"Đến Hà Nội một lần yêu Hà Nội cả đời và mua hàng Hà Nội ở bất cứ đâu"

Từ thực tiễn triển khai cùng nhiều doanh nghiệp, ông Đỗ Hữu Hưng cho rằng, Hà Nội cần thay đổi tư duy phát triển thương mại điện tử, chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp bán hàng trên các sàn sang xây dựng Hà Nội thành trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới của khu vực.

Từ “bán hàng online” đến đưa thương hiệu Hà Nội ra thế giới

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, thương mại điện tử và kinh tế số đang đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế Việt Nam. Thị trường thương mại điện tử, du lịch số và nội dung số toàn cầu đang tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tại Việt Nam, quy mô thị trường năm nay dự kiến tiếp tục thuộc nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của thị trường trong nước sẽ dần chậm lại. Vì vậy, Hà Nội cần hướng tầm nhìn ra thị trường toàn cầu, nơi có quy mô và nhu cầu rất lớn.

Ông Đỗ Hữu Hưng dẫn câu chuyện một người bạn Nhật Bản đã nhiều năm làm việc tại Việt Nam, rất yêu Hà Nội, yêu phở và các sản phẩm của Hà Nội. Thế nhưng, khi được hỏi tại sao Hà Nội chưa phải là lựa chọn hàng đầu của người Nhật Bản khi nghĩ tới du lịch quốc tế, người bạn này cho rằng, người Nhật Bản chưa biết nhiều về Hà Nội.

“Từ đó chúng ta đặt ra một bài toán: Hà Nội có những sản phẩm tuyệt vời, nhưng làm sao để người dân thế giới biết nhiều hơn về những sản phẩm đó?”, ông Đỗ Hữu Hưng nói.

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, hiện nay khách quốc tế đến Hà Nội có thể thưởng thức phở, cà phê, cốm, trải nghiệm văn hóa, sản phẩm làng nghề…, nhưng khi trở về nước lại khó tiếp tục mua những sản phẩm mình yêu thích. “Thông điệp tôi muốn gửi tới Hà Nội là đến Hà Nội một lần thì yêu Hà Nội cả đời và tiếp tục mua hàng Hà Nội ở bất kỳ nơi đâu trên thế giới”, ông Đỗ Hữu Hưng nhấn mạnh.

Từ góc nhìn này, thương mại điện tử không chỉ là đưa hàng hóa lên các sàn để bán, mà phải trở thành công cụ đưa hình ảnh, sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu Hà Nội ra thị trường quốc tế.

Ông Đỗ Hữu Hưng cũng lưu ý một thay đổi quan trọng của thị trường. Thời gian qua, dù thương mại điện tử Việt Nam vẫn tăng trưởng, nhưng số lượng gian hàng trên các sàn lại giảm khoảng 10%. Trong khi đó, các gian hàng của những doanh nghiệp lớn chỉ chiếm số lượng ít nhưng đóng góp gần 40% doanh thu trên các sàn.

Điều này cho thấy cuộc chơi đang ngày càng đòi hỏi năng lực cao hơn. Nếu doanh nghiệp nhỏ không thay đổi, không đủ nguồn lực vận hành, quảng bá và đáp ứng yêu cầu của thị trường, nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi là rất rõ.

“Bây giờ không phải câu chuyện làm sao đưa hàng hóa hay các shop lên sàn thương mại điện tử nữa, mà phải là câu chuyện làm sao để doanh nghiệp, ít nhất là ở khu vực phía Bắc, coi Hà Nội là một trung tâm để xuất khẩu xuyên biên giới”, ông Đỗ Hữu Hưng nêu quan điểm.

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, Hà Nội có nhiều lợi thế để trở thành trung tâm thương mại điện tử của khu vực. Đó là nền tảng về thể chế, tài chính, nguồn nhân lực, chuyên gia, công nghệ; đồng thời có vị trí thuận lợi về logistics, hàng không và kết nối với các địa phương phía Bắc. Đặc biệt, Hà Nội có thể phát huy vai trò cửa ngõ, kết nối với các địa phương có thế mạnh về sản xuất, làng nghề và hàng hóa, từ đó hình thành một hệ sinh thái xuất khẩu thông qua thương mại điện tử.

Xây dựng trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới

Từ thực tiễn đồng hành với doanh nghiệp, ông Đỗ Hữu Hưng chia sẻ nhiều mô hình cho thấy thương mại điện tử có thể tạo ra hiệu quả vượt ra ngoài doanh thu trực tiếp trên môi trường số.

Ông dẫn trường hợp là với Vietnam Airlines. Khi doanh nghiệp muốn tăng doanh số bán hàng, đặc biệt tại thị trường quốc tế, bài toán đặt ra là làm sao để thương hiệu Việt Nam được biết đến rộng rãi hơn. Từ đó, chương trình đào tạo cán bộ, nhân viên kết hợp với cộng đồng người Việt ở nước ngoài được triển khai, biến lực lượng này thành những “đại sứ” hình ảnh và bán hàng. Chương trình này đã góp phần tăng doanh thu tiền vé máy bay.

Từ đó, ông Đỗ Hữu Hưng cho rằng, Hà Nội có thể triển khai chương trình tương tự trong lĩnh vực du lịch. Thành phố có hàng chục nghìn cơ sở lưu trú, ăn uống và nhiều sản phẩm văn hóa, giải trí, nhưng phần lớn doanh nghiệp đang tự tìm kiếm khách hàng. Nếu tạo được một chương trình chung để quảng bá và kết nối các cơ sở này với khách hàng quốc tế, hiệu quả sẽ lớn hơn nhiều.

Ông cũng cho rằng, AI đang mở ra một phương thức mới cho thương mại điện tử. AI hiện không chỉ hỗ trợ xử lý văn bản, dữ liệu mà đã có thể tham gia trực tiếp vào hoạt động livestream bán hàng, sử dụng nhiều ngôn ngữ và vận hành với chi phí thấp hơn đáng kể so với con người. Đây là một hướng đi mà các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp Hà Nội có thể nghiên cứu, ứng dụng.

Theo ông, điều quan trọng là Hà Nội cần tận dụng lực lượng người dùng đông đảo để tạo thành một mạng lưới quảng bá và bán hàng. Các nền tảng lớn như TikTok, Facebook hay Shopee đều phát triển mạnh nhờ khai thác chính người dùng để tạo nội dung, chia sẻ, quảng bá, bán hàng và chăm sóc khách hàng.

“Chúng ta có hàng triệu doanh nghiệp, hàng triệu người dùng. Nếu biết cách vận động, tạo thành một nền tảng lớn, Hà Nội hoàn toàn có thể đi ra toàn cầu mà không cần đầu tư quá lớn, không nhất thiết phải xây dựng những công nghệ quá phức tạp”, ông Đỗ Hữu Hưng phân tích.

Từ những kinh nghiệm đó, ông Đỗ Hữu Hưng đề xuất Hà Nội tập trung vào một số hướng lớn. Trước hết, xây dựng liên minh nền tảng toàn cầu, phối hợp với các nền tảng thương mại điện tử quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu.

Cùng với đó, Hà Nội có thể trở thành “cổng thương mại điện tử xuyên biên giới” cho các địa phương xung quanh. Một hướng quan trọng khác là mở rộng cách hiểu về thương mại điện tử. Không chỉ hàng hóa vật lý, thương mại điện tử còn có thể bao gồm phần mềm, AI, nội dung số, tài sản trí tuệ, giáo dục, tư vấn, thiết kế, du lịch, văn hóa… Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và ít chịu chi phí logistics như hàng hóa truyền thống.

“Thương mại điện tử bây giờ không chỉ đơn thuần là lên online nữa, mà cần cùng hội tụ để giúp doanh nghiệp tạo ra doanh thu, khách hàng và doanh số. Đó mới là điều quan trọng. Đồng thời, thay vì dàn trải nguồn lực, Hà Nội nên lựa chọn khoảng 10-20 doanh nghiệp có sản phẩm, lợi thế đặc biệt tại mỗi địa phương để tập trung hỗ trợ, tạo ra những mô hình thành công, sau đó nhân rộng”, ông Đỗ Hữu Hưng nhấn mạnh.

Theo ông, tiêu chí đánh giá chuyển đổi số và kinh tế số cũng cần được nhìn từ đầu ra, trong đó doanh thu, khách hàng và hiệu quả kinh tế phải là những chỉ số quan trọng. “Hà Nội có đầy đủ những điều kiện để trở thành một trung tâm thương mại điện tử của khu vực. Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam sẵn sàng đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và tư vấn để Hà Nội xây dựng những chương trình cụ thể, đưa hàng hóa, dịch vụ và thương hiệu của Thủ đô vươn ra thế giới”, ông Đỗ Hữu Hưng khẳng định.