Đường dây san chiết, đóng gói, buôn bán thuốc, thiết bị y tế sử dụng trong lĩnh vực thẩm mỹ vừa bị Công an thành phố Hà Nội triệt phá. 21 bị can đã bị khởi tố về tội “Buôn bán hàng cấm”. Vấn đề đặt ra, với số lượng hàng hóa đặc biệt lớn, những người liên quan có thể phải đối mặt với mức án như thế nào?
San chiết, đóng gói filler, botox đưa ra thị trường
Ngày 7-10, Công an thành phố Hà Nội thông tin về việc Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện, làm rõ đường dây do Trần Minh Đức (sinh năm 1989, trú tại phường Đại Mỗ, Hà Nội) cầm đầu, tổ chức sản xuất, san chiết, đóng gói, buôn bán các sản phẩm là thuốc, thiết bị y tế sử dụng trong lĩnh vực thẩm mỹ.
Theo cơ quan Công an, Trần Minh Đức là chủ 3 địa điểm kinh doanh tại phường Hà Đông và phường Thanh Liệt. Thông qua các mối quan hệ xã hội, Đức đặt mua các loại filler, botox và sản phẩm liên quan về bán kiếm lời.

Đáng chú ý, số hàng được mua gồm cả thành phẩm và bán thành phẩm chưa có tem nhãn, vỏ bao bì. Đối với hàng bán thành phẩm, Đức mua vỏ chai chưa có hoạt chất, nhãn mác, bao bì cùng các lọ chứa nguyên liệu dung tích lớn, sau đó chỉ đạo Đỗ Đức Minh thực hiện san chiết, đóng gói, dán nhãn trước khi đưa ra thị trường.
Ngày 20-8-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội tiến hành khám xét khẩn cấp 12 địa điểm tại Hà Nội và 1 địa điểm tại thành phố Hồ Chí Minh, thu giữ 122.972 sản phẩm là thiết bị y tế, thuốc, gồm filler, botox, meso, thuốc tê và các sản phẩm hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ thuật thẩm mỹ.
Kết quả định giá xác định tổng trị giá số hàng hóa bị thu giữ hơn 74 tỷ đồng. Cơ quan chức năng bước đầu xác định, trong thời gian hoạt động, đường dây đã bán ra thị trường hàng triệu sản phẩm với doanh thu trên 500 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng.
Theo thông tin từ cơ quan Công an, các đối tượng không có chứng chỉ hành nghề dược, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược; địa điểm bảo quản thuốc cũng không được cấp phép và không đáp ứng điều kiện bảo quản. Các đối tượng đồng thời không được các công ty nhập khẩu, kinh doanh filler, botox, meso ủy quyền phân phối sản phẩm.
Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 7-9 và 25-9-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án hình sự “Buôn bán hàng cấm” và khởi tố 21 bị can. Trong đó, 14 bị can, gồm Trần Minh Đức và Đỗ Đức Minh, bị khởi tố theo điểm đ khoản 3 Điều 190 Bộ luật Hình sự; 7 bị can còn lại bị khởi tố theo điểm i khoản 2 Điều 190.
Khung hình phạt nào đối với các bị can?
Phân tích vụ án dưới góc độ pháp lý, Luật sư Kiều Thị Thúy, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết, Điều 190 Bộ luật Hình sự quy định về tội “Sản xuất, buôn bán hàng cấm”, trong đó có hành vi sản xuất, buôn bán hàng hóa chưa được phép lưu hành, chưa được phép sử dụng tại Việt Nam khi đáp ứng các điều kiện cấu thành tội phạm theo quy định.
Theo điểm đ khoản 3 Điều 190 Bộ luật Hình sự, hành vi sản xuất, buôn bán hàng hóa chưa được phép lưu hành, chưa được phép sử dụng tại Việt Nam có trị giá từ 1 tỷ đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 700 triệu đồng trở lên thuộc khung hình phạt từ 8 năm đến 15 năm tù.
Đối với điểm i khoản 2 Điều 190, trường hợp hàng hóa chưa được phép lưu hành, chưa được phép sử dụng tại Việt Nam có trị giá từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng hoặc thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng đến dưới 700 triệu đồng, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 5 năm đến 10 năm.
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung theo khoản 4 Điều 190, gồm phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Đối chiếu với thông tin cơ quan điều tra công bố, 14 bị can bị khởi tố theo điểm đ khoản 3 Điều 190 có thể phải đối mặt với khung hình phạt từ 8 năm đến 15 năm tù nếu hành vi phạm tội được chứng minh và được Tòa án xác định thuộc khung này. Đối với 7 bị can bị khởi tố theo điểm i khoản 2 Điều 190, hình phạt luật định có thể là phạt tiền hoặc phạt tù từ 5 năm đến 10 năm.
Tuy nhiên, việc áp dụng khung hình phạt và quyết định mức án cụ thể phải căn cứ vào kết quả điều tra, truy tố, xét xử, tính chất, mức độ hành vi, vai trò của từng bị can cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định.
Một vấn đề pháp lý đáng chú ý trong vụ án là việc xác định tính chất của hàng hóa. Theo quy định, không phải mọi trường hợp kinh doanh thuốc, thiết bị y tế không có giấy phép hoặc không đáp ứng điều kiện kinh doanh đều mặc nhiên cấu thành tội “Sản xuất, buôn bán hàng cấm”.
Để xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 190, cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định rõ hàng hóa có thuộc đối tượng điều chỉnh của điều luật hay không, đồng thời làm rõ giá trị hàng hóa vi phạm, khoản thu lợi bất chính và các yếu tố cấu thành tội phạm khác.
Bên cạnh đó, doanh thu từ hoạt động kinh doanh không đồng nghĩa với khoản thu lợi bất chính. Việc xác định các khoản tiền này phải dựa trên tài liệu, chứng cứ và phương pháp tính phù hợp với quy định pháp luật.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.