Giải ngân vốn đầu tư công: Đòn bẩy cho tăng trưởng hai con số

Tối 20-7, từ 19h đến 20h, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện chương trình Hà Nội chuyển động với chủ đề: “Giải ngân vốn đầu tư công - Đòn bẩy cho tăng trưởng hai con số”.

Hà Nội đang phấn đấu đạt mức tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm 2026. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc phát huy các động lực truyền thống, thành phố xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những đòn bẩy quan trọng nhằm kích thích tổng cầu, tạo việc làm và lan tỏa tăng trưởng sang nhiều lĩnh vực.

6 tháng đầu năm, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Hà Nội đã có chuyển biến tích cực, với tổng vốn giải ngân khoảng 64.000 tỷ đồng, đạt trên 53% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao - mức cao nhất trong cùng kỳ nhiều năm. Kết quả này cho thấy quyết tâm khơi thông nguồn lực đầu tư và tạo nền tảng tăng tốc trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải ngân nhanh, mà còn phải bảo đảm đúng trọng tâm, đúng tiến độ và phát huy hiệu quả từng đồng vốn. Khi các dự án giao thông, đô thị, giáo dục, y tế và nhà ở xã hội được triển khai đồng bộ, đầu tư công sẽ mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo sức hút đối với các nguồn vốn xã hội.

Chương trình Chuyển động Hà Nội đặt ra câu hỏi: Kết quả giải ngân đang phản ánh điều gì về năng lực điều hành của Hà Nội? Đâu là những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ? Cần làm gì để đầu tư công thực sự trở thành “vốn mồi”, dẫn dắt tăng trưởng hai con số?

Câu trả lời toàn diện, đa chiều cũng sẽ có trong Hà Nội chuyển động hôm nay với sự tham gia thảo luận, phân tích của hai chuyên gia: GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam và PGS.TS Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam.

Hà Nội đứng đầu cả nước về giải ngân vốn đầu tư công

6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội giải ngân hơn 64.000 tỷ đồng, đạt trên 53% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, kết quả trên đã phản ánh quyết tâm rất lớn và năng lực điều hành của thành phố.

Dẫn chứng số liệu 6 tháng đầu năm, cả nước giải ngân đạt khoảng 360.000 tỷ đồng, trong đó riêng Hà Nội giải ngân chiếm tỷ lệ trên 1/6 của cả nước. Điều đó cho thấy năng lực giải ngân vượt trội của Hà Nội so với bình quân chung cả nước.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Hà Nội là địa phương gặp nhiều khó khăn về giải ngân. Thứ nhất, trong đầu tư công, khó nhất là GPMB trong khi tại Hà Nội, giá đất rất cao. Thứ hai, mặt bằng thi công chật hẹp. Thứ ba, khó khăn về nguyên vật liệu. Những điều đó càng làm nổi bật kết quả của Hà Nội đạt được.

GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, những kết quả giải ngân ấn tượng của Hà Nội đạt được là nhờ việc vận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách của Trung ương. Điều đó còn thể hiện một tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của Hà Nội.

Cũng theo GS.TS Hoàng Văn Cường, khi một đồng đầu tư công được giải ngân sẽ kéo theo nhiều giá trị cho tăng trưởng GDP. Đây sẽ là tiền đề cho sự phát triển của Hà Nội.

Đầu tư công tạo hiệu ứng lan tỏa, mở đường cho các nguồn lực phát triển

Đánh giá về hiệu ứng lan tỏa của giải ngân vốn đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế Thủ đô, PGS.TS Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam cho rằng, số liệu thực tiễn cho thấy, Hà Nội đang là một trong những điểm sáng, dẫn đầu cả nước về giải ngân vốn đầu tư công. Theo ông Long, hiệu quả của dòng vốn này cần được nhìn nhận trên hai phương diện cốt lõi, đó là kích cầu trực tiếp đối với nền kinh tế và phát huy vai trò "vốn mồi" dẫn dắt đầu tư xã hội.

