Để dữ liệu, AI thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô

Biến dữ liệu thành nguồn lực phát triển

Chuyển đổi số ở Hà Nội đang bước sang giai đoạn phát triển mới. Nếu trước đây trọng tâm là xây dựng hạ tầng công nghệ, số hóa quy trình và cung cấp dịch vụ công trực tuyến thì nay, mục tiêu lớn hơn là khai thác giá trị của dữ liệu để tạo ra phương thức quản trị và động lực tăng trưởng mới. Sự chuyển dịch này cho thấy, dữ liệu không còn chỉ là sản phẩm của quá trình số hóa mà đang từng bước trở thành nguồn lực quan trọng, tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng quản trị và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Tại hội nghị triển khai các nhiệm vụ trọng tâm về phát triển kinh tế số, xã hội số, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, nếu giai đoạn trước tập trung xây dựng nền tảng thì giai đoạn tới phải khai thác hiệu quả giá trị của chuyển đổi số. Theo đó, dữ liệu phải trở thành công cụ điều hành; nền tảng số phải trở thành dịch vụ; người dân vừa là người sử dụng vừa là chủ thể cùng tham gia kiến tạo chính quyền số.

Để hiện thực hóa định hướng này, Hà Nội đang đẩy nhanh việc chuẩn hóa, tích hợp và liên thông dữ liệu. Thành phố đã rà soát hơn 90 hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, xác định 14 nhóm dữ liệu ưu tiên hoàn thành tích hợp, chuẩn hóa và di trú về kho dữ liệu dùng chung trước ngày 30-8-2026, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các nhóm dữ liệu còn lại trong năm nay. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm: Đầu tư công, doanh nghiệp, quy hoạch, đất đai, xây dựng, giao thông, giáo dục, y tế, an sinh xã hội.

Hạ tầng dữ liệu của Hà Nội cũng đang từng bước được hoàn thiện và phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Mới đây, thành phố đưa vào vận hành nền tảng truyền thông số dùng chung, kết nối 140 cơ quan, đơn vị trên cùng một hệ thống và đạt hơn 20 triệu lượt truy cập mỗi tháng. Nền tảng được liên thông với iHanoi, HanoiWork, từng bước công bố dữ liệu mở và bảo đảm 100% văn bản chỉ đạo, điều hành của UBND thành phố được công khai trong vòng 24 giờ sau khi phát hành. Đây là bước tiến trong hiện đại hóa quản trị và tạo nền tảng để dữ liệu được chia sẻ, khai thác hiệu quả, phục vụ người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Cần đồng bộ, chuẩn hóa và kết nối liên thông dữ liệu

Điểm đáng chú ý là Hà Nội không phát triển AI như một lĩnh vực riêng biệt mà định hướng ứng dụng công nghệ này vào các lĩnh vực có lợi thế như thương mại, logistics, công nghiệp văn hóa, du lịch, y tế, giáo dục, nông nghiệp đô thị, làng nghề và sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm). Trong Kế hoạch số 277/KH-UBND triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số Thủ đô, các nhiệm vụ về kinh tế số và xã hội số chiếm 70%, cho thấy trọng tâm không chỉ là số hóa hoạt động mà còn hướng tới tạo giá trị mới cho tăng trưởng.

TS Nguyễn Minh Phong, thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) cho rằng, Hà Nội có nhiều điều kiện để đi đầu trong ứng dụng AI và dữ liệu lớn (Big Data) nhằm tạo động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, AI chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được vận hành trên nền tảng dữ liệu đồng bộ, chuẩn hóa và kết nối liên thông. Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, chất lượng quản trị được nâng lên thông qua các quyết định dựa trên dữ liệu; đồng thời, doanh nghiệp cũng có thêm cơ sở để dự báo thị trường, tối ưu sản xuất, phát triển sản phẩm mới và nâng cao năng lực cạnh tranh. Về lâu dài, dữ liệu và AI sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cộng đồng doanh nghiệp Hà Nội cũng đặt kỳ vọng vào những lợi ích này. Giám đốc Công ty TNHH Mỹ nghệ và Đầu tư thương mại Đông Phương Nguyễn Thị Minh Thu cho biết, với các doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ, chuyển đổi số vừa nâng cao hiệu quả quản trị, vừa góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, bản sắc của các làng nghề.

“Chúng tôi kỳ vọng, cùng với quyết tâm chuyển đổi số, thành phố sẽ có thêm nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực để doanh nghiệp khai thác hiệu quả dữ liệu, từng bước ứng dụng AI vào sản xuất, kinh doanh và quảng bá sản phẩm. Đây sẽ là động lực để các doanh nghiệp làng nghề nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và đưa bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội đến gần hơn với người tiêu dùng”, bà Nguyễn Thị Minh Thu chia sẻ.

Theo TS Nguyễn Minh Phong, muốn dữ liệu và AI trở thành động lực tăng trưởng mới, Hà Nội cần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ, có chiều sâu và phù hợp với đặc thù của một đô thị đặc biệt. Trên nền tảng Đề án phát triển dữ liệu của Chính phủ, thành phố cần sớm hình thành chương trình phát triển dữ liệu riêng để phục vụ quản trị, phát triển kinh tế và đổi mới sáng tạo.