Doanh nghiệp chỉ có thể bứt phá khi đồng thời giải quyết 4 bài toán cốt lõi

Đó là chia sẻ của TS Mạc Quốc Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME), Trưởng Ban Tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề “Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số”.

Diễn đàn do Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội phối hợp với HANOISME tổ chức chiều 31-7, Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội bảo trợ truyền thông…

Hỗ trợ doanh nghiệp theo chuỗi giá trị khép kín

Theo TS Mạc Quốc Anh, Diễn đàn năm nay tập trung vào các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ, AI và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đổi mới mô hình kinh doanh, giảm chi phí sản xuất và vận hành, đồng thời phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng sử dụng công nghệ thành thạo.

“Việc đưa các sản phẩm và giải pháp công nghệ vào không gian thực tế giúp doanh nghiệp dễ hình dung hơn về khả năng ứng dụng, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin thông qua sự kiện. Khi công nghệ, AI, nguồn lực thị trường và nguồn vốn được kết nối với nhau, quá trình tăng trưởng của doanh nghiệp sẽ có tính bền vững hơn”, TS Mạc Quốc Anh nói.

Tuy nhiên, ông đánh giá mức độ ứng dụng khoa học công nghệ của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội hiện vẫn còn tương đối thấp. Nguyên nhân chính là quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh đòi hỏi chi phí lớn, thời gian dài và nguồn nhân lực phù hợp.

Theo ước tính, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng các sản phẩm đổi mới khoa học công nghệ hiện mới ở mức khoảng 40%, trong khi gần 60% còn lại vẫn cần được hỗ trợ mạnh hơn. Đây được xem là nhiệm vụ trọng tâm của các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp cũng như chính quyền thành phố trong thời gian tới.

Theo ông, Hà Nội hiện đang triển khai nhiều chương trình, kế hoạch thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và tăng sức cạnh tranh. Do đó, cần thay đổi phương thức cho vay để doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ tiếp cận vốn hơn. Về tín dụng, doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất cao.

“Nếu tín dụng vẫn chủ yếu phụ thuộc vào tài sản thế chấp, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ rất khó tiếp cận vốn. Đồng thời, chính các ngân hàng cũng cần đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong quản trị, qua đó giảm chi phí vận hành và có cơ sở để điều chỉnh chi phí tín dụng theo hướng phù hợp hơn”, TS Mạc Quốc Anh chỉ ra.

Một trong những đề xuất được đưa ra là phát triển mô hình cho vay theo chuỗi, trong đó ngân hàng không chỉ ký hợp đồng với doanh nghiệp vay vốn mà còn kết nối với các đơn vị cung ứng nguyên liệu đầu vào hoặc các bên liên quan trong chuỗi sản xuất. Cách tiếp cận này có thể giúp giảm rủi ro và tối ưu chi phí tài chính cho doanh nghiệp.

Kết nối thị trường để tiệm cận vốn

Ngoài vấn đề tín dụng, TS Mạc Quốc Anh cũng nhấn mạnh vai trò của thị trường. Kết nối thị trường là điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn. Doanh nghiệp chỉ có thể tiếp cận vốn bền vững khi có phương án kinh doanh khả thi và đầu ra ổn định.

Song cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, mục tiêu tăng trưởng cao chỉ có thể trở thành hiện thực khi doanh nghiệp đồng thời giải quyết được bốn bài toán cốt lõi: tiếp cận đúng chính sách; ứng dụng đúng công nghệ; kết nối đúng nguồn lực; và mở rộng đúng thị trường. Đây cũng chính là trục nội dung xuyên suốt của Diễn đàn hôm nay.

Thứ nhất, doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy thụ hưởng chính sách sang năng lực tiếp cận và hấp thụ chính sách. Một chính sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi doanh nghiệp hiểu đúng, tiếp cận thuận lợi và chuyển hóa được thành năng lực sản xuất, kinh doanh cụ thể. Vì vậy, Diễn đàn dành trọng tâm cho việc cung cấp thông tin, giải đáp vướng mắc và kết nối doanh nghiệp với các cơ quan quản lý, đơn vị hỗ trợ.

Thứ hai, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải trở thành công cụ nâng cao năng suất, chứ không dừng ở khẩu hiệu hay phong trào. Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần những giải pháp phù hợp về chi phí, dễ triển khai, có thể đo lường hiệu quả và bảo đảm an toàn dữ liệu. Từ phần mềm quản trị, thương mại điện tử, thanh toán số đến AI và tự động hóa, mọi ứng dụng đều phải trả lời được câu hỏi: doanh nghiệp tiết kiệm được gì, tăng doanh thu ra sao và nâng cao năng lực cạnh tranh như thế nào.

Thứ ba, nguồn lực cho tăng trưởng không chỉ là vốn tín dụng. Nguồn lực còn bao gồm công nghệ, dữ liệu, nhân lực, mạng lưới đối tác, tập đoàn dẫn dắt, quỹ đầu tư, chuyên gia, viện, trường và hệ thống phân phối.

Thứ tư, thị trường phải được xác định là đích đến cuối cùng của mọi hoạt động hỗ trợ. Sản phẩm tốt nhưng không tiếp cận được thị trường thì chưa tạo ra tăng trưởng. Công nghệ hiện đại nhưng không gắn với đơn hàng, khách hàng và dòng tiền thì chưa tạo ra hiệu quả.

“Mỗi doanh nghiệp nên chủ động hơn trong đổi mới mô hình kinh doanh, chuẩn hóa quản trị, minh bạch tài chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư cho công nghệ và xây dựng năng lực tham gia chuỗi giá trị. Tăng trưởng hai con số không thể chỉ trông chờ từ bên ngoài. Đó phải là kết quả của khát vọng, kỷ luật, đổi mới và năng lực hành động từ bên trong mỗi doanh nghiệp”, TS Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.

Tuần đầu sau Diễn đàn, Ban Tổ chức sẽ hoàn thiện danh sách doanh nghiệp theo từng nhóm nhu cầu. Sau 100 ngày, HANOISME sẽ có báo cáo đánh giá cụ thể, không chỉ bằng số lượng người tham dự mà bằng số doanh nghiệp được hỗ trợ, số cuộc kết nối thành công, số hồ sơ tín dụng được xử lý, số giải pháp công nghệ được ứng dụng và giá trị kinh tế tạo ra…

“

Ngày 21-8-2026, HANOISME sẽ tổ chức Diễn đàn Kinh tế tiếp theo để kiểm tra tiến độ, công bố các nhóm nhu cầu đã được tổng hợp, tiếp tục kết nối doanh nghiệp với công nghệ, tín dụng, thương mại điện tử, chuỗi cung ứng và thị trường; đồng thời lựa chọn những mô hình có kết quả thực tế để nhân rộng.
HANOISME cam kết tiếp tục là cầu nối tin cậy giữa chính quyền với doanh nghiệp; giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với các tập đoàn lớn, ngân hàng, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác thị trường.