Phân tích về tác động trực tiếp của đầu tư công, PGS.TS Ngô Trí Long cho biết, nguồn vốn của Hà Nội hiện chủ yếu tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông chiến lược, phát triển đô thị, nhà ở xã hội, nhà ở thương mại cùng hệ thống trường học, bệnh viện và hạ tầng an sinh xã hội. Khi dòng vốn được khơi thông, hiệu ứng kích cầu sẽ tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến tổng cầu của nền kinh tế, tạo thêm thị trường cho các doanh nghiệp xây lắp, thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây dựng như sắt thép, xi măng, đồng thời, nâng cao năng lực logistics, tăng cường kết nối giao thương, giảm chi phí chuỗi cung ứng. Việc triển khai các dự án cũng góp phần tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động, qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng của nhiều ngành kinh tế chủ lực.

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, bản chất của đầu tư công là tạo ra dòng "vốn mồi" ban đầu để mở đường cho phát triển. Đây là những nguồn lực được đầu tư vào các lĩnh vực hạ tầng cốt lõi có suất đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, những lĩnh vực mà khu vực tư nhân thường e ngại hoặc chưa đủ nguồn lực tham gia. Khi chính quyền thành phố tiên phong đầu tư, rủi ro đầu tư sẽ được giảm bớt, tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội, định hình và mở ra những phân khúc thị trường mới giàu tiềm năng, đồng thời, dẫn dắt, thu hút hiệu quả các nguồn vốn ngoài nhà nước, bao gồm vốn đầu tư tư nhân và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), cùng tham gia phát triển.

Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng điều hành đầu tư công, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, mục tiêu của Hà Nội không chỉ là hoàn thành tỷ lệ giải ngân, mà quan trọng hơn là phải bảo đảm giải ngân đúng tiến độ, đúng các dự án trọng điểm và tuyệt đối bảo đảm chất lượng công trình. Chỉ khi dòng vốn được chuyển hóa nhanh chóng, hiệu quả thành các công trình hạ tầng trên thực tế, đầu tư công mới thực sự phát huy vai trò là đòn bẩy vững chắc, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Thủ đô.

Lấy chất lượng sống làm thước đo phát triển đô thị

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, đầu tư hạ tầng kỹ thuật chỉ là một phần của phát triển đô thị. Điều quan trọng hơn là giải quyết những vấn đề cốt lõi, hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân. Trong đó, cần ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp và xây dựng các khu đô thị đa chức năng.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, đây không đơn thuần là những khu nhà ở mà là các không gian phát triển tích hợp, được quy hoạch đồng bộ với hệ thống hạ tầng và dịch vụ thiết yếu. Mô hình này tương đồng với đô thị 15 phút đang được nhiều quốc gia triển khai, nơi người dân có thể tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, thương mại và các tiện ích thiết yếu khác trong khoảng 15 phút di chuyển.

Khi chuyển đến sinh sống tại những khu đô thị như vậy, người dân không chỉ có nơi ở mà còn có thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu của cuộc sống, từ học tập của con cái đến việc làm và các dịch vụ phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Điều đó cho thấy, phát triển đô thị không chỉ tạo ra sản phẩm bất động sản mà còn tạo việc làm, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy sự lan tỏa của quá trình đô thị hóa.

Mô hình này cũng góp phần thay đổi cấu trúc không gian đô thị. Thay vì tập trung quá nhiều vào khu vực trung tâm, đô thị sẽ phát triển theo hướng đa cực, mở rộng ra các khu vực vệ tinh. Sự lan tỏa này không chỉ diễn ra trong lĩnh vực kinh tế mà còn tác động trực tiếp đến đời sống xã hội. Khi có cư dân đến sinh sống, các hoạt động dịch vụ, thương mại và kinh tế sẽ tự nhiên hình thành và phát triển ngay tại khu vực đó.

Đặc biệt, cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng phát triển bất động sản theo phong trào, dẫn đến dư thừa nguồn cung và tồn kho. Bởi các dự án được phát triển dựa trên nhu cầu ở thực và gắn với hệ sinh thái dịch vụ hoàn chỉnh, nên sẽ tạo ra không gian phát triển bền vững cho cả đô thị và người dân.

