Tối 9-7, từ 19h đến 20h, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện Chương trình "Hà Nội chuyển động" với chủ đề "Đảng bộ Hà Nội vận hành sáng tạo, hiệu quả mô hình "4 trục'", làm rõ những kết quả nổi bật trong đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của hệ thống chính trị Thủ đô.
Hà Nội là địa phương được Trung ương ghi nhận, đánh giá cao về hiệu quả vận hành mô hình "4 trục": Đảng - HĐND - UBND - MTTQ, được triển khai thống nhất từ cấp thành phố đến cơ sở, gắn với nguyên tắc "6 rõ", "1 xuyên suốt".
Mô hình này tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Mỗi chủ thể thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, đồng thời phối hợp chặt chẽ trong giải quyết công việc, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân.
Theo đó, mô hình "4 trục" được vận hành trên tinh thần: Đảng lãnh đạo; HĐND quyết nghị và giám sát; UBND tổ chức thực hiện; MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội đồng hành. Hằng tháng, thành phố duy trì giao ban giữa "4 trục" nhằm rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn, tăng cường phối hợp và bảo đảm sự vận hành thống nhất trong toàn hệ thống.
Nhờ đó, trong 6 tháng đầu năm 2026, các nhiệm vụ trên cả bốn trục đều được triển khai tích cực, đạt nhiều kết quả. Cụ thể, Thành ủy đã hoàn thành 68/120 nhiệm vụ; HĐND thành phố hoàn thành 51/56 nhiệm vụ theo chương trình công tác, đồng thời thực hiện 20 nhiệm vụ quan trọng phát sinh; UBND thành phố hoàn thành 90/314 nhiệm vụ; MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội hoàn thành 36 nhiệm vụ do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam giao và 23 nhiệm vụ do Thành ủy giao.
Thực tiễn cho thấy, việc vận hành đồng bộ “4 trục” trong hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở đã góp phần nâng cao năng lực, siết chặt kỷ cương thực thi công vụ và tăng tốc triển khai các nhiệm vụ với tinh thần hành động quyết liệt, hoàn thành đúng tiến độ những công việc đã cam kết.
Chương trình "Hà Nội chuyển động" sẽ làm rõ hơn tinh thần đổi mới tư duy trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ thành phố, cũng như những kết quả bước đầu trong quá trình vận hành mô hình "4 trục".
Tham gia chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh).

Một trong những điểm nhấn của phương thức lãnh đạo theo mô hình "4 trục" là cơ chế kiểm đếm nhiệm vụ và giao ban định kỳ, qua đó kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả điều hành. Từ thực tiễn này, Hà Nội từng bước khẳng định phương thức quản trị hiện đại, chủ động, dám nghĩ, dám làm, tiên phong triển khai những nhiệm vụ mới, nhiệm vụ khó và chưa có tiền lệ.
Đó cũng là cơ sở để thành phố tiếp tục hoàn thiện bộ ba trụ cột chiến lược gồm thể chế - quy hoạch - mô hình phát triển; tập trung xử lý 5 điểm nghẽn lớn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy nhiều mô hình, dự án chiến lược, tạo động lực cho Thủ đô phát triển nhanh và bền vững.
Cơ chế "4 trục" - nét mới sáng tạo của Hà Nội
Đánh giá về hiệu quả phương thức lãnh đạo tập trung theo "4 trục" mà thành phố Hà Nội đang triển khai hiện nay, PGS.TS Lê Văn Cường cho rằng, đây là một nét mới và sáng tạo của Hà Nội.
Lý giải cho nhận định này, PGS.TS Lê Văn Cường cho biết, trong phương thức lãnh đạo cầm quyền của Đảng, mục tiêu đổi mới luôn hướng tới việc mang lại kết quả thực tế.
Hiện nay, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhằm giảm cấp trung gian, vấn đề đặt ra là liệu đường lối của Đảng có đi vào thực tế ngắn hơn trước hay không. Điều này đòi hỏi sự tìm tòi, đổi mới và chính từ đó, Hà Nội đã đổi mới phương thức lãnh đạo bằng cơ chế "4 trục".
Theo PGS.TS Lê Văn Cường, lâu nay mọi người đều thuộc nguyên tắc vận hành "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ". Hà Nội đã chỉ rõ phương thức lãnh đạo: Thành ủy lãnh đạo bằng việc cụ thể hóa đường lối của Trung ương vào công việc cụ thể của Thành ủy. Từ sự lãnh đạo đó, HĐND cụ thể hóa thành nghị quyết và thông qua chương trình hành động.
Tiếp đó, UBND tổ chức thực hiện trên cơ sở sự lãnh đạo của Thành ủy cùng sự quyết nghị, giám sát của HĐND để đưa chủ trương vào cuộc sống.
Để việc thực hiện đạt hiệu quả thực chất, rất cần sự đồng hành của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Từ thực tế này, PGS.TS Lê Văn Cường đánh giá, sự đổi mới của Hà Nội có ba vấn đề mang tính chất rất sáng tạo.
Thứ nhất, việc đổi mới làm cho phương thức lãnh đạo không còn chung chung mà đi vào cuộc sống luôn, tất cả tổ chức trong hệ thống chính trị cùng đồng hành vào cuộc.
Thứ hai, quy trình này rất rõ ràng vì được đo lường theo thời gian thực. Khi Thành ủy quyết thì HĐND thống nhất ra nghị quyết, UBND xây dựng thành chương trình hành động tổ chức thực hiện, và MTTQ đồng hành để đưa nghị quyết vào cuộc sống.
Cơ chế đó đã xóa bỏ khoảng trống và độ trễ từ đường lối của Đảng đến nghị quyết của HĐND, đến chương trình hành động của UBND và việc giám sát, vận động mang tính chất bị động sau đó của MTTQ.
Thứ ba, mô hình này đánh thức, làm cho mỗi cán bộ, đảng viên, công chức phải phát huy tính năng động, sáng tạo. Do việc kiểm điểm hiện nay được thực hiện theo thời gian thực, đo lường kết quả bằng sản phẩm thực tế, được định lượng rõ ràng nên mỗi người phải tự thay đổi phong cách, tư duy làm việc.
"Điều đó sẽ mang lại hiệu quả trên thực tế, lấy sự hài lòng của người dân làm mục tiêu và là thước đo hiệu quả công việc được đề ra", PGS.TS Lê Văn Cường khẳng định.
Khơi thông điểm nghẽn từ cơ chế giao ban 4 bên
Theo PGS.TS Lê Văn Cường, điểm nổi bật của phương thức vận hành này là tạo ra hiệu quả thực chất và để người dân - đối tượng trực tiếp thụ hưởng, cảm nhận rõ những đổi mới mang tính đột phá thông qua kết quả trong thực tiễn.
Theo PGS.TS Lê Văn Cường, qua nhiều nhiệm kỳ, một trong những điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở việc ban hành chủ trương mà ở khâu tổ chức thực hiện. Chủ trương của Đảng đúng đắn nhưng quá trình cụ thể hóa thành chính sách và triển khai trong thực tiễn vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Từ nghị quyết của Đảng đến hoạt động của HĐND, UBND và việc thực hiện ở cơ sở luôn có một "độ trễ" nhất định. Bên cạnh đó, vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong đồng hành, giám sát và tạo đồng thuận xã hội có thời điểm chưa được phát huy đầy đủ.
Chính vì vậy, phương thức giao ban giữa 4 chủ thể tạo sự kết nối xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở. Thông qua các cuộc giao ban trực tiếp, trực tuyến với sự tham gia của Thành ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, những điểm nghẽn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phát hiện và tháo gỡ kịp thời.
Tạo động lực đổi mới, chấm dứt tình trạng đùn đẩy trách nhiệm
Theo PGS.TS Lê Văn Cường, điểm cốt lõi của phương thức lãnh đạo theo mô hình “4 trục” tạo động lực, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi công vụ.
Ông cho rằng, trước hết, mô hình này tạo tâm lý yên tâm cho đội ngũ cán bộ khi luôn có sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Thành ủy, sự giám sát của HĐND, điều hành của UBND và sự đồng hành của MTTQ Việt Nam. Nhờ đó, cán bộ thực thi công vụ không còn cảm giác đơn độc mà được hỗ trợ trong suốt quá trình triển khai nhiệm vụ. Đây cũng là nền tảng để khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, phát huy tinh thần “6 dám” gắn với nguyên tắc “1 xuyên suốt” mà Hà Nội đang triển khai.
