Dự án đường kết nối cầu Tứ Liên với đường Trường Sa đến đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên là công trình giao thông trọng điểm của thành phố Hà Nội. Với 88,63% diện tích cần giải phóng mặt bằng đã được phê duyệt phương án, xã Đông Anh đang tập trung tháo gỡ những vướng mắc còn lại, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm

Tuyến đường kết nối cầu Tứ Liên với đường Trường Sa đến đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông phía Bắc Thủ đô, tăng cường kết nối giữa các trục giao thông lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho đi lại, giao thương và phát triển kinh tế - xã hội. Để công trình sớm được triển khai, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đang được xã Đông Anh tập trung thực hiện với khối lượng công việc lớn, liên quan đến nhiều hộ dân và tổ chức.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Đông Anh, tổng diện tích đất cần thu hồi phục vụ dự án là 371.468m², liên quan đến 827 hộ gia đình và tổ chức. Trong đó, đất nông nghiệp giao theo Nghị định 64/CP chiếm 180.024,3m², liên quan đến 664 hộ; diện tích đất ở cần GPMB là 16.991,3m², liên quan đến 161 hộ. Ngoài ra, dự án còn liên quan đến 147.672,6m² đất công do UBND xã quản lý, đất của hai tổ chức và 121 ngôi mộ cần di chuyển.
Với quy mô thu hồi đất lớn, việc triển khai đồng thời các phần việc từ kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ đến chi trả tiền và bàn giao mặt bằng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự đồng thuận của người dân.
Đến nay, xã Đông Anh đã phê duyệt 703 phương án GPMB, với tổng diện tích 329.221,43m², đạt 88,63% diện tích cần thực hiện. Trong đó, đối với đất nông nghiệp, địa phương đã phê duyệt phương án cho 583/664 hộ, tương ứng 169.812,4m². Đối với đất ở, phương án đã được phê duyệt và chi trả tiền cho 120 hộ, với diện tích 13.054,73m². Diện tích đất công do UBND xã quản lý đã hoàn thành GPMB đạt 139.912,9m²; đối với đất của tổ chức, phương án đã được phê duyệt cho Cục Hậu cần Kỹ thuật, Bộ Tư lệnh Thông tin, với diện tích 6.441,4m². Công tác di chuyển mộ cũng đạt kết quả tích cực khi đã hoàn thành 111/121 ngôi.
Kết quả trên cho thấy khối lượng công việc lớn đã từng bước được giải quyết, tạo tiền đề để địa phương tập trung xử lý những trường hợp còn lại. Tuy nhiên, tỷ lệ diện tích đã có phương án được phê duyệt không đồng nghĩa toàn bộ mặt bằng đã được bàn giao. Những phần việc liên quan đến đất ở, xác định điều kiện bồi thường và hoàn thiện hồ sơ pháp lý vẫn cần được thực hiện chặt chẽ để bảo đảm đúng quy định.
Theo ông Đào Văn Tuyến, Trưởng thôn Lộc Hà, ngay từ khi có chủ trương triển khai dự án, phần lớn người dân trên địa bàn đều đồng tình, ủng hộ. Thông tin về dự án được phổ biến qua hệ thống loa truyền thanh, nhóm Zalo của thôn và các cuộc họp, đối thoại trực tiếp. Những băn khoăn về chính sách đất đai, bồi thường, hỗ trợ được các cấp, ngành giải thích, giúp người dân hiểu rõ hơn về chủ trương cũng như quyền lợi, trách nhiệm của mình.
“Đối với đất nông nghiệp, người dân cơ bản đồng thuận, nhất trí với phương án thực hiện. Các hộ thuộc diện thu hồi đất cũng tích cực phối hợp, nhận tiền và bàn giao mặt bằng theo quy định”, ông Đào Văn Tuyến cho biết.