Đầu tư công phải đúng trọng tâm, lan tỏa và tạo động lực tăng trưởng

Đánh giá về chủ trương đẩy mạnh đầu tư công nhằm thúc đẩy tăng trưởng của Hà Nội, PGS.TS Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam cho rằng, Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng cho Hà Nội ở mức khoảng 10-10,5%, song thành phố đã chủ động đặt mục tiêu cao hơn, đạt 11%.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo PGS.TS Ngô Trí Long, Hà Nội cần phát huy đồng bộ các động lực tăng trưởng, gồm: Hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị; đẩy mạnh đầu tư công và phát triển hạ tầng chiến lược; phát triển kinh tế tư nhân, thu hút có chọn lọc vốn đầu tư nước ngoài; đồng thời thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong các động lực đó, đầu tư công là công cụ mà thành phố có thể chủ động điều hành. Vì vậy, việc tập trung đẩy mạnh giải ngân và nâng cao hiệu quả đầu tư công là hướng đi đúng, tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, để đạt mục tiêu tăng trưởng 11%, Hà Nội cần đẩy nhanh tiến độ đầu tư công theo hướng tập trung, trọng điểm và hiệu quả; ưu tiên các dự án có sức lan tỏa lớn, sớm hoàn thành và đưa vào khai thác. Đồng thời, cần kiên quyết rà soát, loại bỏ hoặc điều chỉnh các dự án dàn trải, chậm tiến độ nhằm tránh lãng phí nguồn lực.

Ông Long cũng cho rằng, hiệu quả đầu tư công không chỉ được đánh giá qua tỷ lệ giải ngân mà phải được đo bằng chất lượng và hiệu quả của các công trình sau khi hoàn thành. Đây sẽ là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút mạnh mẽ nguồn vốn tư nhân và đầu tư nước ngoài, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn của nền kinh tế.

Giải ngân đầu tư công phải “đúng và trúng”

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam cho rằng, mục tiêu của đầu tư công không phải là giải ngân cho hết vốn, mà quan trọng hơn là đầu tư để giải quyết những điểm nghẽn của Thủ đô, tháo gỡ các vấn đề bức xúc và đáp ứng đúng nhu cầu của người dân. Hiệu quả đầu tư vì thế không chỉ được đo bằng giá trị kinh tế, mà còn ở tác động lan tỏa đối với phát triển đô thị và nâng cao chất lượng sống.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, để nâng cao hiệu quả đầu tư công, Hà Nội cần tập trung vào 4 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, lựa chọn đúng các dự án ưu tiên. Thành phố cần tập trung nguồn lực cho những dự án thực sự cấp thiết, có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn, như phát triển mạng lưới đường sắt đô thị để giải quyết ùn tắc và mở rộng không gian phát triển. Đồng thời, ưu tiên xử lý dứt điểm các vấn đề bức thiết như ngập úng, thiếu trường học và bệnh viện.

Thứ hai, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công. Ngân sách nhà nước cần được sử dụng như "vốn mồi", tập trung vào những hạng mục then chốt để thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân, qua đó gia tăng hiệu quả và sức lan tỏa của mỗi đồng vốn đầu tư.

Thứ ba, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, dự án kéo dài sẽ làm tăng chi phí, phát sinh trượt giá và giảm hiệu quả sử dụng vốn. Vì vậy, các khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục cần được đẩy nhanh để công trình sớm đưa vào khai thác.

Thứ tư, đánh giá dự án trên toàn bộ vòng đời đầu tư. Việc lựa chọn phương án đầu tư không nên chỉ dựa trên chi phí ban đầu mà cần tính đến chi phí vận hành, bảo trì và hiệu quả khai thác trong dài hạn. Đối với các dự án lớn như đường sắt đô thị, cần lựa chọn công nghệ phù hợp, từng bước làm chủ công nghệ để giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả lâu dài.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, giải ngân đầu tư công không chỉ cần nhanh mà quan trọng hơn là giải ngân đúng và trúng, tập trung vào những dự án có khả năng tạo tác động lan tỏa lớn, tạo việc làm, nâng cao phúc lợi xã hội và giải quyết hiệu quả những vấn đề thiết yếu của Thủ đô.

Hà Nội tăng cường năng lực hấp thụ vốn đầu tư công

Năm 2027, Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 404.290 tỷ đồng vốn đầu tư công, tăng hơn 248.000 tỷ đồng so với năm 2026. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, đây là kế hoạch vốn có quy mô rất lớn, gấp khoảng 2,5 lần mục tiêu năm 2026, đòi hỏi thành phố phải nâng cao năng lực hấp thụ vốn, xác định đúng thứ tự ưu tiên và lựa chọn dự án phù hợp để bảo đảm tăng trưởng nhanh, bền vững.

GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, Hà Nội đã và đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn như các tuyến đường sắt đô thị, cầu vượt sông Hồng, dự án chống ngập... Đây là những dự án có khả năng hấp thụ tốt nguồn vốn đầu tư công. Bước sang năm 2027, khi các dự án bước vào giai đoạn triển khai mạnh, nhu cầu vốn sẽ tiếp tục tăng, tạo điều kiện để thành phố đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, năm 2026 công tác giải phóng mặt bằng còn gặp nhiều khó khăn, nhưng khi các dự án đã vào guồng, việc giải ngân trong năm 2027 sẽ thuận lợi hơn. Tuy nhiên, Hà Nội cần ưu tiên các dự án trọng điểm, bảo đảm đầu tư dứt điểm, tránh dàn trải, kéo dài; đồng thời có cơ chế điều hòa, phân bổ vốn linh hoạt để tập trung nguồn lực cho các dự án cấp bách, bảo đảm tiến độ thực hiện.

Trong khi đó, PGS.TS Ngô Trí Long nhận định, kế hoạch tăng khoảng 60% vốn đầu tư công năm 2027 sẽ đặt ra áp lực lớn về năng lực hấp thụ vốn. Để sử dụng hiệu quả nguồn lực này, Hà Nội cần chuẩn bị kỹ mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, bảo đảm nguồn vật liệu và lựa chọn nhà thầu có năng lực.

Bên cạnh đó, thành phố cần ưu tiên vốn cho các dự án giao thông, hạ tầng số, chống ngập, cải thiện môi trường và nhà ở xã hội. Theo PGS.TS Ngô Trí Long, việc lựa chọn đúng các dự án cấp thiết, được chuẩn bị kỹ và có khả năng giải ngân cao sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư công và thúc đẩy tăng trưởng.

"Tái định cư trước, giải phóng mặt bằng sau" tạo đồng thuận từ người dân

GS.TS Hoàng Văn Cường đánh giá cao mô hình "tái định cư trước, giải phóng mặt bằng sau" cùng những đổi mới của Hà Nội trong công tác giải phóng mặt bằng.

Theo ông Cường, kết quả giải phóng mặt bằng của thành phố thời gian qua rất tích cực. Việc triển khai đồng bộ từ cơ chế, chính sách đến cách làm sáng tạo đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn tồn tại nhiều năm. Điển hình, các dự án như đường Vành đai 1 và Vành đai 2,5 từng kéo dài hàng chục năm do vướng mặt bằng nay đã được khơi thông, cho thấy chính sách của thành phố đã đi vào cuộc sống và nhận được sự đồng thuận của người dân.

Một điểm nổi bật là Hà Nội ưu tiên bố trí tái định cư ngay tại khu vực gần nơi thu hồi đất, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống. Thành phố cũng áp dụng mức bồi thường cao hơn so với thông thường và có cơ chế hỗ trợ cả một số trường hợp chưa đủ điều kiện pháp lý về đất đai. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, đây là những chính sách giàu tính nhân văn.

Ông cho rằng, Hà Nội xác định tái định cư không chỉ là thu hồi đất và di dời người dân mà là quá trình tái thiết cộng đồng. Việc phát triển các khu đô thị đa mục tiêu, có quỹ nhà tái định cư cùng hệ thống trường học, y tế và các tiện ích thiết yếu đã tạo điều kiện để người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống.

GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh, thành công của Hà Nội không chỉ đến từ chính sách mà còn ở cách tổ chức thực hiện. Công tác giải phóng mặt bằng hiệu quả đã tháo gỡ điểm nghẽn của nhiều dự án đầu tư công, góp phần đưa Hà Nội dẫn đầu cả nước về giải ngân vốn đầu tư công trong 6 tháng đầu năm 2026. Quan trọng hơn, mục tiêu không chỉ là giải ngân nhanh mà còn phải đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả sử dụng vốn.

Muốn gỡ điểm nghẽn đầu tư công phải làm rõ trách nhiệm và xử lý ngay tại nơi phát sinh vướng mắc

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, thực tế cho thấy có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm tiến độ các dự án. Trong đó, có những nguyên nhân khách quan như nguồn cung vật liệu xây dựng còn hạn chế, thiếu hụt nhân công, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, sự chậm trễ của thủ tục đầu tư, những bất cập về cơ chế, chính sách cũng như biến động của thị trường.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, theo tôi cần tập trung thực hiện 4 nhóm giải pháp.

