Đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới

Chỉnh đốn để tổ chức đảng và đảng viên ngày càng tốt hơn

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt, thường xuyên, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và chế độ. Nghị quyết lần này kế thừa những quan điểm, nguyên tắc cơ bản đã được khẳng định qua các nhiệm kỳ, đồng thời phát triển tư duy xây dựng Đảng phù hợp với yêu cầu lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 4 định hướng trọng tâm và 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã làm rõ 6 nội dung cốt lõi.

Thứ nhất, nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện của Đảng, coi đây là yêu cầu thường xuyên, xuất phát từ chính nhu cầu phát triển của Đảng. Đây là tư tưởng rất quan trọng của Nghị quyết. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ được đặt ra khi có hạn chế, khuyết điểm hoặc khi xuất hiện những vấn đề phức tạp, mà phải trở thành công việc tự giác, thường xuyên của mỗi tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên.

Nghị quyết yêu cầu kiên định nền tảng tư tưởng, mục tiêu, lý tưởng, đường lối đổi mới và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng; đồng thời, không ngừng đổi mới tư duy, phương pháp và cách thức tổ chức thực hiện, phù hợp với sự vận động của thực tiễn. Kiên định không có nghĩa là bảo thủ, đổi mới không có nghĩa là xa rời nguyên tắc. Chính sự thống nhất giữa kiên định và đổi mới tạo nên bản lĩnh, sức sống và năng lực phát triển của Đảng.

Mỗi tổ chức đảng phải có khả năng tự nhận diện những vấn đề của mình, chủ động khắc phục hạn chế, sửa chữa khuyết điểm, hoàn thiện tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động; không chờ đến khi có kiểm tra, kết luận hoặc xảy ra vi phạm mới tiến hành chỉnh đốn.

Thứ hai, nhận thức đầy đủ mối quan hệ giữa “xây” và “chống”, quản lý đảng chặt chẽ, nghiêm minh. Nghị quyết tiếp tục khẳng định “xây” là cơ bản, chiến lược, lâu dài; “chống” phải kiên quyết, kiên trì, nghiêm minh, đồng thời, bảo đảm tính giáo dục và nhân văn.

Đảng muốn lãnh đạo tốt thì trước hết phải quản lý tốt chính mình. Quản lý chặt chẽ để phòng ngừa sai phạm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương; quản lý nghiêm minh để bảo đảm mọi tổ chức đảng, mọi đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Quản lý đảng phải chặt chẽ từ tổ chức đến con người, từ việc phân công nhiệm vụ, thực thi quyền lực đến việc chấp hành nguyên tắc, chế độ công tác và trách nhiệm giải trình.

Phải nắm chắc tình hình tổ chức đảng, đảng viên, nhất là những nơi, những lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm; chủ động phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện lệch lạc ngay từ đầu, không để khuyết điểm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

“Điểm cần chú ý là không chỉ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm đã xảy ra, mà phải coi trọng hơn việc xây dựng tổ chức, hoàn thiện cơ chế, nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, tự phê bình và phê bình; chủ động nhận diện nguy cơ, cảnh báo và phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc”, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, đồng thời cho biết, thực tiễn công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng những nhiệm kỳ qua cho thấy, xử lý nghiêm các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên vi phạm là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải nhận diện, khắc phục những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh vi phạm.

Từ mỗi vụ việc phải rút ra được những vấn đề về cơ chế, chính sách, quản lý cán bộ và kiểm soát quyền lực để hoàn thiện, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Không chỉ xử lý sai phạm đã xảy ra mà phải ngăn ngừa nguy cơ tái diễn những sai phạm tương tự.

Phải tạo được môi trường trong đó cái đúng, cái tốt được khuyến khích, bảo vệ và phát huy; những biểu hiện lệch lạc, suy thoái được nhận diện, uốn nắn kịp thời; sai phạm phải được xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Chỉnh đốn đảng không chỉ để xử lý những cái sai, mà quan trọng hơn là làm cho cái đúng được phát huy, cái tốt ngày càng nhiều lên, để tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên ngày càng tốt hơn.

Củng cố uy tín và sức chiến đấu của Đảng

Thứ ba, xây dựng Đảng thật sự là đạo đức, là văn minh; đề cao văn hóa của Đảng, trách nhiệm nêu gương và sự thống nhất giữa lời nói với việc làm. Đây là yêu cầu có ý nghĩa nền tảng đối với việc củng cố bản chất, uy tín và sức chiến đấu của Đảng.

