Giám sát việc thực hiện chính sách bảo vệ môi trường tại Khu xử lý chất thải Nam Sơn

Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn (LHXLCT Nam Sơn) được thành lập năm 1999. Giai đoạn từ năm 1999 đến hết năm 2022, UBND thành phố giao Sở Xây dựng quản lý, vận hành.

Từ 1-1-2023 đến nay, công tác quản lý, vận hành khu LHXLCT Nam Sơn được UBND giao Sở Tài nguyên và Môi trường, nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội quản lý.

Khu LHXLCT Nam Sơn có 5 đơn vị vận hành, gồm: Công ty cổ phần Năng lượng môi trường Thiên Ý Hà Nội; Công ty cổ phần Xây dựng dịch vụ và thương mại 68; Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Kỹ thuật môi trường Trí Lâm; Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội - Nhà máy xử lý chất thải công nghiệp để phát điện; Công ty cổ phần Môi trường đô thị và Công nghệ Bắc Sơn.

Theo báo cáo của Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), từ 1-7-2025 đến 31-7-2026, Khu LHXLCT Nam Sơn đã tiếp nhận, xử lý 2.238.282 tấn, trong đó 1.818.938 tấn bằng phương pháp đốt rác phát điện; 419.344 tấn chôn lấp hợp vệ sinh.

Công tác xử lý rác thải sinh hoạt bằng phương thức chôn lấp hợp vệ sinh đang được thực hiện bảo đảm theo Quy trình kỹ thuật và định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hà Nội. Trung bình mỗi ngày tiếp nhận, xử lý 1.100 tấn (chiếm 19% khối lượng rác được phân luồng về khu xử lý). Dự kiến khoảng tháng 4-2027, sẽ đạt cao độ đổ rác theo yêu cầu.

Đối với công tác tiếp nhận, xử lý bằng phương pháp đốt rác phát điện, hiện nhà máy điện rác Sóc Sơn tiếp nhận bình quân khoảng 4.600 tấn/ngày (đạt 81% khối lượng phân luồng về khu xử lý, công tác tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt đảm bảo ổn định, an toàn, liên tục).

Nhìn chung, công tác quản lý, vận hành khu LHXLCT Nam Sơn đã được cải thiện đáng kể, số lượng ô, hồ lưu chứa nước rỉ rác phát sinh từ 5 vị trí đến nay đã xử lý dứt điểm 4 vị trí lưu chứa. Các vị trí tiếp nhận, xử lý chất thải rắn sinh hoạt được thực hiện gọn gàng bảo đảm theo tiến độ kế hoạch được UBND thành phố chấp thuận.

Công tác xử lý rác thải sinh hoạt tại Nhà máy điện rác Sóc Sơn được thực hiện đảm bảo theo yêu cầu của giấy phép môi trường và các quy định hiện hành về công tác bảo vệ môi trường. Các chỉ tiêu phát thải về khí, nước thải được thực hiện qua hệ thống quan trắc tự động truyền tải dữ liệu 5 phút/lần về Sở Nông nghiệp và Môi trường và bảng dữ liệu công khai trước cổng nhà máy.

Báo cáo tới đoàn giám sát, đại diện UBND xã Trung Giã cho biết, trên địa bàn xã có Khu xử lý chất thải Sóc Sơn. UBND xã Trung Giã đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã kiểm tra, giám sát chặt chẽ thời gian thu gom, vận chuyển chất thải sinh hoạt đối với Công ty cổ phần Môi trường đô thị Sóc Sơn; đôn đốc tiến độ, chất lượng vận chuyển rác, tưới nước rửa đường và vệ sinh môi trường; không để xảy ra điểm nóng về vệ sinh môi trường.

Bên cạnh tác động tích cực về phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, an sinh xã hội thì Khu xử lý chất thải Sóc Sơn cũng có một số tác động tiêu cực, như: Nguy cơ phát tán bụi ra môi trường, phát sinh mùi, ruồi, nguy cơ sạt lở ô chôn lấp.

Xã Trung Giã kiến nghị thành phố xem xét, điều chỉnh mở rộng phạm vi hỗ trợ theo địa giới hành chính mới của xã Trung Giã sau khi sắp xếp địa giới hành chính, tăng mức hỗ trợ bằng tiền hằng tháng cho người dân; bổ sung kinh phí an sinh năm 2026 để chi trả các chính sách an sinh xã hội cho người dân vùng ảnh hưởng môi trường bãi rác (gồm cấp thẻ bảo hiểm y tế, kinh phí khám sức khỏe định kỳ, bù giá vệ sinh môi trường...).

Tại buổi làm việc, thành viên đoàn giám sát và đại diện các đơn vị được giám sát đã trao đổi, làm rõ một số nội dung về kết quả thực hiện phương pháp chôn lấp đất, trữ nước rỉ rác; biến động trong các chỉ số khi đốt rác theo phương pháp hiện đại; việc đánh dấu dữ liệu trong quá trình đốt rác; chỉ số quan trắc không khí; giải pháp xử lý tro bay trong quá trình đốt rác...

Kết luận buổi làm việc, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường có báo cáo rõ hơn về hoạt động của Khu LHXLCT Nam Sơn, bổ sung vào báo cáo đánh giá về công tác quan trắc, làm rõ kết quả của 5 đơn vị vận hành trong khu. Đồng thời, đề nghị các công ty quan tâm hỗ trợ thêm xã Trung Giã trong phát triển kinh tế - xã hội và các giải pháp về an sinh xã hội.

Đối với đề xuất của xã, Trưởng đoàn giám sát đề nghị xã bổ sung, nêu rõ hơn về cơ sở kiến nghị. Thành viên đoàn sẽ nghiên cứu và tổng hợp gửi đến Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố để hỗ trợ hoạt động của Khu LHXLCT tốt hơn trong thời gian tới.