Một điểm quan trọng khác, theo PGS.TS Lê Văn Cường, mô hình “4 trục” sẽ từng bước khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Khi mọi nhiệm vụ đều được giao cụ thể, có thời hạn rõ ràng và được theo dõi theo thời gian thực, các cơ quan lãnh đạo sẽ nhanh chóng nhận diện đâu là điểm nghẽn, nguyên nhân xuất phát từ cơ chế, chính sách hay từ chính quá trình thực thi của cán bộ, công chức.

Bên cạnh việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương, mô hình cũng tạo cơ chế khuyến khích những cán bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ. Những tập thể, cá nhân có kết quả nổi bật sẽ được ghi nhận, động viên kịp thời, qua đó tiếp thêm động lực để tiếp tục cống hiến. Ngược lại, những trường hợp chậm trễ, tạo điểm nghẽn sẽ được nhắc nhở, chấn chỉnh và nếu không đáp ứng yêu cầu thì kiên quyết thay thế.
PGS.TS Lê Văn Cường dẫn lại tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị sơ kết một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, đó là sẵn sàng thay thế những cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, không chờ đến hết nhiệm kỳ hay hết thời hạn bổ nhiệm.
Theo ông, mô hình “4 trục” còn tạo ra sự thay đổi căn bản trong phương thức đánh giá cán bộ. Nếu trước đây việc đánh giá đôi khi còn mang tính cảm tính, thì nay hiệu quả công việc được đo bằng những chỉ số cụ thể, có thể kiểm chứng.
Ví dụ, thời gian xử lý một văn bản có thể được rút ngắn từ một tuần xuống còn một ngày hay một nhiệm vụ giải phóng mặt bằng trước đây cần một tháng thì nay có thể hoàn thành trong khoảng 10 ngày.
Những kết quả này đều được đo đếm bằng thời gian thực và phản ánh trực tiếp hiệu quả quản trị.
Theo PGS.TS Lê Văn Cường, việc rút ngắn thời gian xử lý công việc không chỉ tiết kiệm nguồn lực của Nhà nước mà còn tạo môi trường thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.
“Kết quả thực hiện công việc được lượng hóa bằng tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực tế sẽ tạo động lực để mỗi cán bộ nỗ lực nhiều hơn. Đây vừa là áp lực, vừa là cơ hội để đội ngũ cán bộ, công chức khẳng định năng lực, trách nhiệm của mình trong quá trình triển khai mô hình "4 trục" mà Thành ủy Hà Nội đang vận hành”, PGS.TS Lê Văn Cường nhấn mạnh.
Xóa tư duy cục bộ, khép kín
PGS.TS Lê Văn Cường, cho rằng phương thức vận hành theo "4 trục" đã tạo ra ba chuyển biến tích cực.
Chuyển biến đầu tiên là xóa bỏ sự khép kín, cục bộ giữa các chủ thể trong hệ thống chính trị. Mô hình "4 trục" đã tạo sự xuyên suốt, đồng thuận, đồng bộ và liên thông trong quá trình lãnh đạo, quản lý, giám sát và tổ chức thực hiện.

Cụ thể, chủ trương của Đảng được chuyển hóa thành nghị quyết của HĐND, từ đó UBND xây dựng chương trình hành động và tổ chức thực hiện. Bên cạnh chức năng ban hành nghị quyết, HĐND thực hiện giám sát, trong khi đó, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội đồng hành cùng chính quyền trong quá trình triển khai.
Chuyển biến thứ hai là phân định rõ trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, không chỉ trách nhiệm của người đứng đầu được xác định rõ mà trách nhiệm của từng cán bộ, công chức, viên chức cũng được cụ thể hóa, từ cách thức triển khai, nội dung công việc đến thời hạn hoàn thành.
