Dùng công nghệ chặn nạn buôn bán động vật hoang dã

Một Liên minh công nghệ quy mô lớn vừa chính thức được thành lập nhằm mục đích dập tắt nạn buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp trên không gian mạng. Thông báo được đưa ra trong khuôn khổ Tuần lễ Hành động vì Khí hậu London (diễn ra từ ngày 22/6 đến 30/6) - một trong những diễn đàn khí hậu lớn nhất châu Âu, quy tụ hàng chục nghìn chính trị gia và lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu.

Liên minh quy tụ các "ông lớn" công nghệ như Google, Meta, TRM Labs... Nhóm doanh nghiệp này được đánh giá có ảnh hưởng lớn đến dòng chảy thông tin toàn cầu, đồng thời đại diện cho khoảng 20% thị trường thương mại điện tử và tiếp cận tới 90% người dùng mạng xã hội trên thế giới.

Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), nạn buôn lậu động vật hoang dã đang tạo ra doanh thu tới 23 tỷ USD mỗi năm, đẩy khoảng một triệu loài động thực vật vào nguy cơ tuyệt chủng.

Không gian mạng đang được coi là mảnh đất màu mở của tội phạm, nơi các loại thú quý hiếm được rao bán công khai, trong khi tiền bẩn được “rửa” qua ví điện tử nhằm né hệ thống ngân hàng.

Trước cuộc khủng hoảng này, trách nhiệm xã hội của các tập đoàn công nghệ (CSR) buộc phải thay đổi. Thay vì đứng ngoài cuộc hoặc chỉ tài trợ cho các chiến dịch xanh mang tính bề nổi, các doanh nghiệp bắt đầu thừa nhận trách nhiệm ngăn chặn dòng lợi nhuận phi pháp ngay trên nền tảng của mình.

Chiến dịch lần này được triển khai theo hai mũi nhọn công nghệ, khóa chặt cả nguồn cung lẫn chuỗi tài chính của tội phạm môi trường.

Ở mũi nhọn thứ nhất, các gã khổng lồ gồm Google, Meta, TikTok và Alibaba cam kết nâng cấp thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI). Công cụ này sẽ tự động phát hiện, ngăn chặn và gỡ bỏ các bài đăng bẩn trước khi giao dịch kịp diễn ra. Trong khi đó, các hãng viễn thông như Vodafone, Vodacom và Safaricom cũng tích hợp AI vào nền tảng thanh toán di động M-Pesa để nâng cao năng lực giám sát, chống rửa tiền.

Ở mũi nhọn thứ hai, các tập đoàn tài chính và tiền điện tử như PayPal, TRM Labs, Chainalysis và Luno chịu trách nhiệm bẻ gãy dòng tiền của các đường dây lậu. Bằng cách sử dụng công nghệ phân tích chuỗi khối (on-chain), các công ty này có thể định vị chính xác các ví tiền mã hóa đen, theo dõi dòng tiền xuyên biên giới và gắn cờ cảnh báo cho cơ quan thực thi pháp luật. Ngoài ra, hãng hàng không British Airways và sân bay Heathrow cũng tham gia hỗ trợ bằng các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng.

Ông David Fein, Đồng chủ tịch tổ chức United for Wildlife nhận định: “Nạn buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp không chỉ là vấn đề môi trường, mà còn là đạo đức kinh doanh”.

Động thái này đánh dấu bước ngoặt lớn trong tư duy của các tập đoàn công nghệ trong bối cảnh tội phạm môi trường chính thức bị đặt ngang hàng với tội phạm tài chính quốc tế.