Đẩy mạnh “số hóa” để nâng tầm du lịch

Quảng bá tinh hoa

Là người yêu thích khám phá những giá trị văn hóa truyền thống, anh Đinh Công Thành (35 tuổi, xã Hòa Xá) thường lựa chọn những điểm đến mang đậm bản sắc khi có dịp trải nghiệm du lịch. Một trong những hành trình để lại ấn tượng với anh là tour đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Theo anh Thành, điều hấp dẫn của sản phẩm du lịch này không chỉ nằm ở không gian di tích cổ kính mà còn ở cách những giá trị văn hóa được “kể lại” bằng ngôn ngữ hiện đại. Trong hành trình kéo dài khoảng 90 phút, du khách được khám phá không gian khoa bảng xưa, tìm hiểu về các kỳ thi Đình, truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo của dân tộc thông qua nhiều hoạt động trải nghiệm như lớp học với thầy đồ, trò chơi dân gian và các ứng dụng công nghệ 3D Mapping.

“Công nghệ giúp những câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi, sinh động hơn. Du khách không chỉ nghe giới thiệu mà còn được trực tiếp trải nghiệm, cảm nhận không gian văn hóa theo một cách mới”, anh Thành chia sẻ.

Từ những trải nghiệm cụ thể như tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám có thể thấy, chuyển đổi số đang góp phần làm thay đổi cách thức khai thác, quảng bá và phát triển các sản phẩm du lịch của Hà Nội. Với hệ thống tài nguyên phong phú gồm các di tích lịch sử, điểm đến văn hóa, làng nghề truyền thống, du lịch tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng…, Thủ đô đang từng bước ứng dụng công nghệ để nâng cao sức hấp dẫn của các sản phẩm du lịch.

Được biết, với sự hỗ trợ của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Hà Nội đã triển khai hệ thống vé điện tử “Trực tuyến - Liên thông - Đa phương thức” tại một số điểm đến như: Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Cùng đó, nhiều sản phẩm du lịch đêm gắn với các di tích lịch sử, văn hóa như: Nhà tù Hỏa Lò, Hoàng thành Thăng Long; các sản phẩm du lịch khám chữa bệnh, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái gắn với xây dựng nông thôn mới cũng đang được chú trọng phát triển.

Không chỉ các điểm đến lớn, nhiều địa phương của Hà Nội cũng đang chủ động đưa công nghệ vào quảng bá, khai thác giá trị du lịch, đặc biệt tại các làng nghề truyền thống - nơi lưu giữ những tinh hoa văn hóa đặc sắc của Thủ đô.

Trong đó, làng gốm Bát Tràng là một trong những điểm sáng trong việc tận dụng nền tảng số để mở rộng thị trường. Từ một không gian sản xuất, kinh doanh chủ yếu dựa vào hoạt động trực tiếp tại làng nghề, các cơ sở sản xuất tại Bát Tràng đã từng bước đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội để quảng bá, kết nối khách hàng trong và ngoài nước.

Nghệ nhân Nguyễn Tuấn Minh, một trong những hộ kinh doanh ứng dụng hiệu quả các nền tảng số trong phát triển sản phẩm gốm Bát Tràng cho biết, việc xây dựng các kênh bán hàng trực tuyến trên Facebook, Zalo và các sàn thương mại điện tử đã giúp sản phẩm của cơ sở tiếp cận lượng lớn khách hàng ở nhiều tỉnh, thành.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là công cụ quảng bá, mà đang trở thành “chìa khóa” giúp khai thác hiệu quả hơn những giá trị văn hóa, lịch sử và sản phẩm đặc trưng. Khi công nghệ được kết hợp với bản sắc riêng của từng điểm đến, du lịch Hà Nội có thêm cơ hội tạo ra những trải nghiệm mới, gia tăng sức hút và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Nâng tầm du lịch

Không chỉ các điểm đến lớn, tại nhiều địa phương của Hà Nội, nơi sở hữu hệ thống di tích lịch sử, làng nghề và giá trị văn hóa đặc sắc, chuyển đổi số đang được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn, quảng bá và khai thác du lịch.