Chuyển biến thứ ba là đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý. Mô hình mới đã tạo bước chuyển từ phương thức quản lý hành chính đơn thuần, chủ yếu gắn với thời gian làm việc "8 giờ vàng ngọc", sang tư duy quản trị hiệu quả, coi trọng kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Ba bài học lớn từ mô hình chuyển đổi số của Hà Nội
Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị của Hà Nội đang được triển khai đồng bộ, từ công tác Đảng với mô hình đảng viên số, chi bộ số; hoạt động chính quyền với các nền tảng điều hành, giám sát; đến công tác Mặt trận với "Mặt trận số Thủ đô" và các nền tảng dùng chung như HanoiWork, IOC 4 trục. Những kết quả bước đầu đã tạo sự kết nối, liên thông dữ liệu, nâng cao khả năng điều hành, tương tác đa chiều.
Đánh giá đây là một kinh nghiệm rất lớn và quý báu để các địa phương khác tham khảo, nhân rộng, PGS.TS Lê Văn Cường đã khái quát thành ba bài học.
Thứ nhất, phải gắn chuyển đổi số với sự đồng bộ hóa. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nếu dữ liệu số bị rời rạc và không liên thông thì chắc chắn không mang lại hiệu quả thực tế.
"Mô hình của Hà Nội đã đạt được sự đồng bộ hóa về số hóa giữa Thành ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc; đối với bên Đảng cũng đã quản lý qua các công cụ như Sổ tay đảng viên điện tử. Từ đó tạo ra sự đồng bộ, liên thông, ứng dụng thành tựu công nghệ vào công tác lãnh đạo, quản lý và điều hành", PGS.TS Lê Văn Cường phân tích.

Thứ hai là việc kiểm tra, giám sát, đánh giá dựa trên dữ liệu. Bài học này mang lại sự khách quan và minh bạch vì đánh giá theo thời gian thực. Hệ thống giúp chỉ rõ công việc đang ở đâu, "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm", xác định chính xác ai là người phải chịu trách nhiệm. Đây chính là bài học về sự hiện thực hóa.
Thứ ba là hướng tới mục đích cuối cùng phục vụ người dân. Nhắc lại tinh thần văn kiện Đại hội XIV là lấy phục vụ người dân làm trục trung tâm, PGS.TS Lê Văn Cường nhấn mạnh, tất cả những đổi mới phương thức lãnh đạo của mô hình này suy cho cùng đều hướng tới phục vụ người dân, lấy sự hài lòng của người dân làm mục tiêu phấn đấu.
Hiệu quả của sự đồng bộ này được đo lường bằng việc giải quyết thủ tục hành chính có nhanh không; khám, chữa bệnh có tốt hơn không; con em người dân học hành ở những ngôi trường có tốt hơn không.
"Đó chính là những bài học mà các địa phương khác có thể nhìn vào Hà Nội để học tập", PGS.TS Lê Văn Cường nói.
Dân Hòa vận hành hiệu quả mô hình "4 trục"
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Dân Hòa đã cụ thể hóa hiệu quả mô hình "4 trục" gồm: Đảng, HĐND, UBND, MTTQ gắn với nguyên tắc "6 rõ, 1 xuyên suốt".

Trao đổi từ điểm cầu xã Dân Hòa, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Dân Hòa Hoàng Quốc Đạt cho biết, nguyên tắc "6 rõ, 1 xuyên suốt" được Đảng ủy cụ thể hóa trong toàn bộ hoạt động của hệ thống chính trị và được thể chế hóa ngay trong quy chế làm việc của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực Đảng ủy.
Theo đó, khi giao nhiệm vụ cho cán bộ, công chức, Đảng ủy luôn yêu cầu bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền; mỗi nhiệm vụ chỉ giao cho một đầu mối chịu trách nhiệm đến khi hoàn thành. Các đồng chí trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành được phân công phụ trách địa bàn, cơ quan, đơn vị và chịu trách nhiệm gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị được giao theo dõi.
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Dân Hòa Hoàng Quốc Đạt nhấn mạnh, công tác cán bộ được xác định là khâu then chốt quyết định hiệu quả thực hiện mọi nhiệm vụ chính trị. Ngay khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, Đảng ủy đã rà soát, sắp xếp đội ngũ theo đúng người, đúng việc, phát huy năng lực, sở trường của từng cán bộ.
