Kinh tế

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp cho người nộp thuế ngừng hoạt động

Đình Hiệp • 20/11/2026 - 17:15

Chiều 20-11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

c-1.jpg
Quang cảnh phiên họp Quốc hội ngày 20-11. Ảnh: quochoi.vn

Xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp theo dữ liệu quản lý thuế

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định chính sách đặc thù xử lý xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Chính sách dự kiến áp dụng từ ngày 21-11-2026 đến hết ngày 30-6-2028, với điều kiện và đối tượng cụ thể.

Theo dự thảo Nghị quyết, chính sách đặc thù tập trung xử lý các khoản nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định pháp luật có hiệu lực trước ngày 1-1-2017, cùng tiền chậm nộp, tiền phạt chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 1-7-2013.

Đối tượng áp dụng là người nộp thuế được cơ quan thuế xác định ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế tính đến ngày 21-11-2026.

Tuy nhiên, chính sách không áp dụng đối với chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh ngừng hoạt động nhưng doanh nghiệp, tổ chức chủ quản vẫn đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn.

Đồng thời, loại trừ người nộp thuế có phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Dự thảo cũng quy định không áp dụng chính sách xóa tiền chậm nộp phát sinh từ khoản tiền thuế nợ gốc liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ; các khoản tiền thuế nợ liên quan đến vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử.

Về nguyên tắc xử lý, dự thảo Nghị quyết yêu cầu bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện, công khai, minh bạch và không làm phát sinh thủ tục hành chính riêng. Việc xóa nợ chỉ áp dụng đối với khoản tiền thuộc phạm vi điều chỉnh, đáp ứng đầy đủ điều kiện và người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước tại thời điểm cơ quan quản lý thuế thực hiện xử lý.

Đáng chú ý, đối với khoản nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31-12-2025 và tiền chậm nộp của khoản lệ phí môn bài được xử lý xóa, dự thảo quy định thực hiện xóa nợ đối với người nộp thuế thuộc diện áp dụng. Đồng thời, xóa tiền chậm nộp lệ phí môn bài còn nợ tính đến ngày 21-11-2026.

Trường hợp người nộp thuế thuộc diện áp dụng còn nghĩa vụ khai, nộp lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31-12-2025 nhưng chưa thực hiện kê khai, nộp và chưa được hạch toán trên Hệ thống thông tin quản lý thuế thì không phải kê khai, nộp khoản lệ phí này và không bị tính tiền chậm nộp.

Đối với các khoản tiền chậm nộp do cơ quan quản lý thuế quản lý thu, dự thảo quy định điều kiện xóa nợ là người nộp thuế phải nộp đủ tiền thuế nợ gốc vào ngân sách nhà nước và nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Hồ sơ phải được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30-6-2028.

Các khoản được xử lý xóa gồm tiền chậm nộp phát sinh đến ngày người nộp thuế nộp đủ tiền thuế nợ gốc vào ngân sách nhà nước, nhưng không muộn hơn ngày 30-6-2028; đồng thời bao gồm tiền chậm nộp còn nợ trong trường hợp người nộp thuế không còn tiền thuế nợ gốc tại thời điểm ngày 21-11-2026.

ong-tuan.jpg
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình tóm tắt. Ảnh: quochoi.vn

Đề nghị siết chặt điều kiện xóa nợ thuế, tránh thất thu ngân sách

Trình bày tờ trình tóm tắt, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, đến ngày 23-10-2026, cả nước còn 2.518.440 người nộp thuế thuộc trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, nếu không có chính sách đặc thù hỗ trợ, giảm nghĩa vụ tài chính khi người nộp thuế thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, việc xử lý số lượng lớn trường hợp không còn hoạt động sẽ gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng khuyến nghị của Diễn đàn Toàn cầu về giảm số lượng người nộp thuế không hoạt động.

Trong khi đó, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã quy định các trường hợp, điều kiện xóa nợ nhưng chưa có quy định về xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và cơ chế xóa nợ có điều kiện đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06.

Vì vậy, Chính phủ xây dựng dự án Nghị quyết trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa nợ tiền thuế, nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, giải quyết các tồn tại trong thực hiện Luật Quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách về thực hiện cam kết quốc tế trong trao đổi thông tin theo yêu cầu, đồng thời bảo đảm tính thống nhất và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

c-2-copy.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: quochoi.vn

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, hồ sơ được gửi muộn, chưa kèm dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về các giải pháp thực hiện song song, đề nghị Chính phủ bổ sung để có cơ sở đánh giá đồng bộ.

Do chính sách xóa tiền thuế nợ, tiền chậm nộp tại dự thảo có nội dung khác với Luật Quản lý thuế, Chính phủ phải chịu trách nhiệm toàn diện về đề xuất chính sách; đồng thời quy định rõ tiêu chí, điều kiện, thẩm quyền và trách nhiệm trong xóa nợ, không để xảy ra tình trạng cài cắm lợi ích nhóm, gây thất thu ngân sách nhà nước.

Về tác động ngân sách nhà nước, theo hồ sơ, số nợ gốc lệ phí môn bài đã hạch toán khoảng 1.250 tỷ đồng, tiền chậm nộp tương ứng khoảng 438 tỷ đồng; nghĩa vụ lệ phí môn bài chưa hạch toán ước khoảng 15.000 tỷ đồng; tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét khoảng 9.990 tỷ đồng, trong đó hơn 3.000 tỷ đồng liên quan đến các khoản thu về đất.

Cơ quan thẩm tra nhận thấy, đánh giá tác động chưa phân tích cụ thể theo từng cấp ngân sách, chưa lượng hóa đầy đủ kết quả dự kiến của chính sách. Vì vậy, đề nghị Chính phủ đánh giá khả năng thụ hưởng chính sách của từng nhóm trong tổng số 2.518.440 người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06.

Về xóa nợ lệ phí môn bài tại Điều 4, đa số ý kiến tán thành do khoản thu này đã được bãi bỏ theo chủ trương của Đảng và Nghị quyết số 198/2025/QH15; số nợ đã hạch toán không lớn, trong khi chi phí thu hồi có thể vượt số tiền thu được. Tuy nhiên, đề nghị làm rõ quy định không phải khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa khai chỉ áp dụng trong thời gian người nộp thuế thực tế đã ngừng hoạt động.

Về xóa tiền chậm nộp tại Điều 5, Ủy ban Kinh tế và Ngân sách đánh giá cách tiếp cận có điều kiện, gắn với việc nộp đủ nợ gốc là phù hợp. Tuy nhiên, quy định xóa toàn bộ tiền chậm nộp phát sinh đến thời điểm nộp đủ nợ gốc, chậm nhất ngày 30-6-2028, chưa tạo động lực để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ sớm.

Do đó, Ủy ban đề nghị cân nhắc quy định: Xóa tiền chậm nộp nếu người nộp thuế nộp đủ tiền thuế nợ gốc đến hết ngày 20-11-2027; giảm 50% tiền chậm nộp nếu hoàn thành nghĩa vụ từ ngày 21-11-2027 đến hết ngày 30-6-2028.

Đồng thời, bổ sung quy định hoàn trả khoản nợ đã được xóa nếu người nộp thuế quay lại sản xuất, kinh doanh hoặc thành lập cơ sở kinh doanh mới, theo nguyên tắc tại khoản 2 Điều 21 Luật Quản lý thuế.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp cho người nộp thuế ngừng hoạt động

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.