Để kỷ cương trở thành một nét văn hóa Thủ đô

Thành công không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn bằng chất lượng phát triển xã hội, năng lực quản trị, mức độ an toàn, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân. Với Hà Nội - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia đang chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, vấn đề đặt ra không chỉ là lập lại trật tự, siết chặt kỷ cương mà sâu xa hơn là làm thế nào để kỷ cương trở thành văn hóa, văn minh trở thành nếp sống và hạnh phúc của người dân thực sự trở thành thước đo của phát triển.

Kỷ cương trong con người và công vụ

Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28-7-2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển đặt ra một yêu cầu rất gần với những vấn đề Hà Nội đang giải quyết mỗi ngày: Kỷ cương phải hiện diện trong hành vi công vụ, không gian đô thị, dịch vụ công và đời sống người dân.

Với Thủ đô đang triển khai Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hà Nội trong kỷ nguyên mới, vấn đề không chỉ là có thêm những quy định chặt chẽ, mà quan trọng hơn là biến chuẩn mực thành nếp sống, chất lượng phục vụ và niềm tin xã hội.

Một xã hội kỷ cương trước hết được nhận diện từ cách bộ máy công quyền vận hành, đặt ra yêu cầu đối với cán bộ phải chủ động, trách nhiệm, giải quyết công việc đúng hạn, không chậm trễ, đùn đẩy và không để người dân đi lại nhiều lần. Do đó, kỷ cương không dừng lại ở yêu cầu chấp hành mà phải biểu hiện thành chất lượng thực thi công vụ.

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đang chuyển từ yêu cầu ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị. Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp tiếp tục được hoàn thiện; phân cấp, ủy quyền được mở rộng; quy trình được chuẩn hóa để công việc được giải quyết gần dân hơn, nhanh hơn. Bộ chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp của Thành phố tăng từ 90,43 điểm năm 2025 lên 95,19 điểm trong năm 2026; mục tiêu giai đoạn 2026-2027 là 95% người dân hài lòng khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Nhưng những con số ấy chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành trải nghiệm hằng ngày. Đó là hồ sơ được trả đúng hoặc sớm hơn hẹn; cán bộ chủ động hướng dẫn thay vì để người dân tự tìm “đúng cửa”; phản ánh được trả lời đến cùng; những việc trước đây phải qua nhiều tầng nấc nay được xử lý ngay tại xã, phường. Chính những thay đổi tưởng nhỏ ấy làm nên hình ảnh một chính quyền gần dân và vì dân.

Hà Nội vì thế cần tiếp tục đi từ cải cách thủ tục đến đổi mới thái độ phục vụ. Người dân đến cơ quan công quyền không phải để “xin” một dịch vụ mà pháp luật đã quy định họ có quyền được hưởng. Mỗi lần tiếp xúc với người dân là một lần cán bộ, công chức góp phần bồi đắp hoặc làm suy giảm niềm tin đối với chính quyền. Sự tận tụy và trách nhiệm của cán bộ phải trở thành thói quen nghề nghiệp. Khi đó kỷ cương mới chuyển hóa thành văn hóa công vụ.

Kỷ cương trong phương thức quản trị mới

Nếu thái độ phục vụ là phần dễ nhận thấy thì chuyển đổi số đang tạo ra nền tảng để Hà Nội đổi mới sâu hơn phương thức quản trị. Năm 2026, chuyển đổi số của Thành phố định hướng rõ hơn là quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó chính quyền phải biết vấn đề phát sinh ở đâu, cơ quan nào xử lý, tiến độ thế nào và người dân đánh giá kết quả ra sao.

Ứng dụng công dân thủ đô số (iHanoi) là một lát cắt tiêu biểu của chuyển động mạnh mẽ này. iHanoi đang trở thành một công cụ quản trị số kết nối trực tiếp chính quyền với người dân. Hàng chục nghìn phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận, theo dõi theo địa bàn và gắn với trách nhiệm xử lý cụ thể. Khi tiến độ và kết quả được công khai, có thể kiểm chứng, trách nhiệm công vụ trở nên rõ ràng hơn, hạn chế tình trạng chậm trễ, né tránh. Qua đó, công nghệ không chỉ tạo thuận lợi cho tương tác mà còn góp phần tăng cường kỷ luật thực thi và trách nhiệm giải trình của chính quyền.

Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu trong hoạt động công vụ, hỗ trợ cán bộ tra cứu, tổng hợp và xử lý công việc. Hiệu quả chuyển đổi số phải được đo bằng thời gian giải quyết được rút ngắn, quyết định chính xác hơn, phối hợp thông suốt hơn và trên hết là sự thuận tiện, hài lòng của người dân.

Đó cũng là yêu cầu xây dựng văn hóa số trong công vụ. Chuyển đổi số không chỉ là đổi mới công cụ mà còn thúc đẩy hình thành văn hóa công vụ minh bạch, trách nhiệm, đưa Hà Nội từng bước chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản trị dựa trên kết quả và sự hài lòng của người dân.

Kỷ cương góp phần kiến tạo diện mạo Thủ đô trong tương lai

Cùng với những thay đổi trong bộ máy và không gian số, một diện mạo Hà Nội mới đang hiện lên trên các đại công trường. Giải phóng mặt bằng được triển khai khẩn trương cho những dự án có khả năng định hình diện mạo Thủ đô trong nhiều thập niên tới: Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu mới vượt sông Hồng, những tuyến đường và trục phát triển mở rộng không gian đô thị.

Tính đến tháng 7-2026, công tác giải phóng mặt bằng Dự án Vành đai 4 trên địa bàn các địa phương liên quan đã hoàn thành 100%, tạo điều kiện tăng tốc các dự án thành phần. Với hệ thống cầu vượt sông, Thành phố yêu cầu các địa phương tập trung cao độ cho mặt bằng: Cầu Ngọc Hồi đã hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng, cầu Trần Hưng Đạo đã bàn giao phần lớn diện tích và tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn còn lại. Cùng với đó là Vành đai 3 đoạn qua khu vực Đông Anh, đường 70, quốc lộ 21B và nhiều tuyến kết nối mới...

Đằng sau tiến độ của mỗi công trình là một bài toán xã hội không đơn giản. Giải phóng mặt bằng liên quan trực tiếp đến nơi ở, sinh kế, tài sản và ký ức của nhiều gia đình. Bởi vậy, “nhanh” phải đi cùng “đúng”, quyết liệt phải gắn với công khai, minh bạch và bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân. Từ thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy, chính quyền trực tiếp xuống cơ sở, đối thoại rõ ràng, công khai phương án và xử lý kịp thời từng trường hợp thì ở đó sự đồng thuận được củng cố và tiến độ được đẩy nhanh.

Nhìn rộng hơn, những công trình đang triển khai không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông trước mắt. Vành đai 4 mở ra không gian liên kết vùng và điều kiện tái cấu trúc đô thị; các cây cầu mới qua sông Hồng kết nối hai bờ, tạo thêm những cực phát triển và không gian sống mới. Và vì vậy, diện mạo Hà Nội trong tương lai cần được thiết kế bằng năng lực tổ chức thực hiện và niềm tin giữa chính quyền với nhân dân.

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 xác định xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Đặt trong tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28-7-2026, có thể thấy điểm gặp gỡ rất rõ: Đích đến của kỷ cương, quản trị hiện đại hay những công trình lớn vẫn là nâng cao chất lượng sống của người dân.

Kỷ cương của Hà Nội hôm nay cần được đo bằng những câu hỏi rất đời thường: Người dân chờ bao lâu để hoàn thành một thủ tục; mỗi phản ánh về môi trường, trật tự đô thị được xử lý trong bao lâu; dự án có hoàn thành đúng hẹn; người nhường đất cho công trình mới có được bảo đảm quyền lợi; một tuyến đường, cây cầu mới có giúp cuộc sống thuận tiện hơn; nền tảng số có thực sự tiết kiệm thời gian cho người dân? Chính từ những điều cụ thể ấy, “hạnh phúc” mới bước ra khỏi Nghị quyết để đi vào cuộc sống.

Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều quyết sách lớn và những công trình có thể làm thay đổi cấu trúc đô thị. Nhưng tầm vóc Thủ đô trong tương lai sẽ không chỉ được đo bằng chiều dài những tuyến đường hay số lượng những cây cầu. Tầm vóc ấy còn được nhận diện qua chất lượng bộ máy phục vụ, mức độ minh bạch của quản trị, sự đồng thuận trong mỗi dự án và cách người Hà Nội ứng xử với những quy tắc chung.