Đẩy nhanh tiến độ hơn nữa trong Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ và kết nối với 34 địa phương, 7 quân khu. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chủ trì hội nghị và phát biểu chỉ đạo.

Tại điểm cầu trực tuyến Hà Nội có sự tham gia của đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng ban Chỉ đạo thành phố.

Những điểm nhấn ấn tượng từ hành trình tri ân

Trong 6 tháng đầu năm 2026, vượt lên trên mọi thách thức, các lực lượng chuyên trách đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ (HCLS). Trong đó, có 314 HCLS được quy tập ở trong nước, 173 HCLS tại Lào và 768 HCLS tại Campuchia. Đặc biệt, việc phát hiện và quy tập thành công 3 mộ tập thể tại tỉnh Tuyên Quang đã giải tỏa nỗi khắc khoải hàng thập kỷ của thân nhân và đồng đội.

Bên cạnh công tác quy tập, chiến dịch rà phá bom mìn, vật nổ tạo hành lang an toàn cho tìm kiếm cũng ghi nhận những chuyển biến mạnh mẽ. Toàn quốc đã xử lý được hơn 5.742ha, đạt hơn 25% kế hoạch năm. Đáng chú ý, tại "vùng đất lửa" Vị Xuyên (Tuyên Quang), diện tích vùng lõi đã được rà phá đạt tới 58,70%, giải phóng hơn 2.735ha đất đai để phục vụ công tác khảo sát, tìm kiếm quy tập trực tiếp.

Điểm nhấn mang tính đột phá của giai đoạn này chính là việc đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng ADN trên quy mô lớn. Với sự ra đời của 297 tổ/đội chuyên trách lấy mẫu gồm 3.615 nhân sự được đào tạo bài bản, 7/7 Quân khu đã hoàn thành công tác lấy mẫu đối với 13.842 mộ liệt sĩ (trong đó có 9.781 mộ đủ điều kiện sinh phẩm). Song song đó, cơ quan chức năng đã thu nhận 13.457 mẫu sinh phẩm của thân nhân, phân tích 52.835 mẫu và đồng bộ thành công 17.473 mẫu vào cơ sở dữ liệu quốc gia theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống".

Sự chuyển mình từ phương thức tìm kiếm truyền thống sang việc áp dụng "Phần mềm quản lý thông tin mẫu HCLS" và "Phần mềm báo cáo tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm" (do Viettel phối hợp phát triển) chính là lời giải cho bài toán đẩy nhanh tốc độ xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin hiện nay.

Quyết liệt triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm

Trong 6 tháng qua, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức và cam go, Ban Chỉ đạo quốc gia và các cấp đã thể hiện tinh thần trách nhiệm chính trị rất lớn, hoàn thành một khối lượng công việc cơ bản, khá toàn diện.

Bước đầu, đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ, lấy mẫu được hơn 17.000 mẫu sinh phẩm chưa có thông tin. Đồng thời, khảo sát, xác minh thông tin các vị trí mộ liệt sĩ tập thể một cách khoa học, chặt chẽ. Công tác lấy mẫu ADN thân nhân của Bộ Công an được triển khai rất tích cực, tiếp nhận 53.000 mẫu, đồng bộ dữ liệu 18.000 mẫu và sớm xác định được danh tính 25 liệt sĩ.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế lớn. Đó là công tác truyền thông chưa đáp ứng kỳ vọng, chưa thực sự khơi dậy được tinh thần khát vọng cống hiến cho đất nước. Bên cạnh đó, kết quả tìm kiếm, lấy mẫu và xác định danh tính bằng ADN còn một khoảng cách rất xa so với mục tiêu đề ra.

Chính phủ xác định các mục tiêu cụ thể từ nay đến cuối năm 2026 và trước 30-4-2027 sẽ tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; căn bản hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa có thông tin trong năm 2026 (dứt điểm chậm nhất trước 30-4-2027). Bộ Quốc phòng nghiên cứu thử nghiệm chất lượng mẫu hài cốt từ năm 1945 trở về trước.

Cùng với đó là hoàn thành lấy mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ (Bộ Công an chủ trì), giám định ADN khoảng trên 9.000 mẫu hài cốt và xác định danh tính với kết quả cao nhất; hoàn thành rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi. Đặc biệt là hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ để kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Phát biểu kết luận tại chương trình, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu lên một số nhóm giải pháp trọng tâm cần tập trung quyết liệt.

Thứ nhất, đổi mới công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quyết liệt, sát cơ sở, ứng dụng hiệu quả khoa học công nghệ. Bộ Quốc phòng chủ trì tham mưu, điều chỉnh kế hoạch để thực hiện bằng được mục tiêu.

Thứ hai, đẩy mạnh truyền thông tạo sức lan tỏa lớn. Ban Tuyên giáo và Dân vận chủ trì, phối hợp với các cơ quan báo chí cả nước đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số và đối ngoại; huy động Hội Cựu chiến binh Việt Nam tham gia như một kênh thông tin quan trọng.

Thứ ba, khẩn trương hoàn thiện chính sách người có công. Bộ Quốc phòng trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng sửa đổi trong tháng 7 này. Đồng thời kịp thời điều chỉnh mức trợ cấp ưu đãi cho hơn 9 triệu người có công, áp dụng từ ngày 1-7-2026; bổ sung chính sách ưu đãi đặc biệt cho thương binh trên 81%, con liệt sĩ dưới 18 tuổi...

Thứ tư, ưu tiên đầu tư nâng cấp công nghệ giám định ADN; giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẩn trương tư vấn cho Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế tiếp cận, mua sắm trang thiết bị xác định ADN, hoàn thành thủ tục ngay trong quý II-2026. Ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước và đẩy mạnh xã hội hóa cho các hoạt động lấy mẫu, truyền thông.

Thứ năm, đổi mới phương pháp tìm kiếm, quy tập, giảm bớt thủ tục hành chính. huy động sức mạnh của các doanh nghiệp, cá nhân tâm huyết tham gia đóng góp.

Thứ sáu, đẩy mạnh hợp tác quốc tế khai thác dữ liệu, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Lào, Campuchia. Đồng thời, thúc đẩy đàm phán hợp tác với Hoa Kỳ để khai thác dữ liệu lưu trữ giải mật từ Cơ quan lưu trữ quốc gia Hoa Kỳ, Trung tâm Harvard hoàn cầu, Đại học Công nghệ Texas... Giao Bộ Quốc phòng phối hợp Bộ Ngoại giao chuẩn bị kỹ chương trình làm việc chính thức tại Hoa Kỳ (dự kiến đoàn công tác sẽ đi vào tháng 10-2026) để tiếp nhận các hồ sơ, kỷ vật chiến tranh.

Khẳng định "Được tham gia vào công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một niềm hạnh phúc, niềm vinh dự lớn lao, đồng thời là trách nhiệm cao cả, thiêng liêng của mỗi chúng ta”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà bày tỏ mong muốn toàn hệ thống sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ, tạo nên những bước chuyển biến tích cực, mang lại kết quả thực chất cho Chiến dịch 500 ngày đêm, thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ".