Doanh nghiệp mở đường cho hợp tác công nghệ Việt Nam - Phần Lan

Từ nhu cầu thị trường đến điều kiện hợp tác

Marioff Corporation Oy, doanh nghiệp Phần Lan chuyên về hệ thống chữa cháy bằng nước áp lực cao, đang tìm cơ hội tham gia thị trường trung tâm dữ liệu tại Việt Nam.

Ông Petter Selenius, Giám đốc Kinh doanh của công ty, nhận định: “Sự phát triển nhanh của các trung tâm dữ liệu đang tạo ra nhu cầu về hệ thống phòng cháy, chữa cháy và chúng tôi có một giải pháp phù hợp cho lĩnh vực này”.

Để tiếp cận thị trường, Marioff tìm kiếm đối tác Việt Nam có năng lực kỹ thuật và am hiểu quy trình triển khai dự án. Theo mô hình doanh nghiệp đề xuất, phía Phần Lan cung cấp giải pháp, còn đối tác trong nước đảm nhiệm lắp đặt, chạy thử, bàn giao và đào tạo nhân sự vận hành. Khả năng tham gia các dự án vì vậy không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, mà còn vào việc giải pháp có đáp ứng yêu cầu thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện triển khai tại Việt Nam hay không.

Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, nhu cầu ứng dụng công nghệ cũng gắn với yêu cầu nâng cao hiệu suất sử dụng mặt bằng, nhân lực và thiết bị, đồng thời bảo đảm an toàn và tiến độ giao hàng. Konecranes Việt Nam cung cấp thiết bị nâng hạ và hệ thống giám sát cầu trục, giúp theo dõi hoạt động và cảnh báo rủi ro trong quá trình sản xuất.

Ông Mai Văn Huy, Giám đốc Quốc gia Konecranes Việt Nam, cho rằng khi lựa chọn công nghệ, doanh nghiệp cần đánh giá cả hiệu quả vận hành và mức độ an toàn trong suốt vòng đời sử dụng, thay vì chỉ nhìn vào chi phí đầu tư ban đầu. Cách tiếp cận này đòi hỏi tính toán đầy đủ chi phí vận hành, khả năng duy trì hoạt động ổn định và mức độ kiểm soát rủi ro, thay vì chỉ dựa vào giá mua thiết bị.

Theo ông Huy, công nghệ của Konecranes hiện được Lego và VinFast sử dụng. Với chu kỳ đánh giá 5-10 năm, hiệu quả đầu tư cần được đặt trong mối tương quan với khả năng vận hành ổn định và kiểm soát rủi ro, bởi “sự phát triển của công nghệ luôn phải gắn liền với vấn đề an toàn và tính bền vững trong tương lai”.

Bên cạnh thiết bị và công nghệ, nguồn nhân lực là điều kiện quan trọng để khai thác hiệu quả các giải pháp kỹ thuật. Đây cũng là một trong những hướng hợp tác mà Đại học Oulu muốn thúc đẩy với Việt Nam. Tiến sĩ Jari Hannu, Trưởng phòng Đào tạo thuộc Khoa Công nghệ thông tin và Kỹ thuật điện, cho biết trường có thế mạnh về công nghệ thông tin và truyền thông, mạng 5G/6G, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng.

“Việt Nam có nguồn nhân lực tài năng. Nếu kết hợp được nguồn lực ấy với mô hình hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, hai bên có thể cùng phát triển nhân lực, nghiên cứu và công nghệ”, ông Hannu nói.

Theo ông Hannu, doanh nghiệp cần tham gia ngay từ giai đoạn đầu để kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng vào thực tế và tiến tới thương mại hóa. Đại học Oulu mong muốn phát triển các chương trình trao đổi sinh viên và nhà nghiên cứu, đào tạo chung cùng những dự án nghiên cứu có sự tham gia của doanh nghiệp. Trường hiện tiếp nhận sinh viên Việt Nam ở bậc cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ trong các ngành kỹ thuật điện, khoa học máy tính, viễn thông và kỹ thuật phần mềm.

