Thực tiễn công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương như các phường Hồng Hà, Thanh Xuân, Phương Liệt... cho thấy, để được người dân đồng thuận, các thông tin liên quan phải được công khai, minh bạch, để người dân biết rõ căn cứ, thời gian thực hiện và quyền lợi cụ thể.
Lấy dân là gốc
Phường Hồng Hà là địa phương có hai dự án giao thông trọng điểm cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo đi qua. Khối lượng công việc lớn, hồ sơ pháp lý đất đai qua nhiều thời kỳ phức tạp, nhưng với sự nỗ lực vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, phường đã cơ bản hoàn thành bàn giao mặt bằng thi công hai cây cầu đúng tiến độ.
Tính đến ngày 31-5, UBND phường Hồng Hà đã bàn giao 293.821,6m2 đất thuộc phạm vi giải phóng mặt bằng thực hiện dự án cầu Tứ Liên, đạt tỷ lệ 100% và 44.254,8m2 đất thuộc phạm vi thực hiện dự án cầu Trần Hưng Đạo, đạt tỷ lệ 99,48%.

Đồng thời, phường Hồng Hà hoàn tất các quy trình từ xây dựng, thẩm tra, công khai, thẩm định đến phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các trường hợp thuộc phạm vi thu hồi đất, triển khai nhịp nhàng việc chi trả tiền đền bù, phá dỡ công trình và bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.
Chủ tịch UBND phường Lê Hồng Thắng cho biết, để bảo đảm tốt nhất quyền lợi hợp pháp của người dân thuộc diện triển khai dự án, UBND phường đã ban hành 13 văn bản báo cáo UBND thành phố Hà Nội với 40 nội dung đề xuất chính sách để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Các đề xuất thiết thực của UBND phường cơ bản đều được UBND thành phố, các sở, ngành chấp thuận, tạo sự đồng thuận, ủng hộ chủ trương thực hiện dự án của nhân dân.

Phường Hồng Hà cũng huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ phường đến cơ sở. Công tác tuyên truyền, vận động được triển khai theo hướng chủ động, sâu sát, lấy người dân làm trung tâm. Các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, lãnh đạo UBND phường, cán bộ, công chức, lực lượng công an, quân sự, bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố đến từng hộ dân để tuyên truyền, giải thích chủ trương, ý nghĩa của dự án và các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hỗ trợ người dân trong công tác di chuyển tài sản, tạm cư...
Bí thư Đảng ủy phường Hồng Hà đã thường xuyên kiểm tra hiện trường, gặp gỡ, trao đổi, đối thoại với nhân dân, kịp thời nắm bắt các khó khăn, vướng mắc phát sinh. Nhờ đó, nhiều vấn đề tồn tại đã được tháo gỡ ngay từ cơ sở, được người dân ủng hộ.
Chia sẻ về kinh nghiệm khi thực hiện những nhiệm vụ khó, Bí thư Đảng ủy Phường Hồng Hà Bùi Tuấn Anh nhấn mạnh, phải “lấy dân là gốc”. Sự đồng thuận của nhân dân không tự nhiên có, mà được tạo dựng từ công tác dân vận, sâu sát địa bàn, đối thoại trực tiếp, lắng nghe và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng.
Khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, được bảo đảm quyền lợi và thấy rõ lợi ích chung của cộng đồng thì sẽ nhận được sự đồng thuận. “Chúng tôi tự tin rằng, nhân dân rất tin tưởng vào chính quyền địa phương”, ông Bùi Tuấn Anh chia sẻ.

Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm
Tại phường Khương Đình, dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn từ Nguyễn Trãi (quốc lộ 6) đến Đầm Hồng đi qua địa bàn phường có tổng diện tích đất thu hồi 60.902,1m² của 736 trường hợp, gồm 16 tổ chức và 720 hộ gia đình, cá nhân.
Để đảm bảo tiến độ dự án, Đảng ủy, HĐND, UBND phường Khương Đình đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, bài bản, khoa học, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở.
Các hình thức tuyên truyền được đa dạng hóa qua hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử, đặc biệt là kênh Zalo OA nhằm phổ biến sâu rộng ý nghĩa cốt lõi của dự án cũng như các chính sách đền bù.
Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND phường Khương Đình cũng thường xuyên kiểm tra thực tế, đối thoại, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của người dân. Từ đó, phường kịp thời tháo gỡ nhiều nút thắt, tạo sự đồng thuận cao để các hộ dân chủ động ký biên bản bàn giao mặt bằng.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Khương Đình Võ Đăng Dũng, trong toàn bộ quá trình triển khai dự án, phường luôn đặt yêu cầu công khai, minh bạch các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác giải phóng mặt bằng nói chung và dự án đường Vành đai 2,5 nói riêng lên hàng đầu để người dân nắm rõ, hiểu đúng và đồng thuận thực hiện.
Vì vậy, phường Khương Đình đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng theo chỉ đạo của Thành ủy và UBND thành phố Hà Nội. Việc lập, thẩm định và phê duyệt các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Phường đã bố trí 418 căn hộ tái định cư và 202 ô đất tái định cư cho các trường hợp đủ điều kiện…
Giải quyết kịp thời tâm tư, nguyện vọng chính đáng
Tuyến đường Vành đai 2,5 đi qua phường Thanh Xuân liên quan 472 thửa đất của khoảng 700 hộ dân và 5 tổ chức, với khối lượng công việc lớn, hồ sơ đất đai phức tạp, tạo áp lực lớn cho công tác giải phóng mặt bằng. Với quyết tâm chính trị cao, phường Thanh Xuân đã hoàn tất bàn giao hơn 39.000m² mặt bằng đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội.

Phường Thanh Xuân triển khai đồng bộ các phần việc từ kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án đến chi trả, tuyên truyền, vận động, phá dỡ và thu dọn mặt bằng. Phường xác định tuyên truyền, vận động là khâu then chốt, lấy sự đồng thuận của nhân dân làm thước đo hiệu quả.
Đảng ủy phường đã thành lập 6 tổ công tác do các Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy làm tổ trưởng, trực tiếp xuống từng hộ dân để trao đổi, hướng dẫn và giải đáp vướng mắc. Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Đỗ Quang Dương yêu cầu mỗi cán bộ phải là một tuyên truyền viên gương mẫu, bám sát địa bàn, nắm chắc hoàn cảnh từng hộ dân để vận động.
Thông qua hệ thống Ban Công tác Mặt trận tổ dân phố, các kênh thông tin hai chiều được duy trì thường xuyên, giúp kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân đến cấp ủy, chính quyền; đồng thời cung cấp thông tin chính thống, đầy đủ về chủ trương, chính sách đến người dân. Chính sự "sát dân, gần dân" đã giúp phường Thanh Xuân tạo được đồng thuận cao, 100% hộ dân diện giải phóng mặt bằng đã bàn giao đúng tiến độ…
Từ thực tiễn triển khai các dự cho thấy, công tác giải phóng mặt bằng sẽ đạt hiệu quả khi chính quyền thực sự gần dân, lắng nghe dân và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Việc công khai, minh bạch thông tin; rõ ràng trong từng chính sách, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không chỉ giúp người dân hiểu đúng, đồng thuận, mà còn góp phần củng cố niềm tin giữa chính quyền và nhân dân. Đây cũng là yếu tố quan trọng để các dự án trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, tạo động lực phát triển hạ tầng, phát triển không gian đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.