Đưa nghị quyết vào từng lớp học, tạo đột phá trong năm học mới

Tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đang được Hà Nội cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, hướng tới mục tiêu cuối cùng: Mỗi học sinh đều được phát triển toàn diện và có sự tiến bộ thực chất.

Mỗi học sinh đều được phát triển toàn diện và có sự tiến bộ thực chất

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã đưa ra những định hướng để toàn hệ thống giáo dục đổi mới tư duy, phương pháp và cách tổ chức thực hiện.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực, yêu cầu đối với giáo dục càng cao. Với Hà Nội - trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục của cả nước - yêu cầu ấy càng rõ nét. Giáo dục Thủ đô phải hướng tới đào tạo những công dân có tri thức, đạo đức, bản lĩnh, kỹ năng, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến.

Tinh thần đó đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ và kết quả rõ ràng. Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, năm học 2026-2027, toàn ngành tập trung triển khai 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, với chủ đề “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”.

Đây cũng là năm học có ý nghĩa quan trọng khi Hà Nội tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Luật Nhà giáo, Luật Thủ đô năm 2026 và các nghị quyết quan trọng của Trung ương. Trong đó, giáo dục toàn diện được xác định là một trụ cột, hướng tới sự phát triển hài hòa về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần và trách nhiệm công dân.

Những kết quả của năm học 2025-2026 cho thấy chất lượng giáo dục Thủ đô tiếp tục được khẳng định. Hà Nội đứng đầu cả nước về tỷ lệ đỗ tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026; đứng thứ hai về điểm trung bình kỳ thi và dẫn đầu về số lượng điểm 10 ở nhiều môn. Sáu học sinh Hà Nội trở thành thủ khoa toàn quốc ở các tổ hợp xét tuyển đại học.

Ở giáo dục mũi nhọn, học sinh Thủ đô giành 207 giải tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và 7 huy chương tại các kỳ Olympic quốc tế năm 2026. Đáng chú ý, trong năm học 2025-2026, thành phố đã kết nạp 364 đảng viên là học sinh. Những con số này không chỉ phản ánh kết quả học tập mà còn cho thấy sự chuyển biến trong công tác giáo dục, nhất là khi chất lượng được đặt trong mối quan hệ với giáo dục đạo đức, lý tưởng, trách nhiệm và sự trưởng thành của học sinh.

Từ nền tảng đó, năm học 2026-2027 được ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội xác định không đơn thuần là sự tiếp nối về thời gian mà là bước chuyển mạnh hơn về chất lượng. Tinh thần “đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất” đòi hỏi mỗi cấp quản lý, mỗi nhà trường và mỗi giáo viên phải thay đổi cách nghĩ, cách làm; không chạy theo thành tích, không dừng ở việc hoàn thành nhiệm vụ mà phải hướng tới hiệu quả thực sự đối với người học.

Đổi mới quản trị, lấy sự tiến bộ của học sinh làm thước đo

Một trong những bước chuyển quan trọng của giáo dục Thủ đô trong năm học mới là sắp xếp lại hệ thống cơ sở giáo dục, đồng thời đổi mới quản trị nhà trường theo hướng tinh gọn, hiệu quả và phù hợp với mô hình mới.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, Hà Nội đã hoàn thành việc sắp xếp, kiện toàn đội ngũ; đầu mối trường học được tinh gọn 53,3%, giảm 1.251 trường. Trong khi đó, thành phố tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, tăng khoảng 1.800 phòng học; khoảng 800 phòng được đưa vào sử dụng ngay trong năm học mới, khoảng 1.000 phòng đang tiếp tục hoàn thiện.

Bộ máy quản lý được tinh gọn, giảm 2.366 cán bộ quản lý, trong khi số giáo viên trực tiếp giảng dạy tăng gần 25.000 người. Mô hình trường học được thống nhất theo hướng trường một cấp học có nhiều cơ sở, phân hiệu hoặc trường nhiều cấp học.

Đằng sau việc sắp xếp về tổ chức là yêu cầu cao hơn về chất lượng quản trị và hiệu quả phục vụ người học. Các địa phương, nhà trường phải thiết lập hệ thống quản trị phù hợp, phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm soát chất lượng dạy và học; chủ động điều phối giáo viên, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất và xác định rõ mục tiêu, lộ trình phát triển sau sắp xếp.

