Lợi dụng khả năng lan truyền nhanh của facebook, zalo và các nền tảng mạng xã hội, một số người công khai clip đánh ghen, hình ảnh riêng tư của vợ, chồng hoặc người thứ ba nhằm bêu riếu, xúc phạm đối phương. Hành vi này có thể xâm phạm quyền về hình ảnh, đời sống riêng tư, danh dự, nhân phẩm của cá nhân và dẫn đến trách nhiệm pháp lý.
Quyền riêng tư được pháp luật bảo vệ
Những ngày qua, dư luận xôn xao trước đoạn clip quay cảnh nhạy cảm của một người đàn ông và một phụ nữ trẻ thân mật trong ô tô rồi đưa lên mạng xã hội. Đoạn clip nhanh chóng được lan truyền, thu hút hàng vạn người xem, kéo theo nhiều bình luận chỉ trích, công kích những người trong cuộc.

Liên quan đến vụ việc, ngày 4-11, Cục An ninh mạng khuyến cáo: Những đoạn clip ghi lại vụ mâu thuẫn tình cảm, bắt ghen liên quan đến ô tô điện mini VF3 lan truyền trên mạng xã hội đang làm dấy lên lo ngại về tình trạng xâm phạm quyền riêng tư trên không gian mạng. Không chỉ hình ảnh xô xát, nhiều dữ liệu cá nhân và thông tin nhạy cảm của những người liên quan cũng bị chia sẻ rộng rãi, kèm theo các bình luận suy diễn, xúc phạm.
Từ vụ việc trên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không tự ý quay phim, chụp ảnh hoặc đăng tải những khoảnh khắc riêng tư, đặc biệt là các vụ mâu thuẫn tình cảm, xô xát. Việc chia sẻ clip, hình ảnh nhạy cảm hay thông tin định danh của người khác khi chưa được sự đồng ý có thể xâm phạm quyền riêng tư và dẫn đến trách nhiệm pháp lý.
Người dùng mạng xã hội cần tránh bình luận lăng mạ, miệt thị hoặc lan truyền nội dung chưa được kiểm chứng. Khi phát hiện thông tin có dấu hiệu xâm phạm dữ liệu cá nhân, người dân không nên tiếp tục chia sẻ mà cần báo cho cơ quan chức năng. Trường hợp bị quay lén, bôi nhọ hoặc phát tán dữ liệu cá nhân nhạy cảm, người bị hại nên lưu lại đường dẫn, hình ảnh, bài viết và trình báo cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ xử lý.
Thực tế, những vụ đánh ghen bằng hành vi xé quần áo, cắt tóc, đánh đập, truy đuổi hoặc quay clip đưa lên mạng xã hội không phải hiện tượng mới. Tuy nhiên, việc phát hiện vợ hoặc chồng ngoại tình không đồng nghĩa với quyền sử dụng bạo lực, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc công khai thông tin riêng tư của người khác. Người đi đánh ghen cũng có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi của mình.
Theo Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, pháp luật không cho phép cá nhân sử dụng bạo lực, làm nhục, đe dọa hoặc công khai hình ảnh riêng tư của người khác với lý do bắt quả tang ngoại tình. Ngay cả khi có căn cứ xác định vợ hoặc chồng có quan hệ ngoài hôn nhân, người còn lại vẫn phải lựa chọn phương thức giải quyết theo quy định.
“Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, hành vi đánh người có thể bị xem xét về tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự. Hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm người khác có thể bị xử lý về tội Làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật này”, luật sư Đặng Văn Cường cho biết.
Bên cạnh hành vi bạo lực, việc quay phim, chụp ảnh rồi công khai hình ảnh khỏa thân hoặc những khoảnh khắc riêng tư, nhạy cảm của người khác lên mạng xã hội cũng có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý. Điều 20, Điều 21 Hiến pháp năm 2013 và các Điều 32, 34, 38 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quyền được bảo vệ thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, hình ảnh và đời sống riêng tư của cá nhân.
