Giai điệu nối dài tình hữu nghị Việt Nam - Azerbaijan

Buổi hòa nhạc kỷ niệm 108 năm Ngày Độc lập của Cộng hòa Azerbaijan và một năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Azerbaijan không chỉ là sự kiện ngoại giao - văn hóa, mà còn khắc họa hành trình gắn bó giữa hai quốc gia qua nhiều thế hệ.

Phát biểu tại sự kiện diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh việc Việt Nam và Azerbaijan nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược trong chuyến thăm Azerbaijan của Tổng Bí thư Tô Lâm tháng 5-2025 đã mở ra giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn trên nhiều lĩnh vực.

Theo Thứ trưởng, ý nghĩa sâu xa của quan hệ Việt Nam - Azerbaijan không chỉ nằm ở hợp tác kinh tế hay ngoại giao, mà còn được hình thành từ sự sẻ chia chân thành trong những giai đoạn khó khăn của lịch sử.

“Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng và ghi nhớ sự giúp đỡ chí tình của Azerbaijan trong công cuộc đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước”, bà Lê Thị Thu Hằng khẳng định.

Bài phát biểu của Thứ trưởng gợi lại nhiều dấu mốc đặc biệt trong quan hệ hai nước suốt hơn sáu thập kỷ qua. Từ chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Baku năm 1959 đến việc Azerbaijan đào tạo hàng nghìn sinh viên, nghiên cứu sinh, kỹ sư cho Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh và tái thiết đất nước, mối quan hệ ấy được vun đắp bằng sự đồng cảm giữa hai dân tộc từng trải qua nhiều thăng trầm và luôn khát vọng độc lập, tự do.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đặc biệt nhắc đến vai trò của Azerbaijan trong việc đào tạo những thế hệ kỹ sư dầu khí đầu tiên cho Việt Nam. Từ Baku, nhiều chuyên gia đã trở về, trở thành lực lượng nòng cốt đặt nền móng cho ngành công nghiệp dầu khí Việt Nam sau này.

Không khí trang trọng của buổi lễ càng trở nên sâu lắng khi hành trình đấu tranh giành độc lập của các dân tộc được kể lại bằng âm nhạc.

Đại sứ Azerbaijan tại Việt Nam Shovgi Mehdizada nhấn mạnh quan hệ hữu nghị giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau khi hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược. Chỉ trong chưa đầy một năm, khoảng 11 đoàn cấp cao, cấp bộ trưởng của Azerbaijan đã thăm Việt Nam, mở ra nhiều cơ hội hợp tác thực chất trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, năng lượng, logistics và giao lưu nhân dân.

Theo Đại sứ Shovgi Mehdizada, với quyết tâm chính trị mạnh mẽ từ lãnh đạo hai nước, các cam kết cấp cao đang dần được cụ thể hóa thành những dự án hợp tác thiết thực. Azerbaijan cũng sẽ tiếp tục tổ chức chương trình “Những ngày Việt Nam tại Azerbaijan” vào tháng 7 tới nhằm kỷ niệm chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Azerbaijan năm 1959.

Đại sứ Shovgi Mehdizada cũng dành nhiều tình cảm cho văn hóa Việt Nam, đặc biệt là âm nhạc của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - người mà ông bày tỏ sự ngưỡng mộ sâu sắc. Với ông, các sáng tác của Trịnh Công Sơn không chỉ mang vẻ đẹp thi ca mà còn chứa đựng tinh thần nhân văn, khát vọng hòa bình và sự kết nối vượt qua mọi khoảng cách.

Có lẽ vì thế mà “Nối vòng tay lớn” được lựa chọn như điểm nhấn đặc biệt của đêm nhạc.

Trong không gian giao thoa giữa hai nền văn hóa, ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vang lên như biểu tượng của tinh thần hòa bình quốc tế, của khát vọng đoàn kết giữa những dân tộc từng đi qua chiến tranh và mất mát để hướng tới tương lai hòa hợp.

Đêm hòa nhạc cũng là lời tri ân dành cho những tên tuổi lớn của nền văn hóa Azerbaijan và Việt Nam như Uzeyir Hajibeyli, Gara Garayev, Ajdar Ibrahimov và Trịnh Công Sơn.

Khán giả được dẫn dắt qua nhiều cung bậc cảm xúc với một phần của “Tổ khúc Việt Nam” do nhà soạn nhạc nổi tiếng Azerbaijan Gara Garayev sáng tác; lắng đọng trước những thước phim về Nghệ sĩ Nhân dân Ajdar Ibrahimov - người từng sống và làm việc tại Việt Nam giai đoạn 1959-1962, góp phần đặt nền móng cho điện ảnh cách mạng Việt Nam.

Các trích đoạn của vở nhạc kịch kinh điển “Arshin Mal Alan” của nhà soạn nhạc Uzeyir Hajibeyli đã mang đến không gian nghệ thuật đậm màu sắc Azerbaijan. Tác phẩm từng được công diễn tại hơn 75 quốc gia, kể về hành trình đi tìm tình yêu đích thực của chàng thương gia Asker trong xã hội Azerbaijan thế kỷ XIX.

Chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc đó được thể hiện bằng nỗ lực của các nghệ sĩ Azerbaijan và Việt Nam tập luyện cùng nhau trong chưa đầy hai tuần. Nổi bật trong đêm diễn là Nghệ sĩ Nhân dân Azerbaijan Fidan Hajiyeva - giọng nữ trung cao nổi tiếng của Nhà hát Opera và Ballet Azerbaijan - cùng các nghệ sĩ hai nước như Nguyễn Anh Vũ, Ngô Hương Diệp, Nguyễn Thùy Minh, Sevinch Nguyễn, Nghệ sĩ ưu tú Bùi Lệ Chi, Phan Diệu Linh và Nguyễn Hữu Thái Hòa.

Đặc biệt nhất có lẽ là sự góp mặt của một chứng nhân lịch sử - Kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thái (sinh năm 1940). Nguyên Chủ tịch Tổng hội Sinh viên Sài Gòn là nhân chứng đặc biệt chứng kiến thời khắc lịch sử ngày 30/4/1975. Ông có mặt tại Dinh Độc Lập khi xe tăng tiến vào, đón trung úy Bùi Quang Thận cắm cờ, có mặt khi Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng và trực tiếp dẫn chương trình lịch sử tại Đài Phát thanh Sài Gòn.

Điều thú vị là KTS Nguyễn Hữu Thái, cha của doanh nhân Nguyễn Hữu Thái Hòa, tài tử hát nhạc Trịnh, nguyên giám đốc chiến lược của Tập đoàn FPT, chính là bạn học cùng tú tài với cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Tại đêm nhạc, KTS Nguyễn Hữu Thái đã tặng Đại sứ Shovgi Mehdizada cuốn sách “30/4/1975 - Sau 50 năm nhìn lại”, trong đó ông là một nhân chứng đặc biệt.

Khép lại chương trình, những tràng pháo tay kéo dài dành cho các nghệ sĩ như thể hiện sự đồng điệu với tình hữu nghị hơn sáu thập kỷ giữa Việt Nam và Azerbaijan được kết nối bởi lịch sử, văn hóa và khát vọng hòa bình.

Giữa những giai điệu hòa quyện của hai dân tộc, “Nối vòng tay lớn” vang lên như lời khẳng định về sức sống bền lâu của tình bạn và tinh thần nhân văn không biên giới.