Dữ liệu đất đai "sống": Nền tảng xây dựng chính quyền số

Sự vào cuộc đồng bộ của 126 xã, phường và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hàng triệu thửa đất từng bước được chuẩn hóa theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống", tạo nền tảng quan trọng cho xây dựng chính quyền số và hiện đại hóa công tác quản lý đất đai.

Đồng bộ cách làm từ thành phố đến cơ sở

Những ngày đầu tháng 8, tại bộ phận địa chính của nhiều xã, phường trên địa bàn Hà Nội, không khí làm việc vẫn khẩn trương dù đã hết giờ hành chính. Trên màn hình máy tính, từng thửa đất liên tục được cập nhật, đối chiếu với dữ liệu dân cư và bản đồ địa chính số. Ngoài thực địa, các tổ công tác vẫn tỏa về từng thôn, tổ dân phố để xác minh những hồ sơ còn thiếu thông tin, rà soát các trường hợp có biến động về quyền sử dụng đất trước khi cập nhật lên hệ thống.

Ngay từ đầu tháng 7-2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 125/KH-SNNMT triển khai đợt cao điểm xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên toàn thành phố. Đồng thời, Sở thành lập các tổ công tác trực tiếp xuống cơ sở hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn và cung cấp hơn 10.000 tài khoản sử dụng phần mềm "Thửa đất số", bản đồ địa chính cùng các ứng dụng chuyên ngành để phục vụ cập nhật dữ liệu.

Ở cơ sở, 126 xã, phường đã thành lập hơn 339 tổ công tác và tổ giúp việc thực hiện làm sạch dữ liệu đất đai. Nhiều địa phương đã chủ động đưa cán bộ xuống tận khu dân cư để rà soát, đối chiếu thông tin và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ. Ghi nhận tại xã Ứng Hòa những ngày qua cho thấy, cán bộ địa chính phối hợp với lực lượng công an và cán bộ thôn trực tiếp kiểm tra hồ sơ, đối chiếu thông tin chủ sử dụng đất, xác minh các trường hợp còn thiếu dữ liệu hoặc có biến động nhưng chưa được cập nhật.

Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình cho biết, nhiều hồ sơ đất đai còn tồn tại do thay đổi chủ sử dụng, điều chỉnh diện tích hoặc thiếu giấy tờ pháp lý đã được đưa ra rà soát đồng loạt trong đợt cao điểm này. Những trường hợp còn vướng mắc đều được tổng hợp, phối hợp với các cơ quan chuyên môn để xử lý ngay, hạn chế tình trạng hồ sơ tồn đọng kéo dài.

Tại nhiều địa phương khác như Hưng Đạo, Quang Minh, Hà Đông, Dương Nội… cũng coi việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác chuyển đổi số năm 2026. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo Trần Đức Thắng, thay vì giao hoàn toàn cho cán bộ địa chính, nhiều lực lượng như công an, cán bộ thôn, đoàn viên, thanh niên cùng tham gia rà soát, xác minh thông tin. Cách làm này vừa phát huy được vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở, vừa nâng cao tính chính xác của dữ liệu trước khi cập nhật.

Phó Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Quốc Oai Tạ Khắc Minh chia sẻ, khối lượng công việc lớn nhất không nằm ở việc nhập dữ liệu mà ở quá trình kiểm tra, đối chiếu. Có những hồ sơ phải xác minh nhiều lần do thông tin giữa giấy chứng nhận, hồ sơ lưu trữ và thực tế sử dụng đất chưa thống nhất. Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng và sự hướng dẫn thường xuyên của các tổ công tác thành phố, nhiều khó khăn đã được tháo gỡ ngay tại cơ sở.

Đưa dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống" vào phục vụ người dân

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến nay, toàn thành phố đã hoàn thành chuẩn hóa khoảng 1.440.000 thửa đất thuộc nhóm dữ liệu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về tính chính xác, đầy đủ và khả năng khai thác. Đối với nhóm hồ sơ cần bổ sung thông tin, Hà Nội đã hoàn thành thu thập khoảng 360.000/1.180.000 thửa đất. Nhóm cần thu thập mới đạt 1.100.200/2.480.000 thửa đất.

Theo đại diện Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội, yêu cầu cao nhất của chiến dịch không phải là hoàn thành nhanh mà là bảo đảm dữ liệu có chất lượng, có thể khai thác ổn định trong thời gian dài. Nhiều hồ sơ được lập từ nhiều thời kỳ, trải qua nhiều lần biến động về chủ sử dụng hoặc hiện trạng sử dụng đất nên cần được kiểm tra kỹ lưỡng, đối chiếu nhiều nguồn thông tin trước khi chuẩn hóa. Mục tiêu đặt ra là mỗi dữ liệu sau khi cập nhật không chỉ phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trước mắt mà còn đáp ứng yêu cầu chia sẻ, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia trong nhiều năm tới.

Theo đánh giá của các đơn vị chuyên môn, việc đồng bộ dữ liệu dân cư với dữ liệu đất đai sẽ tạo nền tảng quan trọng để đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính. Khi thông tin về chủ sử dụng đất đã được xác thực trên hệ thống, việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ sẽ thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng phải kê khai lặp lại hoặc bổ sung giấy tờ nhiều lần như trước.

Để đáp ứng yêu cầu vận hành lâu dài, Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội đã hoàn thành việc đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin mới đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 3. Hạ tầng này bảo đảm việc lưu trữ, khai thác, chia sẻ và kết nối dữ liệu được thực hiện ổn định, an toàn, đồng thời tạo điều kiện để mở rộng kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong thời gian tới.

Từ thực tiễn triển khai có thể thấy, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không còn là nhiệm vụ riêng của ngành tài nguyên và môi trường. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều cơ quan, từ chính quyền cơ sở, Văn phòng Đăng ký đất đai, cơ quan thuế đến lực lượng công an. Chỉ khi dữ liệu đất đai được đối chiếu với dữ liệu dân cư, quy hoạch, xây dựng và các cơ sở dữ liệu khác, hệ thống mới thực sự phát huy hiệu quả trong quản lý và phục vụ người dân.

Từ nay đến ngày 25-8, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn khi hàng triệu thửa đất tiếp tục được bổ sung, chuẩn hóa và cập nhật. Tuy nhiên, với cơ chế điều hành theo tiến độ hằng ngày, sự hỗ trợ trực tiếp của các tổ công tác cùng tinh thần chủ động của các địa phương, mục tiêu hoàn thành chiến dịch đúng thời hạn đang ngày càng trở nên khả thi.

Quan trọng hơn, kết quả của chiến dịch không chỉ được đo bằng số lượng thửa đất đã cập nhật lên hệ thống. Điều Hà Nội hướng tới là hình thành một nền tảng dữ liệu thống nhất, chính xác và luôn được cập nhật để phục vụ phát triển lâu dài. Khi mỗi thửa đất đều có "hồ sơ số", mỗi biến động đều được ghi nhận kịp thời và mỗi thông tin đều có thể chia sẻ giữa các cơ quan quản lý, phương thức quản trị đất đai sẽ thay đổi căn bản theo hướng minh bạch, hiện đại và hiệu quả hơn. Đó cũng là nền tảng để Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, phát triển chính quyền số và xây dựng đô thị thông minh.

“

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.