Dầu thô Mỹ trước làn sóng dịch chuyển nguồn cung

Cuộc tấn công nhắm vào hai tàu chở dầu của Saudi Arabia tại eo biển Bab el-Mandeb do lực lượng Houthis thực hiện trong tuần này tiếp tục làm gia tăng bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, đẩy giá dầu Brent lần đầu tiên vượt mốc 100 USD/thùng kể từ tháng 5-2026 và giá dầu Mỹ WTI lên hơn 92 USD/thùng, mức đóng cửa cao nhất kể từ ngày 4-6. Eo biển Bab el-Mandeb là một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất trên bản đồ hàng hải toàn cầu. Eo biển rộng khoảng 29km tại điểm hẹp nhất, nối vịnh Aden với Biển Đỏ và là cửa ngõ dẫn vào kênh đào Suez.

Đáng chú ý, một số khách hàng châu Á đang thực hiện bước đi hiếm thấy khi gấp rút mua các lô dầu giao ngay, dự kiến được bốc hàng chỉ trong vài tuần tới. Động thái này phản ánh tâm lý cấp bách của thị trường khi các nhà nhập khẩu tìm cách bảo đảm nguồn cung, trong bối cảnh những rủi ro đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ ngày càng gia tăng.

Sức ép cạnh tranh đối với dầu thô Mỹ cũng được thể hiện qua việc Tập đoàn năng lượng Mỹ ExxonMobil và nhà giao dịch dầu Petroineos ngừng các mức chào mua dầu WTI Midland từ lưu vực Permian với mức giá cao hơn, lần lượt 6,75 USD/thùng và 6,55 USD/thùng, so với giá tham chiếu trên thị trường châu Âu.

Dầu thô Mỹ bắt đầu được săn đón mạnh trên thị trường dầu thế giới kể từ khi xảy ra xung đột Iran - Israel vào cuối tháng 2-2026. Trong khi nguồn cung từ nhiều khu vực sản xuất và các tuyến vận chuyển quan trọng chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp từ xung đột, sản lượng dầu của Mỹ không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột tại Trung Đông. Điều này giúp dầu thô Mỹ ngày càng trở nên hấp dẫn đối với những khách hàng đang tìm kiếm nguồn cung ổn định hơn.

Theo dữ liệu từ Kpler, xuất khẩu dầu của Mỹ đã tăng vọt lên mức kỷ lục 5,66 triệu thùng/ngày trong tháng 5 vừa qua. Xuất khẩu dầu của Mỹ giảm nhẹ sau khi eo biển Hormuz hoạt động trở lại. Tuy nhiên, việc tuyến hàng hải chiến lược này đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn cùng với lo ngại về an toàn tại eo biển Bab el-Mandeb khiến các nhà nhập khẩu duy trì tâm lý thận trọng và tìm kiếm những nguồn cung thay thế.

Theo Công ty cung cấp dữ liệu dầu mỏ Sparta Commodities, việc Kazakhstan, nhà cung cấp truyền thống cho các nhà máy lọc dầu tại Địa Trung Hải và Tây Bắc Âu, cắt giảm sản lượng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào hoạt động vận tải trên Biển Đen càng thúc đẩy nhu cầu đối với dầu thô Mỹ. Khi nguồn cung từ quốc gia Trung Á này bị thu hẹp, dầu WTI của Mỹ trở nên cạnh tranh hơn tại những thị trường này do có chất lượng tương tự và có thể được vận chuyển đến các khu vực tiêu thụ lớn.

Chuyên gia phân tích thị trường cấp cao Daniela Hathorn tại Capital.com cho rằng, sự bất ổn ngày càng gia tăng xung quanh các tuyến đường vận chuyển quan trọng đã tạo ra một “mức phí rủi ro địa chính trị đáng kể” trên thị trường dầu mỏ. Theo bà Daniela Hathorn, tâm lý nhà đầu tư đã bị ảnh hưởng bởi những gián đoạn liên tục tại Biển Đỏ. Kết hợp với căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz, những diễn biến này củng cố quan điểm rằng, rủi ro địa chính trị khó có thể giảm bớt trong thời gian ngắn, qua đó khiến thị trường dầu mỏ tiếp tục đối mặt với tình trạng khan hiếm và nguy cơ lạm phát ở mức cao.

Các chuyên gia phân tích ước tính, eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb hiện vận chuyển lượng dầu tương đương khoảng 25% nguồn cung dầu toàn cầu. Do đó, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại hai tuyến hàng hải chiến lược này đều có thể gây ra những tác động lớn đối với thị trường năng lượng, đặc biệt trong bối cảnh các nhà sản xuất và người tiêu dùng chưa thể nhanh chóng tìm được nguồn cung thay thế.

Nhu cầu đối với “vàng đen” của Mỹ tăng mạnh trong bối cảnh lượng dầu dự trữ của nước này đang suy giảm kỷ lục. Tồn kho dầu thương mại của Mỹ đã giảm xuống gần mức thấp nhất trong 8 năm, trong khi Kho Dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) của nền kinh tế lớn nhất thế giới đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1983. Điều này đặt ra dấu hỏi về khả năng Mỹ có thể tiếp tục duy trì vai trò là nguồn cung bổ sung quan trọng cho thị trường quốc tế, nếu các điểm nóng địa chính trị kéo dài và tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ.