Từ những không gian di sản nghìn năm đến sân khấu nghệ thuật đương đại, công nghệ mapping... Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 đang cho thấy một cách tiếp cận mới: Di sản không chỉ để ngắm nhìn mà còn phục vụ trải nghiệm, tương tác và sáng tạo. Chính sự chuyển động ấy đang tạo nên sức hút đặc biệt của Festival đối với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Kể chuyện di sản theo cách mới
Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II diễn ra từ ngày 11 đến 20-9 với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”, được tổ chức tại nhiều điểm di tích, văn hoá như: Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, Bát Tràng và khu vực hồ Hoàn Kiếm. Hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên cùng hơn 100 nghệ nhân, cộng đồng thực hành di sản tham gia Festival, tạo nên một không gian văn hóa đa dạng, nơi truyền thống gặp gỡ nghệ thuật đương đại.
Điều đáng chú ý là Festival năm nay không đặt di sản trong trạng thái tĩnh. Những giá trị của quá khứ được “đánh thức” bằng âm nhạc, ánh sáng, trình diễn, công nghệ, thời trang, nghệ thuật sắp đặt và những hoạt động trải nghiệm trực tiếp. Người dân, du khách, đặc biệt là người trẻ được bước vào câu chuyện của di sản bằng nhiều giác quan.

Một trong những vấn đề được đặt ra khi đưa công nghệ vào văn hóa là làm thế nào để công nghệ không lấn át giá trị gốc. Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 cho thấy một hướng tiếp cận khá rõ: Công nghệ được sử dụng như công cụ kể chuyện.
Chương trình nghệ thuật “Khai Văn” được tổ chức tại khu Vườn Giám, Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, vào tối 12-9 là một điển hình. Với câu chuyện về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài và khát vọng cống hiến của người Việt, “Khai Văn” đã mang đến sự mới mẻ cho không gian di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám bằng công nghệ mapping kết hợp trình diễn đương đại, thời trang và nghệ thuật sắp đặt.
Cảm nhận về chương trình, bạn Nguyễn Thu Trang (sinh viên Khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội) chia sẻ: “Việc kết hợp các yếu tố công nghệ, trình diễn mới vào không gian di sản đã mang đến một câu chuyện đạo học gần gũi và cũng rất mới lạ.

Trong khi đó, đêm giao lưu nghệ thuật quốc tế tại Hoàng thành Thăng Long mang đến không gian giao hòa đa sắc màu của âm nhạc đến từ nhiều quốc gia. Những làn điệu xẩm “Nắng mới Hà Thành”, trích đoạn hát bội “Trần Bình Trọng tuẫn tiết” của Việt Nam được biểu diễn đan xen với nghệ thuật Samulnori của Hàn Quốc, độc tấu Shamisen kết hợp Beatbox của Nhật Bản, cùng nghệ thuật dân gian Bhangra và Gidha của Ấn Độ… Sự gặp gỡ giữa các loại hình nghệ thuật giàu bản sắc đã tạo nên một “bữa tiệc di sản” độc đáo, cuốn hút, qua đó đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng đương đại.

Không chỉ có các hoạt động biểu diễn, không gian trưng bày tại các điểm di tích, văn hóa của Hà Nội cũng trở thành điểm đến thu hút người dân và du khách. Trưng bày “Nét Hà thành” tại Hồ Văn gợi lại ký ức cuộc sống của người Hà Nội xưa qua những chiếc máy may, xe đạp, xe máy cổ, áo dài truyền thống, trở thành điểm hẹn yêu thích của nhiều người. Hay không gian trưng bày “Nét Kinh kỳ” giới thiệu thông tin về 36 phố phường Hà Nội, trải nghiệm làng nghề thủ công… đã góp phần đưa di sản hiện diện rõ nét hơn trong đời sống.
Để người trẻ yêu di sản hơn
Một trong những điểm làm nên sức hấp dẫn của Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 là sự giao thoa giữa những giá trị tưởng như rất xa nhau: Di sản và công nghệ, truyền thống và hiện đại, lịch sử và giải trí. Hơi thở mới với những sáng tạo trẻ trở thành điểm nổi bật của liên hoan.

Bên cạnh các hoạt động trình diễn, giới thiệu di sản văn hóa, Festival Thăng Long - Hà Nội còn có những chương trình đậm màu sắc của người trẻ. Điển hình như chương trình nhạc trẻ “MOVE Fest - Chuyến tàu tiếp nối tinh hoa” diễn ra tối 13-9 là một điểm nhấn hướng trực tiếp tới công chúng trẻ. Việc đưa âm nhạc đương đại vào không gian Hoàng thành không đơn thuần nhằm tạo một chương trình giải trí, mà còn mở ra một cách tiếp cận mới, đó là người trẻ đến với di sản bằng chính những loại hình nghệ thuật mà họ yêu thích.
Huyền Trang, một sinh viên Hà Nội, rất phấn khởi khi thưởng thức Đêm giao lưu nghệ thuật quốc tế tại Hoàng thành Thăng Long vào tối 12-9. Cô cho biết cảm thấy tự hào và thích thú khi trực tiếp trải nghiệm Festival. Không khí vui vẻ, nhộn nhịp của chương trình, từ sân khấu, các tiết mục biểu diễn đến khán giả, khiến cô đặc biệt háo hức. “Đây cũng là cơ hội để những người trẻ được tiếp cận, hiểu và cảm nhận rõ hơn những giá trị văn hóa, di sản của Hà Nội”, Trang chia sẻ.
Trong khi đó, hai nữ du khách nước ngoài là Morgane và Chloé, người Pháp, bày tỏ, điều ấn tượng nhất khi xem các tiết mục biểu diễn nghệ thuật trong Festival Thăng Long là không khí sôi động của lễ hội, đặc biệt là âm nhạc mang đến nhiều câu chuyện văn hóa thú vị. “Các giá trị truyền thống của Hà Nội được giới thiệu bằng một hình thức hiện đại, gần gũi và nhiều màu sắc cũng đem đến cho tôi một trải nghiệm đáng nhớ”, Morgane chia sẻ.

Có mặt tại triển lãm “Nét Kinh kỳ”, em Nguyễn Trọng Triệu Long, lớp 9A6, Trường THCS Nguyễn Văn Huyên, cho biết: “Các hoạt động tại Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 rất thú vị và gần gũi với học sinh. Điều này giúp em không chỉ củng cố thêm kiến thức lịch sử, văn hóa Thủ đô mà còn mang đến những trải nghiệm mới lạ về đời sống, văn hoá của Hà Nội xưa và nay”.
Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 diễn ra trong 10 ngày (từ 11 đến 20-9), đang trở thành một trong những sự kiện văn hóa nổi bật của Hà Nội trong mùa thu năm nay. Điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở quy mô và sự đa dạng của các hoạt động, mà còn ở cách Festival thử nghiệm một hướng tiếp cận mới: Đưa di sản vào dòng chảy của đời sống đương đại, thay vì chỉ giới thiệu di sản như những giá trị cần được bảo tồn.

Từ cách tiếp cận đó, di sản không còn đứng yên trong không gian trưng bày hay chỉ được nhắc nhớ qua những câu chuyện của quá khứ, mà trở thành chất liệu để sáng tạo, kết nối và tạo ra những trải nghiệm văn hóa mới. Đây cũng là một hướng đi phù hợp với tinh thần Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội trong triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, góp phần biến nguồn lực di sản thành động lực cho đời sống văn hóa đương đại và sự phát triển của Thủ đô.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.