Thành phố cũng đặt yêu cầu rà soát, sử dụng hiệu quả các phòng học, phòng chức năng dôi dư. Ưu tiên chuyển phòng dôi dư thành phòng học tại những nơi có sĩ số cao; tiếp đó bố trí phòng học đa năng phục vụ nghệ thuật, thể chất, phát triển trí tuệ cảm xúc và các hoạt động giáo dục khác. Không gian sáng tạo trong trường học cũng được khuyến khích theo điều kiện thực tế.

Đặc biệt, cách đánh giá kết quả giáo dục đang có sự thay đổi căn bản. Thành phố yêu cầu thực hiện theo hướng rõ nội dung, rõ mô hình, rõ chỉ tiêu nhưng dành không gian để từng địa phương, nhà trường chủ động, sáng tạo. Kết quả phải được đo bằng những chỉ số cụ thể, khách quan, theo dõi được quá trình tiến bộ của học sinh, hạn chế báo cáo chung chung và bệnh thành tích.

Các chỉ số được quan tâm không chỉ là điểm số mà còn gồm chiều cao, cân nặng, tình trạng dinh dưỡng, việc luyện tập, chỉ số cảm xúc xã hội, năng lực tiếng Anh, nghệ thuật và kết quả học tập. Hệ thống HanoiCheck được vận hành để cập nhật chế độ dinh dưỡng hằng ngày của từng học sinh, tạo điều kiện để phụ huynh cùng theo dõi, giám sát chất lượng bữa ăn. Dữ liệu từ nhà trường cũng từng bước trở thành công cụ hỗ trợ quản lý, thay vì chỉ phục vụ báo cáo.

Kết quả học tập được đánh giá thông qua các bài kiểm tra chung toàn thành phố. Quan trọng hơn, mức độ tiến bộ của học sinh sẽ được theo dõi và trở thành một trong những căn cứ đánh giá giáo viên trên cơ sở tiêu chí chung. Dữ liệu được yêu cầu cập nhật, theo dõi, báo cáo minh bạch, có minh chứng.

Cách làm này đặt giáo viên vào đúng vị trí của người tổ chức, dẫn dắt quá trình học tập và đồng hành với sự phát triển của từng học sinh. Một lớp học có thể không phải là nơi có nhiều điểm 10 nhất, nhưng nếu học sinh tiến bộ rõ rệt về kiến thức, kỹ năng, thể chất, cảm xúc và ý thức trách nhiệm thì đó vẫn là một kết quả giáo dục đáng ghi nhận.

Năm học mới vì thế không chỉ bắt đầu bằng tiếng trống khai trường mà còn bắt đầu từ những công việc cụ thể, sát với nhu cầu của học sinh và gia đình. Từ những chỉ đạo cụ thể đó có thể thấy, đưa nghị quyết vào đời sống không dừng ở việc quán triệt chủ trương mà được chuyển hóa thành những việc làm, chỉ tiêu và phương thức quản trị cụ thể. Với giáo dục Thủ đô, đổi mới tư duy đang được gắn chặt với đổi mới hành động; thành tích không chỉ được nhìn qua những con số cao mà ngày càng được đo bằng chất lượng thực chất và sự tiến bộ của từng học sinh.

Bước vào năm học 2026-2027, yêu cầu ấy càng trở nên rõ ràng. Hà Nội có lợi thế về đội ngũ, quy mô, truyền thống hiếu học và chất lượng giáo dục đã được khẳng định. Nhưng để thực sự tạo đột phá về nguồn nhân lực, giáo dục Thủ đô cần tiếp tục vượt qua tư duy thành tích, mạnh dạn ứng dụng công nghệ, đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đội ngũ và quan trọng nhất là đặt học sinh ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách.

Đó cũng chính là cách Hà Nội cụ thể hóa quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu, biến tinh thần của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng thành hành động cụ thể trong từng nhà trường, từng lớp học và từng học sinh. Qua đó tạo nền tảng nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.