Dạy học môn toán bằng tiếng Anh: Chú trọng tư duy, không chạy theo hình thức

Chuyên đề được tổ chức nhằm cụ thể hóa Kế hoạch số 259/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội về Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2026-2030”.

Ông Đặng Trần Xuân, Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhấn mạnh, mục tiêu không dừng ở việc giúp học sinh học tốt tiếng Anh mà quan trọng hơn là biết sử dụng ngôn ngữ này để tư duy, tìm hiểu kiến thức và tự tin hội nhập. Trong đó, môn toán có nhiều điều kiện để kết hợp với tiếng Anh, bởi tư duy logic của toán học và khả năng kết nối tri thức của ngôn ngữ có thể bổ trợ cho nhau.

Lãnh đạo Phòng Giáo dục Trung học lưu ý, dạy học môn toán bằng tiếng Anh không phải là chuyển nguyên văn một bài toán từ tiếng Việt sang tiếng Anh, càng không nên biến giờ học thành buổi kiểm tra từ vựng. Điều cốt lõi là học sinh vẫn phải nắm vững kiến thức toán học, hiểu bản chất vấn đề, biết đặt câu hỏi, diễn đạt suy nghĩ và trình bày, bảo vệ lập luận của mình. Tiếng Anh cần được sử dụng phù hợp với nội dung bài học và năng lực của người học, thay vì trở thành áp lực hoặc mục tiêu hình thức.

Để mô hình được triển khai thực chất, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý các nhà trường cần lấy chất lượng học môn toán và sự tiến bộ của học sinh làm căn cứ lựa chọn ngôn ngữ, phương pháp, học liệu; không chạy theo hình thức, không áp dụng đồng loạt khi chưa đủ điều kiện. Các trường cần chú trọng bồi dưỡng đội ngũ thông qua dự giờ, cùng thiết kế bài dạy, phân tích sản phẩm học tập và xây dựng các cặp giáo viên hỗ trợ chuyên môn.

Tại chuyên đề, các đại biểu và giáo viên dự giờ tiết dạy minh họa môn toán lớp 8, bài “Đường trung bình của tam giác”, do thầy giáo Trịnh Thanh Hải cùng học sinh lớp 8A1 thực hiện. Trong thời lượng 45 phút, tiết học được tổ chức bằng tiếng Anh kết hợp tiếng Việt ở những nội dung cần thiết, tạo cơ hội để học sinh trao đổi và trình bày cách hiểu.

Nhà giáo Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An cho rằng dạy học môn toán bằng tiếng Anh không đơn thuần là chuyển ngữ các con số, phép tính mà đòi hỏi sự kết hợp giữa tư duy logic toán học và tư duy ngôn ngữ.

Từ thực tiễn triển khai, nhà trường đề xuất lộ trình phát triển năng lực giáo viên theo 4 bậc, bắt đầu từ việc sử dụng các khẩu lệnh lớp học, thuật ngữ cơ bản, giới thiệu sơ đồ song ngữ trong một phần bài học, đến giảng dạy những chủ đề tích hợp chuyên sâu. Một giải pháp khác là xây dựng mô hình “cặp đôi nòng cốt”, trong đó giáo viên toán phối hợp với giáo viên tiếng Anh để cùng chuẩn bị bài, hỗ trợ ngôn ngữ và lựa chọn cách tổ chức hoạt động phù hợp.

Với học sinh, việc được tiếp cận kiến thức qua ngôn ngữ thứ hai cũng đem lại những trải nghiệm mới. Em Vũ Trâm Anh, học sinh lớp 8A1 chia sẻ: Em cảm thấy mình được học thêm nhiều kiến thức, mở rộng vốn từ tiếng Anh và tiếp cận nhiều thuật ngữ mới. So với việc học toán bằng tiếng Việt, học toán bằng tiếng Anh thú vị hơn. Những từ vựng mới và các giai điệu âm nhạc vui nhộn khiến chúng em hào hứng hơn với bài học.

Từ tiết dạy minh họa và những trao đổi chuyên môn, chuyên đề góp phần làm rõ cách tiếp cận dạy học môn toán bằng tiếng Anh: Giữ vững mục tiêu phát triển năng lực toán học, tạo điều kiện để học sinh sử dụng ngoại ngữ trong quá trình học tập.

Đây cũng là cơ sở để các nhà trường tham khảo, lựa chọn cách triển khai phù hợp với đội ngũ giáo viên, điều kiện dạy học và khả năng tiếp nhận của học sinh.