Nghị quyết nhấn mạnh việc xây dựng và thực hành các chuẩn mực đạo đức cách mạng, văn hóa trong Đảng; đề cao tinh thần vì nước, vì dân, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; công tâm, trung thực, tôn trọng sự thật, bảo vệ cái đúng, nói đi đôi với làm.

Những giá trị đó không chỉ thể hiện trong các quy định, cam kết hay việc học tập, rèn luyện, mà phải trở thành chuẩn mực ứng xử và hành động thường xuyên của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Phải khắc phục tình trạng nói nhiều làm ít, nói không đi đôi với làm, hình thức trong sinh hoạt, tự phê bình và phê bình; kiên quyết đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, đặc quyền, đặc lợi. Đạo đức và văn hóa của Đảng phải được thể hiện trước hết ở phẩm chất, trách nhiệm, hành động của cán bộ, đảng viên và ở chất lượng phục vụ nhân dân.

Thứ tư, xây dựng Đảng phải thực sự dựa vào nhân dân, gắn bó mật thiết với nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân. Nghị quyết tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”, coi đây là nguyên tắc xuyên suốt trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đảng lãnh đạo vì lợi ích của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, đồng thời phải chịu sự giám sát của nhân dân.

Sức mạnh của Đảng không chỉ ở tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh, mà còn ở sự gắn bó máu thịt với nhân dân, ở niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân.

Vì vậy, xây dựng Đảng phải gắn với thực hành dân chủ, lắng nghe ý kiến của nhân dân, kịp thời giải quyết những vấn đề bức xúc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; phát huy vai trò của nhân dân trong tham gia xây dựng Đảng, giám sát tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên.

Thứ năm, gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và hiệu quả phát triển đất nước; lấy kết quả thực tiễn làm thước đo quan trọng.

Đây là một trong những điểm thể hiện rõ yêu cầu mới của Nghị quyết. Chất lượng công tác xây dựng Đảng phải được kiểm chứng không chỉ qua việc thực hiện các nguyên tắc, quy định, chế độ sinh hoạt hay kết quả đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, đảng viên, mà quan trọng hơn là qua năng lực lãnh đạo, cầm quyền, chất lượng quản trị quốc gia, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và kết quả phát triển đất nước.

Xây dựng Đảng phải thực sự tạo ra chuyển biến về chất lượng hoạch định chủ trương, quyết sách, năng lực thể chế hóa, tổ chức thực hiện, tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực phát triển…

Vấn đề đặt ra là phải nâng tầm năng lực lãnh đạo của cấp ủy, trước hết là năng lực tư duy chiến lược, nhận diện và tạo ra những động lực tăng trưởng mới; khả năng dự báo, hoạch định không gian phát triển, lựa chọn những ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực.

Điều đó đòi hỏi phải đổi mới chính cách làm việc của ban thường vụ, nâng cao chất lượng nghiên cứu, tham mưu chiến lược, khả năng phân tích dữ liệu, dự báo và quyết định những vấn đề lớn; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy phát triển, có kiến thức và năng lực tổ chức thực hiện.

Thứ sáu, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong Đảng, coi đây là phương thức quan trọng để đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng, chỉnh đốn và quản lý đảng trong giai đoạn mới.

Chuyển đổi số trong Đảng không chỉ là số hóa văn bản, hồ sơ đảng viên hay đưa các quy trình công tác lên môi trường điện tử, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức tổ chức, quản lý, điều hành và lãnh đạo trên cơ sở dữ liệu, công nghệ số và những phương pháp quản trị hiện đại.

Phải nhanh chóng xây dựng, hoàn thiện hệ thống dữ liệu về tổ chức đảng, đảng viên và công tác xây dựng Đảng đầy đủ, chính xác, thống nhất, được cập nhật thường xuyên; kết nối, chia sẻ thông tin phù hợp với quy định; phục vụ hiệu quả việc quản lý tổ chức đảng, đảng viên, đánh giá chất lượng hoạt động, theo dõi thực hiện nhiệm vụ, kiểm tra, giám sát và tham mưu, hoạch định chủ trương, chính sách. Đồng thời, bảo đảm nghiêm ngặt an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ bí mật của Đảng và Nhà nước…

Điều quan trọng là phải thay đổi cả tư duy và phương pháp làm việc, nâng cao năng lực số của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; không để tình trạng có công nghệ mới nhưng vẫn làm việc theo cách cũ, vừa xử lý trên hệ thống điện tử, vừa duy trì những thủ tục giấy tờ không cần thiết.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, có thể khái quát tư tưởng xuyên suốt của Nghị quyết là: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, mà còn phải làm cho Đảng không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện, có đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực và uy tín để lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trên nền tảng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng.