ESG – Giải pháp tối ưu cho nông nghiệp xanh Việt Nam

Ngày 4-6, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) và Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) đồng tổ chức Hội thảo chuyên sâu với chủ đề “Giải pháp công nghệ và mô hình triển khai: Nông nghiệp xanh - ESG - MRV - Net Zero & AI trong nông nghiệp”. Sự kiện quy tụ hơn 350 đại biểu là các chuyên gia đầu ngành, các doanh nghiệp, giảng viên và sinh viên tham gia.

Doanh nghiệp, cơ sở đào tạo nỗ lực chuyển đổi kép

Phát biểu tại hội thảo, Nhà giáo ưu tú, TS Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội thông tin: HHT luôn xác định công nghệ số là chìa khóa mở đường cho mục tiêu chuyển đổi xanh và Net Zero, tạo bệ phóng để HHT trở thành Học viện Công nghệ cao Hà Nội. Nhận thức rõ sứ mệnh của mình, thời gian qua, HHT đã đưa sinh viên đi thực tế tại 21 phường, xã ở Hà Nội và cả ở tỉnh khác, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số, tập huấn năng lực số.

HHT là trường cao đẳng đầu tiên mạnh dạn xây dựng đề án thực hiện Trường ESG - Net Zero giai đoạn 2026-2030. Trường cũng đã thành lập Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG Agritech, không chỉ là nơi nghiên cứu, trình diễn các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, năng lượng tái tạo, mà còn là đầu mối cung cấp các giải pháp kiểm kê khí nhà kính, xây dựng hệ thống báo cáo và tư vấn ESG cho các doanh nghiệp, hợp tác xã ở Hà Nội.

HHT đang nỗ lực triển khai mô hình ESG - Net Zero, hướng tới mục tiêu giảm 50% phát thải vào năm 2028, đạt trung hòa carbon vào năm 2030. Đây chính là cam kết của nhà trường với tương lai phát triển bền vững của Thủ đô.

Chia sẻ về hành trình chuyển đổi kép, ông Nguyễn Văn Lưu, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Tâm cho biết: Thời gian qua, công ty vừa số hóa quản trị vận hành, vừa xanh hóa chuỗi giá trị bền vững. Cụ thể, doanh nghiệp đã làm chủ 250 ha vùng nguyên liệu công nghệ cao; dẫn dắt 2 hợp tác xã và liên kết chặt chẽ hơn 10 đơn vị vệ tinh; làm chủ công nghệ cấp đông IQF, sấy thăng hoa; ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) và tưới tự động giúp giảm 40% phát thải carbon; tiết kiệm 30% chi phí đầu vào nhờ mô hình nông nghiệp tuần hoàn…

Công ty cũng số hóa 100% dữ liệu qua phần mềm VeriTrust để quản lý minh bạch từng nông trại và áp dụng tem nhãn chống giả tích hợp truy xuất nguồn gốc số của Công ty in tem Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu (Vina CHG) trên từng sản phẩm xuất khẩu.

Còn theo ông Nguyễn Văn Minh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần BAF, tính đến đầu năm 2025, BAF có 15 trang trại được trao chứng nhận Global S.L.P - tiêu chuẩn được công nhận trên toàn cầu dành cho ngành chăn nuôi với hàng trăm tiêu chí kiểm tra vô cùng nghiêm ngặt trong toàn chuỗi sản xuất liên quan đến phát triển bền vững từ nguồn giống, thức ăn cho vật nuôi, điều kiện chuồng trại đến các yêu cầu về an toàn sinh học và quản lý môi trường.

Từ cam kết xanh đến hành động xanh

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp hiện nay không còn được đánh giá đơn thuần qua doanh thu hay năng lực sản xuất, mà ngày càng bị chi phối bởi khả năng minh bạch dữ liệu, kiểm soát phát thải, truy xuất nguồn gốc và quản trị chuỗi cung ứng.

Ông Đặng Huy Đông, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam nhận định, các tiêu chuẩn ESG và kiểm toán carbon giờ đây giống như một loại ‘thị thực xanh’ để hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu”.

Đồng quan điểm, Ths Phạm Hoài Trung, chuyên gia EGS quốc tế, cho rằng ESG hay Net Zero không còn là lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành “tấm vé hội nhập” giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế và tiếp cận nguồn vốn xanh.

Thực tế cho thấy, áp lực chuyển đổi hiện nay không chỉ đến từ khách hàng quốc tế mà còn đến từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng và hệ thống phân phối toàn cầu. Các nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới mức độ minh bạch ESG, chiến lược phát triển bền vững và khả năng quản trị rủi ro dài hạn của doanh nghiệp.

Ở góc độ công nghệ, TS Lê Quý Kha, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) đánh giá, ESG đang trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng xanh, hiện đại và bền vững hơn. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giữ vai trò then chốt trong việc giảm phát thải, minh bạch hóa chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

TS Lê Quý Kha cho rằng, việc ứng dụng AI, IoT, dữ liệu lớn, blockchain hay công nghệ sinh học không chỉ giúp tối ưu hóa sản xuất mà còn tạo nền tảng xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu. Thực tiễn hiện nay, nhà đầu tư không chỉ mang đến nguồn vốn, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn giải pháp tối ưu để nâng cao giá trị chuỗi nông nghiệp xanh, kinh tế sinh thái và kinh tế tuần hoàn.

Về vấn đề này, PGS.TS Mai Quang Vinh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam nhìn nhận, chuyển đổi xanh cần tập trung vào 4 trụ cột công nghệ, gồm: Công nghệ số và quan trắc thông minh; công nghệ sinh học và giống thông minh; quản lý nước và năng lượng tái tạo; nông nghiệp tuần hoàn và không phát thải ròng. Công nghệ chỉ thực sự thành công khi đi kèm với cơ chế tài chính và thể chế phù hợp.