Thứ nhất, phải rà soát từng dự án, xác định đúng nguyên nhân của từng trường hợp và giao rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm xử lý.

Thứ hai, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng thông qua việc công khai, minh bạch phương án bồi thường, chủ động bố trí tái định cư và tăng cường đối thoại với người dân. Đây cũng là cách Hà Nội đang triển khai và cần tiếp tục phát huy.

Thứ ba, trong bối cảnh nguồn vật liệu xây dựng và nhân lực còn nhiều khó khăn, cần chủ động bảo đảm nguồn cung vật liệu, chuẩn bị lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu thi công, đồng thời, kiểm soát chặt tình trạng đầu cơ, thao túng giá để tránh những biến động bất hợp lý làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Thứ tư, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát. Đối với những nhà thầu yếu kém, không đáp ứng yêu cầu, cần kiên quyết thay thế để bảo đảm tiến độ thực hiện.

Theo tôi, nguyên tắc quan trọng nhất để xử lý các dự án chậm tiến độ là làm rõ trách nhiệm, xác định rõ thời hạn xử lý và giải quyết ngay tại nơi phát sinh vướng mắc. Chỉ khi thực hiện nghiêm các nguyên tắc này mới có thể tháo gỡ hiệu quả những điểm nghẽn đang cản trở tiến độ các dự án đầu tư.

Luật Thủ đô 2026 tạo đột phá về phân quyền, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào năng lực thực thi

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, điểm đột phá lớn nhất của Luật Thủ đô năm 2026 là trao quyền mạnh hơn cho thành phố, chứ không đưa ra các quy định thay cho thành phố. Khi đã được trao quyền, Hà Nội có quyền chủ động quyết định và chịu trách nhiệm đối với nhiều vấn đề thuộc thẩm quyền của mình.

Một ví dụ rất rõ là đối với các dự án đầu tư công. Trước đây, những dự án được xếp vào nhóm quan trọng quốc gia, có quy mô vốn lớn, muốn triển khai phải trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2026, Hà Nội được trao quyền quyết định một số dự án đầu tư công thuộc nhóm này mà không phải thực hiện quy trình xin ý kiến như trước. Điều đó giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư, hạn chế tình trạng phải xin ý kiến nhiều cấp, nhiều ngành, từ đó, nâng cao tính chủ động của thành phố.

“Tuy nhiên, quyền đi đôi với trách nhiệm. Khi đã được trao quyền, Hà Nội phải chủ động hơn, năng động hơn và sáng tạo hơn trong tổ chức thực hiện”, ông Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Do vậy, HĐND thành phố Hà Nội cần ban hành đầy đủ các quy định về quy trình, tiêu chí lựa chọn và phê duyệt dự án, hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm bảo đảm các dự án được lựa chọn đúng trọng tâm, triển khai hiệu quả và tránh thất thoát, lãng phí.

Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố cần tiếp tục phân cấp, phân quyền rõ ràng cho các sở, ngành và chính quyền địa phương, xác định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân. Chỉ khi quyền hạn và trách nhiệm được phân định minh bạch thì quá trình triển khai mới nhanh và hiệu quả.

Một yếu tố quan trọng khác là xây dựng các chính sách đủ hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân cùng tham gia đầu tư, đồng thời tạo sự đồng thuận của người dân trong quá trình triển khai các dự án. Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng tham gia, tiến độ, hiệu quả đầu tư sẽ được nâng lên đáng kể.

Song song với việc trao quyền, cần tăng cường kiểm tra, giám sát trong suốt quá trình thực hiện dự án. Hoạt động giám sát phải được thực hiện đồng bộ từ các cơ quan quản lý nhà nước, HĐND, MTTQ đến chính người dân. Muốn vậy, thông tin về các dự án phải được công khai, minh bạch để người dân tham gia giám sát, kịp thời phát hiện những bất cập và kiến nghị điều chỉnh. Đây chính là điều kiện quan trọng để bảo đảm các dự án đầu tư công được triển khai đúng mục tiêu, đúng nhu cầu và mang lại hiệu quả cao nhất.

