Giá khí đốt tăng kỷ lục, châu Âu đối mặt cuộc khủng hoảng năng lượng mới

Trong phiên giao dịch ngày 28-10, giá hợp đồng tương lai khí đốt chuẩn của châu Âu tăng hơn 4%, có lúc đạt 100,37 euro/MWh, mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Trước khi chiến sự Iran bùng phát vào cuối tháng 2-2026, giá khí đốt châu Âu chỉ ở mức khoảng 32 euro/MWh.

Cùng ngày, Cao ủy Năng lượng EU Dan Jørgensen cảnh báo châu Âu đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mới. Phát biểu tại Brussels sau cuộc họp với đại diện các nhà máy lọc dầu, ông nhận định mùa Đông năm nay sẽ gây nhiều khó khăn cho người dân và nền kinh tế khi hóa đơn nhiên liệu được dự báo tăng mạnh. Ủy ban châu Âu cũng cảnh báo tình trạng khan hiếm dầu diesel trên thị trường toàn cầu có thể kéo dài sang năm 2027, tiếp tục gây sức ép lên giá năng lượng.

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung càng đáng lo ngại khi dự trữ khí đốt của EU đang ở mức thấp bất thường. Theo dữ liệu của Cơ sở hạ tầng khí đốt châu Âu (GIE), tính đến ngày 26-10, các kho dự trữ của khối mới đạt khoảng 75% công suất, so với gần 83% cùng kỳ năm ngoái và thấp hơn khoảng 15 điểm phần trăm so với mức trung bình 5 năm. Đây là tỷ lệ thấp nhất vào cùng thời điểm kể từ năm 2011.

Theo quy định của EU, các nước thành viên phải hướng tới mục tiêu dự trữ khí đốt đạt 90% công suất trong khoảng thời gian từ ngày 1-10 đến 1-12 hằng năm, với biên độ linh hoạt 10 điểm phần trăm trong trường hợp gặp khó khăn. Cuối mùa Đông vừa qua, lượng khí đốt dự trữ của châu Âu chỉ còn 28% công suất, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 40% trong 9 năm gần đây.

Kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn cung cho châu Âu. Tuy nhiên, căng thẳng tại Trung Đông và tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp tục gây khó khăn cho việc bổ sung dự trữ. Trong mùa Hè năm nay, EU không nhận được nguồn LNG từ Qatar, khiến khối ngày càng phụ thuộc vào Mỹ, quốc gia hiện cung cấp khoảng 30% tổng lượng khí đốt cho châu Âu.

Theo Cơ quan Hợp tác các cơ quan quản lý năng lượng EU (ACER), cuộc xung đột tại Iran đã khiến chi phí nhập khẩu khí đốt của châu Âu tăng thêm từ 18 tỷ đến 33 tỷ euro. Cơ quan này cảnh báo các nước châu Âu sẽ phải cạnh tranh với các thị trường châu Á để giành các hợp đồng nhập khẩu LNG mới trong mùa Đông, làm gia tăng nguy cơ biến động giá.

Trước sức ép nguồn cung, EU đang tìm kiếm thêm các đối tác năng lượng. Theo Euronews, tại hội nghị thượng đỉnh EU - Canada diễn ra ở Montreal trong hai ngày 29 và 30-10, hai bên dự kiến thảo luận về việc thúc đẩy hợp tác cung cấp LNG dài hạn nhằm đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và tăng cường an ninh năng lượng cho châu Âu.