảnh. Các em học sinh hóa thân vào nhân vật, kể những câu chuyện lịch sử, giới thiệu tác phẩm và truyền tải thông điệp về tình yêu quê hương, đất nước khá ấn tượng.

Bên cạnh các hội thi, học sinh Hà Nội còn có thêm những điểm đến để tiếp tục tìm sách và gặp gỡ những người cùng sở thích. Hội Sách Hà Nội lần thứ XI - năm 2026 dự kiến diễn ra đầu tháng 10 tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”, sẽ tiếp tục mở rộng không gian giao lưu, giới thiệu và trải nghiệm sách đối với bạn đọc trẻ.

Bồi đắp tri thức, khơi dậy sáng tạo

Là người đồng hành với nhiều cuộc thi, hội thi và sân chơi viết cảm nhận về sách, TS Vũ Dương Thúy Ngà nhận định, điều đáng kỳ vọng là những hứng thú được khơi lên từ sân chơi sẽ tiếp tục trở thành thói quen đọc trong đời sống hằng ngày của học sinh. Bởi phát triển văn hóa đọc là một hành trình lâu dài, gắn với quá trình học tập và trưởng thành của mỗi người.

Thực tế từ các bài dự cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thành phố Hà Nội năm 2026 cho thấy, nhiều học sinh đã chủ động đề xuất những cách làm để đưa sách đến gần hơn với cộng đồng. Có thể kể đến một số mô hình, giải pháp như: Xây dựng tủ sách lớp học, thư viện thân thiện, câu lạc bộ đọc sách, ngày hội đọc sách hay ứng dụng nền tảng số để giới thiệu sách, xây dựng không gian đọc trực tuyến để kết nối người đọc trên khắp thế giới, làm sách nói cho người khiếm thị...

Tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hồ (phường Tây Hồ), việc hình thành thói quen đọc sách được bắt đầu từ những hoạt động rất gần gũi. Cô giáo Ngô Thị Lan cho biết, giáo viên thường đọc sách cho học sinh nghe hoặc các em tự đọc trước giờ ngủ trưa bán trú. Sau khi đọc xong mỗi cuốn sách, các em viết bài thu hoạch và chia sẻ điều đã đọc. Thư viện mở của trường luôn có những cuốn sách mới, phù hợp để học sinh tìm đọc. Được thầy cô truyền cảm hứng, em Nguyễn Vũ Minh Châu, học sinh lớp 4A1, ngày càng yêu thích sách và mạnh dạn tham gia các cuộc thi. Từ những sân chơi này, Minh Châu có thêm cơ hội gặp gỡ các bạn cùng sở thích, chia sẻ cuốn sách mình đã đọc và cùng lập nhóm để trao đổi, bàn luận về sách. Các cuốn sách sẽ tiếp tục được chuyền tay, lan tỏa và mở ra những cuộc trao đổi mới giữa những người bạn nhỏ.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài cho rằng, các sân chơi về sách đã tạo nên không khí thi đua sôi nổi, góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước, khơi dậy niềm đam mê đọc sách, phát triển năng khiếu văn hóa, văn nghệ và tăng cường giao lưu, đoàn kết trong thiếu nhi Thủ đô. Một cuộc thi, sân chơi có thể tạo điểm khởi đầu, nhưng để việc đọc sách trở thành thói quen, cần sự tiếp nối từ nhà trường, gia đình, thư viện và cộng đồng. Với sự chung tay ấy, những hạt giống tình yêu sách được gieo hôm nay sẽ tiếp tục nảy mầm, góp phần bồi đắp tri thức, nuôi dưỡng tâm hồn và khơi dậy khát vọng sáng tạo trong thế hệ trẻ Thủ đô.