Đồng thời, địa phương duy trì giao ban thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn. Điển hình, trong công tác giải phóng mặt bằng dự án Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội, xã đã điều động, biệt phái 16 cán bộ hỗ trợ các đơn vị chuyên môn, thành lập hai tổ công tác đặc biệt do các cán bộ giàu kinh nghiệm trực tiếp xử lý những vụ việc phức tạp. Nhờ đó, Dân Hòa là một trong những địa phương cơ bản hoàn thành nhiệm vụ giải phóng mặt bằng, được người dân đồng tình, ủng hộ.

Ở góc độ điều hành, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Dân Hòa Đình Hữu Bình cho biết, ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới, địa phương phải đối mặt với nhiều khó khăn, như: Khối lượng công việc lớn, hạ tầng còn hạn chế và chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều. Vì vậy, xã xác định con người là yếu tố quyết định để tháo gỡ "điểm nghẽn".
UBND xã đã lựa chọn những cán bộ có năng lực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm đảm nhận các nhiệm vụ trọng tâm; sớm kiện toàn đội ngũ lãnh đạo, quán triệt nghiêm nguyên tắc "6 rõ, 1 xuyên suốt" đến toàn thể cán bộ, công chức. Việc đánh giá cán bộ được thực hiện hằng tháng nhằm khuyến khích người làm tốt, kịp thời chấn chỉnh những trường hợp còn hạn chế. Kết quả cho thấy nhiều cán bộ làm việc xuyên suốt, không kể ngày nghỉ để hoàn thành nhiệm vụ.
Trong thời gian tới, Chủ tịch UBND xã khẳng định, địa phương sẽ tiếp tục lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động; đẩy mạnh cải cách hành chính, hỗ trợ các nhóm yếu thế ngay tại nhà, tiếp tục đánh giá cán bộ theo kết quả công việc và tập trung phát triển hạ tầng, thương mại, dịch vụ phù hợp với định hướng phát triển của địa phương.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch HĐND xã Dân Hòa Nguyễn Tuệ Sơn cho biết, cùng với việc tăng quyền cho chính quyền cấp xã, vai trò giám sát của HĐND cũng được nâng lên. Vì vậy, HĐND xã đã đổi mới phương thức giám sát theo hướng thực chất, chuyển từ giám sát trên báo cáo sang giám sát trực tiếp.
Sau mỗi cuộc giám sát, HĐND đều ban hành kết luận, chỉ rõ tồn tại, nguyên nhân, trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân và kiến nghị Đảng ủy xem xét công tác cán bộ khi cần thiết. Đồng thời, HĐND tổ chức các phiên giải trình, đối thoại giữa đại biểu và các cơ quan chuyên môn nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả điều hành.
Ở trục Mặt trận, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Dân Hòa Trần Thế Anh cho biết, sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, MTTQ đã đổi mới phương thức hoạt động, tập trung xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường giám sát, phản biện xã hội và lắng nghe ý kiến nhân dân. Chính sự đồng hành của MTTQ cùng các tổ chức chính trị - xã hội đã góp phần tạo sự đồng thuận rất lớn trong các nhiệm vụ trọng điểm. Minh chứng rõ nét là quá trình giải phóng mặt bằng các dự án lớn trên địa bàn, nhiều hộ dân sẵn sàng bàn giao mặt bằng, di dời tài sản trước khi nhận tiền bồi thường.

"Đó không chỉ là câu chuyện về kinh phí bồi thường mà quan trọng hơn là niềm tin của người dân đối với Đảng, chính quyền và Mặt trận thông qua công tác tuyên truyền, vận động", ông Trần Thế Anh khẳng định.
Thực tiễn tại xã Dân Hòa cho thấy, việc vận hành đồng bộ mô hình "4 trục" gắn với nguyên tắc "6 rõ, 1 xuyên suốt" đã tạo sự thống nhất từ lãnh đạo, chỉ đạo đến tổ chức thực hiện, phát huy trách nhiệm của từng chủ thể trong hệ thống chính trị. Đây cũng là nền tảng để địa phương nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, giải quyết kịp thời các nhiệm vụ trọng tâm và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.