Đầu tư công phải là "vốn mồi" dẫn dắt các nguồn lực xã hội

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, kết quả giải ngân đầu tư công trong 6 tháng đầu năm của Hà Nội đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 11% trong năm 2026, khối lượng công việc của những tháng cuối năm vẫn còn rất lớn. Điều này đòi hỏi tốc độ tăng trưởng trong thời gian còn lại phải đạt khoảng 13%. Đó là thách thức không hề nhỏ.

Để hoàn thành mục tiêu đó, đầu tư công cần phát huy đúng vai trò là “vốn mồi” của nền kinh tế. Nghĩa là Nhà nước tập trung đầu tư vào những lĩnh vực thiết yếu, có tính chiến lược, những dự án mà khu vực tư nhân chưa đủ khả năng hoặc chưa sẵn sàng đầu tư do yêu cầu nguồn vốn lớn và thời gian thu hồi dài.

Khi Nhà nước đầu tư vào các lĩnh vực này sẽ tạo ra cú hích, mở đường cho sự hình thành các thị trường mới, đồng thời tạo niềm tin và sức hút đối với các nhà đầu tư. Vì vậy, vai trò của đầu tư công không chỉ nằm ở quy mô vốn đầu tư mà còn ở khả năng dẫn dắt và lan tỏa.

Đầu tư công cần trở thành động lực để huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội, thu hút vốn từ khu vực tư nhân cũng như dòng vốn đầu tư nước ngoài. Chỉ khi phát huy tốt vai trò dẫn dắt đó, đầu tư công mới thực sự góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng khoảng 11% của Hà Nội trong năm 2026.

Hà Nội cần cơ chế thu hút nguồn lực của liên vùng và cả nước

Đề cập đến giải pháp cần ưu tiên để đầu tư công vừa đáp ứng mục tiêu giải ngân trước mắt, vừa tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn, các chuyên gia cho rằng, bên cạnh nỗ lực của Hà Nội, rất cần thêm cơ chế hỗ trợ từ Trung ương để thúc đẩy thu hút nguồn lực cho Hà Nội, giúp Thủ đô thực hiện tầm nhìn Quy hoạch 100 năm.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Hà Nội không chỉ là một địa phương mà là Thủ đô của cả nước. Vì vậy, mọi hoạt động đầu tư trên địa bàn đều mang ý nghĩa quốc gia. Chính vì vậy, những dự án đầu tư, các hoạt động đầu tư trên địa bàn Thủ đô phải thể hiện được yếu tố tinh túy nhất, hiện đại nhất, tiên tiến nhất và làm hình mẫu cho các địa phương khác sẽ phát triển đi theo.

Hà Nội là Thủ đô hội tụ tinh hoa của cả nước thì các công trình đầu tư, những dự án đầu tư cũng phải làm sao để thể hiện được văn hóa, nét đặc trưng của cả nước. Đồng thời, phải có khả năng lan tỏa cho cả nước phát triển. Đây là đòi hỏi rất cao chứ không phải như thông thường.

"Bên cạnh nỗ lực của thành phố, Trung ương cần tiếp tục phân cấp, phân quyền và có cơ chế hỗ trợ để Hà Nội phát huy hiệu quả các thẩm quyền đã được giao. Trong quá trình triển khai sẽ phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, vì vậy cần có sự phối hợp, hỗ trợ kịp thời về cơ chế, chính sách từ các bộ, ngành và các lực lượng liên quan. Có như vậy, Hà Nội mới phát huy được đầy đủ tiềm năng, lợi thế của mình”, GS.TS Hoàng Văn Cường khẳng định.

Yếu tố thứ hai là bên cạnh cơ chế hỗ trợ, cần tăng cường liên kết giữa Hà Nội với các vùng trong cả nước, chứ không phải đầu tư vào Hà Nội là chỉ có Hà Nội. Để có liên kết này, ngoài nguồn lực của thành phố, cần có thêm nguồn lực đầu tư từ Trung ương cho các công trình liên vùng, hỗ trợ cho Hà Nội phát triển nhanh, cũng như phải kết nối giữa Hà Nội với các vùng khác.