Luật sư Đặng Văn Cường lưu ý, cần phân biệt việc ghi hình để lưu giữ chứng cứ, cung cấp cho cơ quan chức năng với việc công khai clip nhằm bêu riếu, xúc phạm hoặc gây áp lực dư luận. Quyền ghi nhận sự việc không đồng nghĩa với quyền tùy tiện công bố hình ảnh, thông tin riêng tư của người khác.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 (Luật số 91/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, cũng quy định về quyền của chủ thể dữ liệu và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Việc công khai dữ liệu phải đáp ứng các điều kiện luật định, không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc phải bồi thường thiệt hại.

Theo luật sư Đặng Văn Cường, người phát tán clip có thể bị xem xét về tội "Làm nhục người khác" theo Điều 155 hoặc tội "Vu khống" theo Điều 156 Bộ luật Hình sự, nếu có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Trong đó, tội "Vu khống" đòi hỏi có hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những thông tin mà người thực hiện biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Người bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, hình ảnh có quyền yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, gỡ bỏ thông tin, cải chính, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Giải quyết mâu thuẫn hôn nhân bằng phương thức hợp pháp
Luật sư Đặng Văn Cường khuyến nghị, khi có chứng cứ về hành vi vi phạm pháp luật, người trong cuộc cần lưu giữ tài liệu, hình ảnh và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền, không tự ý phát tán lên mạng xã hội để gây sức ép. Người bị xâm phạm quyền lợi cần lưu lại đường dẫn, tài khoản đăng tải, thời điểm phát tán và những bình luận có nội dung xúc phạm để làm căn cứ yêu cầu bảo vệ quyền lợi.
Khi phát hiện vợ hoặc chồng ngoại tình, người trong cuộc có quyền thu thập, lưu giữ chứng cứ hợp pháp, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc lựa chọn thủ tục ly hôn. Theo điểm d khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng là một trong những yếu tố được Tòa án xem xét khi giải quyết việc chia tài sản chung.
Ở góc độ tâm lý, chuyên gia Mã Ngọc Thể, Đại học Tân Trào cho rằng, việc công khai chuyện vợ, chồng ngoại tình, đánh ghen trên mạng xã hội không phải cách giữ gìn hạnh phúc gia đình. Hành động này có thể giúp người trong cuộc giải tỏa tức giận nhất thời, nhưng hình ảnh, thông tin đã phát tán dễ bị sao chép, lưu giữ, gây ảnh hưởng lâu dài đến gia đình và con cái.
“Đánh ghen cũng cần phải thật văn minh. Họ cần tìm đủ các bằng chứng về hình ảnh, tin nhắn, video rồi hẹn gặp các bên để nói chuyện rõ ràng và yêu cầu chấm dứt hành vi đó. Nhưng trước tiên, hãy xem lại các mối quan hệ giữa vợ chồng trong gia đình bị lỏng lẻo, rạn nứt vì nguyên nhân gì, từ đó trao đổi thẳng thắn với nhau. Đừng đăng những thông tin tiêu cực về cuộc sống hôn nhân lên mạng xã hội, vì đây là con dao hai lưỡi. Người đăng có thể xóa bài sau khi cơn tức giận qua đi nhưng dễ dàng bị sao chép, lưu giữ, đồng nghĩa với việc câu chuyện này sẽ bị lưu truyền, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của gia đình, con cái sau này”, chuyên gia Mã Ngọc Thể chia sẻ.
Mâu thuẫn trong quan hệ tình cảm, hôn nhân cần được giải quyết bằng đối thoại và các phương thức pháp luật cho phép. Hành vi sai trái của một người không thể là căn cứ để người khác xâm phạm sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư của họ. Mỗi cá nhân cần có trách nhiệm với nội dung đăng tải, chia sẻ, tránh biến mạng xã hội thành nơi bêu riếu, xúc phạm người khác.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.