Kinh tế xanh được hiểu là mô hình phát triển kinh tế gắn với sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao phúc lợi xã hội. Đây không đơn thuần là câu chuyện môi trường mà là quá trình tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng tạo ra nhiều giá trị hơn với lượng tài nguyên và năng lượng ít hơn. Xu hướng này đã được Việt Nam xác định rõ trong Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030 và Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh.
Đối với Hà Nội, phát triển kinh tế xanh càng có ý nghĩa đặc biệt. Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, phát triển xanh, thông minh và bền vững. Thực tế, Hà Nội đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển kinh tế xanh.
Bên cạnh đó, Hà Nội là trung tâm khoa học, công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước với hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao tập trung đông nhất.
Quan trọng hơn, kinh tế xanh giúp Hà Nội mở ra những không gian tăng trưởng mới. Các ngành công nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, dịch vụ môi trường, vật liệu xanh, nông nghiệp sinh thái, du lịch xanh hay tài chính xanh đều là những lĩnh vực có tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng lớn.
Để biến tiềm năng thành hiện thực, điều quan trọng nhất là chuyển đổi tư duy từ phát triển xanh như một mục tiêu môi trường sang phát triển xanh như một chiến lược phát triển kinh tế.
Trước tiên, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành kinh tế xanh. Cùng với việc triển khai hiệu quả các chương trình tăng trưởng xanh, thành phố cần xây dựng hệ thống tiêu chí cụ thể về công trình xanh, khu công nghiệp xanh, doanh nghiệp xanh và sản phẩm xanh để tạo động lực cho khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn.
Thứ hai, thành phố cần đẩy nhanh phát triển hạ tầng xanh và hạ tầng số. Hệ thống giao thông công cộng hiện đại, phương tiện giao thông sạch, lưới điện thông minh, chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, các công trình xây dựng xanh và hệ thống quản lý đô thị thông minh sẽ góp phần giảm chi phí xã hội, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và cải thiện chất lượng sống của người dân.
Thứ ba, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trở thành mô hình phát triển phổ biến. Hà Nội có thể hình thành các khu công nghiệp sinh thái, tăng cường tái chế chất thải, tái sử dụng nước, tận dụng phụ phẩm trong sản xuất và phát triển các chuỗi liên kết tuần hoàn giữa doanh nghiệp.
Thứ tư, phát triển mạnh các mô hình kinh tế xanh phù hợp với đặc thù Thủ đô, như nông nghiệp sinh thái công nghệ cao, du lịch xanh gắn với làng nghề và di sản văn hóa, cũng như các trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ môi trường.
Bên cạnh đó, với vị thế là trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, Hà Nội có điều kiện thuận lợi để phát triển các quỹ đầu tư xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các dịch vụ tài chính phục vụ chuyển đổi xanh. Đây vừa là nguồn lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, vừa có thể trở thành một ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao trong tương lai. Thành phố cũng cần nghiên cứu hình thành các “cực tăng trưởng xanh”.
Với vị thế, tiềm năng và những định hướng chiến lược đã được xác lập, Hà Nội hoàn toàn có thể biến kinh tế xanh thành động lực tăng trưởng mới. Vấn đề còn lại là hành động quyết liệt, đồng bộ và kiên trì để những định hướng trở thành giá trị phát triển hiện hữu, góp phần xây dựng Thủ đô xanh, đáng sống và thịnh vượng.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.