“Rõ ràng, Hà Nội cần có cơ chế để làm sao thu hút nguồn lực, tập trung các yếu tố đầu tư và có khả năng huy động sự tham gia của các địa phương và các nguồn lực xã hội vào quá trình phát triển Thủ đô”, GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Hà Nội phải tiên phong đổi mới, tạo chuyển biến thực chất để dẫn dắt tăng trưởng cả nước

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, với vị thế là Thủ đô, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia và một trong những đầu tàu kinh tế, mọi bước phát triển của Hà Nội đều có tác động trực tiếp đến tăng trưởng chung của cả nước. Hà Nội hiện đóng góp khoảng một phần tư tổng thu ngân sách nhà nước và đứng thứ hai cả nước về quy mô GRDP. Vì vậy, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, duy trì tăng trưởng cao không chỉ tạo nền tảng phát triển cho Thủ đô mà còn góp phần thúc đẩy nền kinh tế cả nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo ông Cường, Hà Nội nhiều năm qua luôn đi đầu trong đổi mới thể chế với nhiều cơ chế đặc thù được thí điểm, sau đó hoàn thiện và nhân rộng. Thủ đô cũng hội tụ nguồn lực về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, vì vậy cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, tạo động lực cho mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh, thành quả phát triển của Hà Nội không chỉ phục vụ địa phương mà cần tạo động lực, dẫn dắt sự phát triển chung của cả nước. Để thực hiện vai trò này, thành phố cần quyết liệt cải cách, nâng cao hiệu quả đầu tư, xây dựng cơ chế đủ mạnh để thu hút nguồn lực xã hội, đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền kiến tạo, tạo hình mẫu cho các địa phương.

Đồng quan điểm, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, vai trò đầu tàu của Hà Nội không chỉ thể hiện ở quy mô kinh tế hay đóng góp ngân sách mà còn ở khả năng dẫn dắt đầu tư, khoa học, công nghệ, việc làm và niềm tin phát triển. Theo ông, Hà Nội cần thể hiện tinh thần "quyết tâm cao hơn, hành động nhanh hơn, trách nhiệm cụ thể hơn và kết quả phải đo đếm được".

Để tạo chuyển biến thực chất, PGS.TS Ngô Trí Long đề xuất thành phố tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm: Đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và cơ chế phối hợp; tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, vốn và thủ tục hành chính; nâng cao hiệu quả điều hành thông qua các chỉ số cụ thể như khả năng khơi thông nguồn vốn tư nhân, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là những thước đo quan trọng để Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững của cả nước.

Hiệu quả giải ngân đầu tư phải đi đôi với tính đồng bộ của quy hoạch

PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, trong quy hoạch tầm nhìn dài hạn nói chung, nước ta sẽ trở thành một nước công nghiệp phát triển. Muốn công nghiệp phát triển cần có công nghiệp hiện đại và thu nhập bình quân ở mức cao.

Vậy Hà Nội là một vị trí trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội - vị trí cực kỳ quan trọng đối với quốc gia, phải làm sao thể hiện đúng vai trò tầm cỡ của Thủ đô của một quốc gia phát triển, một quốc gia vươn mình, một quốc gia thịnh vượng.

Vấn đề thứ nhất, Hà Nội không giải ngân theo từng năm một, mà phải đầu tư kiến tạo một không gian phát triển rất là dài hạn.

Vấn đề thứ hai, Hà Nội phải ưu tiên hạ tầng chiến lược. Hạ tầng chiến lược bao gồm những công trình có tính chất nền tảng, tương đối lớn và lâu dài, tác động phát triển tới kinh tế - xã hội. Ví dụ như: Vấn đề giao thông, năng lượng, số hóa, đô thị hóa, logistics. Đây là những xương sống và giúp liên kết giữa các vùng, tạo ra điều kiện giảm chi phí và động lực để thu hút đầu tư nước ngoài. Cùng với đó, chuẩn bị dự án giải phóng mặt bằng trước và bố trí vốn tập trung, không dàn trải.

“Một trong những điều quan trọng nhất là Trung ương cần phải tạo thêm cơ chế cho Hà Nội. Ví dụ như: Cơ chế đặc thù về đất đai, trái phiếu địa phương, hợp tác công tư, TOD (mô hình mà để phối hợp giữa đô thị và giao thông vận tải), điều phối vùng”, PGS.TS Ngô Trí Long khẳng định.