Việc kết nối đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động, đồng thời gắn nghiên cứu với bài toán thực tế của doanh nghiệp, là một trong những điều kiện để hợp tác công nghệ tạo ra giá trị lâu dài. Những vấn đề này cũng gắn với định hướng hợp tác song phương mà Bộ trưởng Ngoại thương và Phát triển Phần Lan Ville Tavio thúc đẩy trong chuyến thăm Việt Nam.

Việt Nam và Phần Lan thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973, với hợp tác ban đầu tập trung vào các lĩnh vực như quản lý nước và dự án điện. Tháng 10-2025, hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược trong chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân, mở rộng cơ sở hợp tác trong chuyển đổi số, hạ tầng bền vững, năng lượng và đổi mới sáng tạo.

Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Phần Lan tại Đông Nam Á; kim ngạch thương mại song phương và tổng vốn đầu tư của Phần Lan tại Việt Nam đều vượt 1 tỷ USD. Bộ trưởng Tavio chia sẻ Phần Lan mong muốn đưa thêm doanh nghiệp sang tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Phần Lan và rộng hơn là Liên minh châu Âu.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) tạo điều kiện thuận lợi cho trao đổi thương mại, nhưng doanh nghiệp vẫn cần đối tác phù hợp, thông tin thị trường và hiểu biết về quy định pháp lý. Chính phủ hai nước có thể hỗ trợ quá trình này bằng cách tăng cường kết nối doanh nghiệp và cung cấp thông tin cần thiết để các bên đánh giá cơ hội kinh doanh, đầu tư.

Bên cạnh việc thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, Phần Lan có thể đóng góp kinh nghiệm và công nghệ trong những lĩnh vực mà Việt Nam đang có nhu cầu phát triển. Theo Bộ trưởng Tavio, số hóa dịch vụ công là lĩnh vực mà Phần Lan có kinh nghiệm, với các ứng dụng phục vụ hồ sơ y tế, kê khai thuế và thủ tục hành chính. Hai nước cũng có tiềm năng hợp tác về điện toán lượng tử, công nghệ số và nghiên cứu giữa trường đại học với doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Bộ trưởng cũng nhận định trung tâm dữ liệu là lĩnh vực có tiềm năng hợp tác giữa hai nước. Tại Phần Lan, khí hậu lạnh giúp giảm chi phí làm mát, trong khi nguồn điện có tính cạnh tranh tạo lợi thế thu hút đầu tư vào lĩnh vực này. Nhu cầu điện gia tăng cùng sự phát triển của các trung tâm dữ liệu cũng mở ra cơ hội hợp tác về công nghệ năng lượng và hệ thống điện với Việt Nam. Ngoài ra, kinh nghiệm của doanh nghiệp Phần Lan trong lĩnh vực thang máy, xây dựng, dự báo thời tiết, cảng biển và thiết bị nâng hạ có thể đáp ứng những nhu cầu cụ thể của thị trường Việt Nam.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp năng lượng Phần Lan đang hoạt động tại Việt Nam, ông Phạm Minh Thành, Giám đốc Quốc gia Việt Nam của Tập đoàn Wärtsilä, nhận định các chuyến thăm cấp cao góp phần thúc đẩy đối thoại giữa hai nước, gắn định hướng hợp tác cấp chính phủ với các dự án cụ thể và tạo môi trường ổn định cho đầu tư dài hạn vào hệ thống điện tin cậy, có chi phí hợp lý và bền vững.

Quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam – Phần Lan tạo thêm động lực để hai nước mở rộng hợp tác kinh tế trên cơ sở thế mạnh và nhu cầu của mỗi bên. Việc doanh nghiệp hai nước tìm được đối tác phù hợp, đầu tư hiệu quả và gắn bó lâu dài với thị trường của nhau sẽ góp phần đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu.