Danh cầm Mischa Maisky đến Hà Nội biểu diễn bởi sự ưu ái đặc biệt

Danh cầm Mischa Maisky và cuộc song tấu đặc biệt tại Nhà hát Hồ Gươm

Danh cầm Mischa Maisky hiện đã có mặt tại Hà Nội, tham gia các buổi tập luyện chuẩn bị cho hòa nhạc Cello Fundamento lần thứ 13, diễn ra tối 2/11 tại Nhà hát Hồ Gươm. Đây là chương trình thường niên do nghệ sĩ cello Đinh Hoài Xuân khởi xướng và tổ chức, đã tạo được tiếng vang trong đời sống âm nhạc cổ điển trong nước và quốc tế.

Điểm nhấn đặc biệt của Cello Fundamento 13 là màn song tấu cello giữa Đinh Hoài Xuân và Mischa Maisky. Theo chia sẻ của nữ nghệ sĩ, chị là nữ nghệ sĩ cello châu Á đầu tiên có cơ hội song tấu cùng danh cầm huyền thoại này.

Mischa Maisky có tên trong danh sách những nghệ sĩ cello tài danh mọi thời đại. Trong số những tên tuổi thuộc danh sách này, hiện chỉ còn Yo-Yo Ma và Mischa Maisky còn sống và tiếp tục biểu diễn. Ông thường xuyên xuất hiện trên sân khấu cùng những nghệ sĩ huyền thoại như nghệ sĩ piano Martha Argerich, cũng như các con mình là Lily Maisky (piano) và Sascha Maisky (violin).

Trong sự nghiệp, Maisky từng có học trò người châu Á là thần đồng cello Han-na Chang, người sau này chuyển hướng sang lĩnh vực chỉ huy dàn nhạc. Với Đinh Hoài Xuân, cơ hội được đứng chung sân khấu và song tấu cùng ông là một dấu mốc đặc biệt trong sự nghiệp biểu diễn.

Chia sẻ về cơ duyên này, Đinh Hoài Xuân cho biết: “Cơ duyên và vinh hạnh này không phải vì tôi là người tổ chức và trả cát- xê cho ông. Bởi thù lao tương xứng với tầm vóc của Maisky vô cùng đắt đỏ, tôi không thể đáp ứng nếu không có sự ưu ái đặc biệt ông dành cho tôi và Việt Nam. Trước đây, khi tu nghiệp ở Romania, tôi đã có dịp gặp ông và nói rằng một ngày nào đó sẽ mời ông đến Việt Nam. Hai bên vẫn giữ liên lạc từ đó. Tôi cũng đã hai lần ngỏ lời mời ông sang Việt Nam, nhưng mãi đến năm ngoái ông mới sắp xếp được thời gian”.

Cùng Mischa Maisky xuất hiện trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm tối 2/11 còn có con gái ông, nghệ sĩ piano Lily Maisky và nghệ sĩ violin Nicolas Dautricourt. Nicolas là gương mặt quen thuộc trong các cuộc thi nhạc cụ cổ điển quốc tế với vai trò giám khảo. Ông từng hai lần biểu diễn tại Cello Fundamento cùng cây đàn violin Stradivarius trị giá khoảng 20 triệu USD.

Theo Đinh Hoài Xuân, việc Nicolas Dautricourt đã trở thành một người bạn quen thuộc của Cello Fundamento cũng là một trong những yếu tố góp phần thuyết phục Maisky nhận lời đến Việt Nam lần này.

Đinh Hoài Xuân thừa nhận chị không tránh khỏi hồi hộp trước cơ hội được song tấu cùng một huyền thoại của cello thế giới. Thậm chí, nữ nghệ sĩ còn… thử hỏi AI về những điều cần chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ đặc biệt này.

“Thuộc thế hệ đi sau cả về tuổi nghề lẫn tuổi đời, đương nhiên tôi dành sự kính trọng tuyệt đối cho ông. Tôi không thể so sánh với ông, nhưng bản thân cũng có màu sắc riêng và tôi sẽ giữ màu sắc ấy”, Đinh Hoài Xuân chia sẻ về phần song tấu sắp tới.

Một điểm đặc biệt khác của Cello Fundamento 13 là lần đầu tiên trong lịch sử chương trình, danh mục tác phẩm không do Đinh Hoài Xuân trực tiếp phụ trách mà được chính Mischa Maisky lựa chọn. Điều này cũng đồng nghĩa với việc danh cầm sẽ xuất hiện trong toàn bộ chương trình, từ đầu đến cuối. Tuy nhiên, Đinh Hoài Xuân vẫn có những tham vấn nhất định để lựa chọn các tác phẩm phù hợp hơn với cảm nhận của khán giả Việt Nam.

Ở phần một, Maisky sẽ biểu diễn cùng con gái Lily Maisky, ngoại trừ tiết mục tam tấu cuối phần có sự tham gia của nghệ sĩ violin Nicolas Dautricourt.

Sang phần hai, Đinh Hoài Xuân sẽ có màn song tấu cello cùng Maisky trong sonata bốn chương của G. F. Handel, với thời lượng khoảng 15 phút. Nữ nghệ sĩ cho biết chị khá bất ngờ khi biết tác phẩm được lựa chọn, bởi ban đầu chỉ nghĩ mình sẽ được chơi cùng danh cầm một bản nhạc ngắn khoảng 5-7 phút. “Không ngờ ông lại ưu ái tôi như vậy”, Đinh Hoài Xuân chia sẻ.

Do tác phẩm không thuộc sở trường, nữ nghệ sĩ đã dành nhiều tháng tập trung luyện đàn để chuẩn bị cho đêm diễn. Chị thậm chí chuẩn bị nhiều phương án thể hiện với các tốc độ khác nhau, nhằm có thể linh hoạt thích ứng với cách xử lý âm nhạc của Maisky.

Chương trình sẽ khép lại bằng sonata của Shostakovich do Maisky trình diễn cùng piano. Đinh Hoài Xuân cho biết chị từng nhiều lần biểu diễn tác phẩm này, nhưng mỗi lần nghe Maisky thể hiện lại cảm nhận được một cách xử lý hoàn toàn khác biệt, đôi khi không đi theo những quy chuẩn cơ bản, song lại tạo nên màu sắc âm nhạc vô cùng cuốn hút.

Với sự tham gia xuyên suốt của Mischa Maisky cùng các nghệ sĩ quốc tế, Cello Fundamento 13 được đánh giá là chương trình có hàm lượng chuyên môn cao nhất trong lịch sử chuỗi hòa nhạc. Đồng thời, đây cũng là dấu mốc hiện thực hóa giấc mơ lâu nay của Đinh Hoài Xuân: được song tấu cùng một trong những huyền thoại sống của nghệ thuật cello thế giới.

Hà Nội - điểm đến ngày càng hấp dẫn của nghệ sĩ và dàn nhạc thế giới

Sự hiện diện của Mischa Maisky tại Hà Nội không phải một sự kiện đơn lẻ, mà nằm trong dòng chảy ngày càng sôi động của đời sống âm nhạc cổ điển Việt Nam. Những năm gần đây, nhiều nghệ sĩ, nhạc trưởng và dàn nhạc danh tiếng quốc tế đã lựa chọn Việt Nam là điểm đến trong các hành trình biểu diễn, giao lưu nghệ thuật.

Theo Đinh Hoài Xuân, đời sống âm nhạc cổ điển trong nước, đặc biệt tại Hà Nội, đang có những chuyển động tích cực. Việc ngày càng nhiều nghệ sĩ hàng đầu thế giới đến Việt Nam biểu diễn cho thấy sức hấp dẫn của thị trường nghệ thuật cũng như tiềm năng phát triển của công chúng yêu nhạc cổ điển.

Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của Mischa Maisky tại Cello Fundamento 13 không chỉ mang ý nghĩa của một chương trình biểu diễn chất lượng cao, mà còn góp thêm một điểm nhấn cho hành trình đưa Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung trở thành điểm đến của những nghệ sĩ, dàn nhạc hàng đầu thế giới.

Đáng chú ý, Cello Fundamento không chỉ hướng đến việc đưa các nghệ sĩ quốc tế đến Việt Nam mà còn nuôi dưỡng tham vọng đưa âm nhạc Việt Nam bước ra sân khấu thế giới.

Năm nay cũng đánh dấu sự ra đời của doanh nghiệp xã hội Cello Fundamento do Đinh Hoài Xuân sáng lập. Mô hình này được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tổ chức các chương trình hòa nhạc trong nước và quốc tế. Theo nữ nghệ sĩ, toàn bộ lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ được dành cho các hoạt động xã hội, trước mắt tập trung vào dự án “Một triệu bàn tay chạm cello” - đưa âm nhạc cổ điển đến với học sinh, từ bậc mầm non trở đi.

Dự án đã được Đinh Hoài Xuân triển khai tích cực trong thời gian qua, góp phần nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc cổ điển trong thế hệ trẻ. Đây cũng là một hướng đi có ý nghĩa lâu dài, bởi để âm nhạc cổ điển thực sự phát triển, bên cạnh những chương trình biểu diễn đỉnh cao, cần có quá trình xây dựng công chúng và tạo cơ hội tiếp cận nghệ thuật cho nhiều tầng lớp xã hội.

Song song với đó, hiện nay Đinh Hoài Xuân đang tích cực mở rộng hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Chị vừa đảm nhiệm vị trí Viện trưởng Viện Âm nhạc thuộc Trường Đại học HUTECH (TP. Hồ Chí Minh), đồng thời là đại diện của Dàn nhạc Giao hưởng Bucharest (BSO) trên toàn châu Á.

Đặc biệt, nữ nghệ sĩ đang lên kế hoạch đưa hòa nhạc Cello Fundamento lưu diễn tại Romania, Ireland và Anh vào tháng 8 và 9/2027. Nếu kế hoạch được triển khai, đây sẽ là bước tiếp nối đáng chú ý trong hành trình đưa một thương hiệu hòa nhạc do nghệ sĩ Việt Nam sáng lập đến với công chúng quốc tế.

Có thể thấy, trong khi Việt Nam ngày càng trở thành điểm hẹn của những nghệ sĩ và dàn nhạc danh tiếng thế giới, những nghệ sĩ Việt Nam như Đinh Hoài Xuân cũng đang chủ động tìm kiếm cơ hội bước ra sân khấu quốc tế. Hai chiều vận động ấy bổ sung cho nhau, góp phần tạo nên một môi trường giao lưu nghệ thuật cởi mở, nơi Việt Nam không chỉ là điểm đến để thưởng thức những tinh hoa âm nhạc thế giới mà còn có thể trở thành nơi khởi nguồn của những dự án nghệ thuật mang dấu ấn Việt Nam.