Đề xuất chế độ đặc biệt cho tổng công trình sư và kiến trúc sư trưởng quốc gia

Theo dự thảo, tổng công trình sư sẽ là người đứng đầu, chịu trách nhiệm thiết kế tổng thể, điều phối và tổ chức thực hiện các chương trình, nhiệm vụ quy mô lớn, có tính liên ngành, liên vùng, mang tầm chiến lược quốc gia. Tiêu chí tuyển chọn rất chặt chẽ, đòi hỏi ứng viên phải có kinh nghiệm chuyên môn phù hợp và đóng góp xuất sắc trong nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hoặc chuyển đổi số. Những đóng góp này phải được chứng minh bằng công trình khoa học, sáng chế hoặc sản phẩm thực tiễn có giá trị.

Đặc biệt, người được tuyển chọn phải đáp ứng một trong hai điều kiện: Đã chủ trì tối thiểu 3 chương trình, nhiệm vụ khoa học - công nghệ quy mô lớn, liên ngành, có chỉ số ảnh hưởng cao được quốc tế công nhận; hoặc đã chủ trì thành công ít nhất 2 sản phẩm khoa học - công nghệ có giá trị đã được ứng dụng hiệu quả trong thực tế. Ngoài ra, ứng viên cũng phải từng điều phối hoặc quản lý các dự án có quy mô tối thiểu 300 tỷ đồng (hoặc 500 tỷ đồng đối với các lĩnh vực hạ tầng, công nghệ lõi, chuyển đổi số cấp quốc gia).

Tổng công trình sư cần có khả năng thiết kế, điều phối tổng thể chương trình đa thành phần; kinh nghiệm xây dựng mô hình tổ chức đa cấp, đa ngành; năng lực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ có yếu tố đổi mới sáng tạo và rủi ro cao. Họ cũng phải có năng lực liên kết các chủ thể trong và ngoài nước để triển khai chương trình đạt hiệu quả cao nhất.

Về chế độ đãi ngộ, dự thảo đề xuất xếp lương chuyên gia cao cấp bậc 3, tương đương chức danh Bộ trưởng, đối với cán bộ, công chức, viên chức được tuyển chọn làm tổng công trình sư. Ngoài ra, họ còn được hưởng thu nhập bổ sung theo thỏa thuận hợp đồng, tương đương với mức của người không thuộc hệ thống chính trị. Trường hợp là chuyên gia trong nước, kiều bào hoặc người nước ngoài, sẽ được đảm bảo mức lương và thu nhập không thấp hơn hiện tại.

Tổng công trình sư được miễn thuế thu nhập cá nhân, được thưởng tối đa 20% lương nếu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc 10% nếu hoàn thành tốt. Họ cũng được hưởng các chế độ ưu đãi khác tương đương chức danh Bộ trưởng, bao gồm hỗ trợ nhà ở, phương tiện đi lại, điều kiện làm việc, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ cho gia đình, chính sách nghỉ dưỡng, phục hồi và các ưu đãi theo diện nhân tài quốc gia.

Song song với đó, kiến trúc sư trưởng, người đóng vai trò định hình kiến trúc tổng thể cho các chương trình, dự án cũng được quy định tiêu chí tuyển chọn riêng biệt. Cụ thể, ứng viên phải có ít nhất 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hoặc chuyển đổi số, từng tham gia hoặc chủ trì thành công tối thiểu 2 chương trình quy mô liên ngành, liên vùng, đồng thời có đóng góp nổi bật qua các công trình nghiên cứu, sáng chế hoặc tư vấn chính sách cấp quốc gia.

Ngoài ra, kiến trúc sư trưởng cần có năng lực xây dựng lộ trình công nghệ, kiến trúc chương trình tổng thể và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo có rủi ro cao; có tư duy chiến lược, tư duy hệ thống và năng lực dẫn dắt đổi mới ở quy mô ngành hoặc quốc gia. Đặc biệt, ứng viên phải từng tham gia hợp tác quốc tế với các tổ chức uy tín trong lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Về chế độ đãi ngộ, kiến trúc sư trưởng là cán bộ, công chức, viên chức sẽ được xếp lương chuyên gia cao cấp bậc 1 và hưởng thu nhập bổ sung theo thỏa thuận ngang bằng người ngoài hệ thống chính trị. Họ cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân, thưởng tối đa 20% lương theo kết quả đánh giá và hưởng các chính sách đãi ngộ tương tự tổng công trình sư.

Việc ban hành chính sách đặc biệt cho tổng công trình sư và kiến trúc sư trưởng là bước tiến quan trọng trong chiến lược thu hút, trọng dụng nhân tài, tạo động lực mới cho phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam. Đây là cơ chế mở, mang tính đột phá, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo xu thế công nghệ.

P.T