Xã Hoài Đức là một trong những địa phương đang có bước chuyển mạnh mẽ trong hành trình này. Với mục tiêu phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, địa phương đang từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch số, ứng dụng công nghệ để đưa các điểm đến, câu chuyện văn hóa và sản phẩm đặc trưng đến gần hơn với người dân, du khách.

Thông qua sự tham mưu của Phòng Văn hóa - Xã hội xã, Hoài Đức đang triển khai số hóa dữ liệu về các di tích lịch sử, xây dựng hệ thống mã QR, bản đồ số du lịch, bài thuyết minh số thông minh và tích hợp vào chuyên mục “Du lịch số Hoài Đức”. Chỉ với một thao tác trên điện thoại thông minh, du khách có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, giá trị của từng điểm đến một cách trực quan, sinh động.

Bà Đồng Thị Nga (Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Đức) cho biết, Hoài Đức là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, nơi ghi dấu cuộc đời và sự nghiệp của Hoàng đế Lý Nam Đế. Trên địa bàn xã hiện có 53 di tích lịch sử văn hóa, trong đó 31 di tích được xếp hạng cấp Quốc gia và cấp Thành phố, cùng 11 di sản văn hóa phi vật thể, nhiều làng nghề và lễ hội truyền thống đặc sắc.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để bảo tồn, quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống là yêu cầu tất yếu. Bởi vậy, chuyên mục “Du lịch số Hoài Đức” đã ra đời. Đây không chỉ là kênh thông tin tuyên truyền hiện đại mà còn từng bước hình thành kho dữ liệu số về văn hóa, du lịch của địa phương.

Theo lãnh đạo xã Hoài Đức, việc “số hóa” các giá trị văn hóa không chỉ giúp du khách thuận lợi hơn trong việc tìm hiểu, trải nghiệm điểm đến mà còn mở ra phương thức mới để địa phương quảng bá hình ảnh quê hương, con người và các sản phẩm đặc trưng trên không gian mạng.

Cùng với việc ứng dụng công nghệ, Hoài Đức cũng chú trọng xây dựng môi trường du lịch an toàn, thân thiện. Chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông tại các khu vực diễn ra lễ hội, điểm tham quan đông người; tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở lưu trú; đồng thời phối hợp tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống.

Không chỉ ở Hoài Đức, nhiều địa phương, đơn vị trên địa bàn Hà Nội cũng đang nỗ lực đưa công nghệ trở thành “nhịp cầu số” kết nối quá khứ với hiện tại, giúp các giá trị lịch sử, văn hóa được lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Tại Sơn Tây, Trường Sĩ quan Lục quân 1 phối hợp với cấp ủy, chính quyền và Đoàn Thanh niên phường Sơn Tây triển khai “số hóa” di tích lịch sử quốc gia địa điểm Bác Hồ trao cờ “Trung với nước, hiếu với dân” tại Bến xe Sơn Tây. Thông qua trang thông tin điện tử số hóa di tích tại địa chỉ ditichtraoco.com, cùng hệ thống mã QR được tích hợp tại thực địa, người dân và du khách có thể dễ dàng tiếp cận các tư liệu lịch sử bằng điện thoại thông minh hoặc máy tính mọi lúc, mọi nơi.

Những cách làm từ Hoài Đức, Sơn Tây cho thấy, khi công nghệ được kết hợp với giá trị văn hóa truyền thống, các di sản không chỉ được lưu giữ mà còn có thêm sức sống mới. Mỗi mã QR, mỗi nền tảng số trở thành một “cánh cửa” mở ra câu chuyện lịch sử, giúp du khách hôm nay tiếp cận di sản bằng phương thức gần gũi, hiện đại hơn.

Nhìn rộng hơn, với sự chủ động của các địa phương trong việc ứng dụng công nghệ, cùng định hướng phát triển du lịch thông minh, Hà Nội đang từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch hiện đại, nơi quá khứ được lưu giữ bằng công nghệ, giá trị văn hóa được lan tỏa bằng những phương thức mới, góp phần đưa du lịch Thủ đô vươn xa trong kỷ nguyên số.