Sự đồng thuận từ cơ sở còn được thể hiện qua ý kiến của ông Nguyễn Anh Tuấn, một người dân thôn Lộc Hà. Theo ông, gia đình ông và nhiều hộ dân xung quanh ủng hộ việc bàn giao mặt bằng bởi đây là dự án giao thông cần thiết, có ý nghĩa đối với sự phát triển của địa phương và thành phố. Người dân được tham dự hội nghị công bố thông tin, tiếp cận sơ đồ quy hoạch niêm yết tại nhà văn hóa thôn và nắm bắt thông tin qua trưởng thôn.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cũng kỳ vọng việc bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cần tiếp tục được thực hiện thỏa đáng, bảo đảm người dân không bị thiệt thòi, có điều kiện sống tại nơi ở mới tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ. Đây cũng là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án.
Tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm quyền lợi người dân

Dù phần lớn khối lượng GPMB đã đạt kết quả tích cực, khó khăn lớn nhất hiện nay tập trung ở 21 hộ có đất ở tại thôn Lộc Hà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các hộ này sinh sống ổn định từ lâu nhưng hồ sơ pháp lý về đất đai chưa đầy đủ, khiến việc xác định nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần thêm thời gian.
Theo ông Phạm Anh Tú, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Đông Anh, việc giải quyết các trường hợp này phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định, từ xác minh nguồn gốc sử dụng đất, công khai kết quả đến tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư nơi có đất. Vì vậy, đây là khâu ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ hoàn thiện hồ sơ GPMB của dự án.
Để tháo gỡ vướng mắc, UBND xã Đông Anh đã chỉ đạo phòng chuyên môn thành lập tổ xác minh nguồn gốc đất, với sự tham gia của đại diện các đơn vị liên quan và lãnh đạo thôn Lộc Hà qua các thời kỳ. Tổ công tác làm việc trực tiếp với từng hộ dân để rà soát quá trình sử dụng đất, thời điểm hình thành và hiện trạng tài sản, đồng thời thu thập, đối chiếu hồ sơ phục vụ việc xác định chính sách bồi thường, hỗ trợ.
Kết quả xác minh sẽ được công khai tại nhà văn hóa thôn và trụ sở UBND xã để các hộ liên quan cùng người dân trong khu vực tham gia ý kiến theo quy định. Cách làm này vừa giúp làm rõ căn cứ pháp lý của từng trường hợp, vừa bảo đảm tính dân chủ, khách quan, hạn chế phát sinh khiếu nại do thiếu thông tin hoặc chưa thống nhất về nguồn gốc đất.
Theo ông Phạm Anh Tú, UBND xã cũng chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể phối hợp với lãnh đạo thôn tiếp tục tuyên truyền, đối thoại và vận động người dân; đồng thời yêu cầu các hộ cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan để đẩy nhanh quá trình xác minh. Đối với những nội dung phức tạp, phòng chuyên môn được giao tập trung xử lý, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân trên cơ sở quy định hiện hành.
Cùng với hoàn thiện hồ sơ pháp lý, việc chủ động nguồn vốn để chi trả khi phương án được phê duyệt và chuẩn bị quỹ đất tái định cư cũng là những điều kiện quan trọng nhằm tránh kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng. Theo Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Đông Anh, địa phương đã đăng ký bố trí đủ vốn phục vụ công tác GPMB; các khu tái định cư được bố trí tại những khu đất đã đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, có vị trí thuận lợi.
Về tiến độ, xã Đông Anh dự kiến hoàn thành GPMB đất nông nghiệp và đất của tổ chức trong tháng 10-2026; hoàn thành di chuyển 10 ngôi mộ còn lại trước ngày 30-10-2026. Đối với đất ở và đất công do UBND xã quản lý, mục tiêu hoàn thành là trong tháng 11-2026. Địa phương phấn đấu hoàn thành GPMB toàn bộ dự án trong năm 2026, đáp ứng yêu cầu tiến độ thi công công trình phục vụ APEC 2027 theo chỉ đạo của thành phố.
Từ thực tế triển khai dự án, có thể thấy việc đẩy nhanh GPMB không chỉ phụ thuộc vào tiến độ xử lý hồ sơ mà còn gắn liền với chất lượng đối thoại, công khai thông tin và sự bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Khi những trường hợp còn vướng mắc được giải quyết trên cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch, sự đồng thuận sẽ trở thành động lực để địa phương hoàn thành các mốc tiến độ, tạo mặt bằng sạch cho công trình giao thông trọng điểm của Thủ đô.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.