Đại Thanh: Nhà văn hóa - những không gian văn hoá, gắn kết cộng đồng

"Sáng đèn" sau giờ hội họp

Mỗi buổi tối, khi công việc trong ngày khép lại, cô Lưu Thị Minh lại đến Nhà văn hóa thôn Tả Thanh Oai để tập dưỡng sinh cùng các cô, bác trong câu lạc bộ. Những động tác theo nhịp chân, tiếng nhạc khiến không gian sinh hoạt cộng đồng trở nên ấm áp hơn.

“Không chỉ giúp nâng cao sức khỏe, những buổi tập còn là dịp để chúng tôi gặp gỡ, trò chuyện, chia sẻ với nhau những buồn vui trong cuộc sống. Tập cùng nhau lâu ngày, mọi người cũng trở nên gần gũi, gắn bó hơn”, cô Minh chia sẻ.

Không chỉ có câu lạc bộ dưỡng sinh, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao cũng được duy trì tại đây. Ông Nguyễn Văn Hạnh, Trưởng thôn Tả Thanh Oai cho biết, được xây mới và đưa vào sử dụng từ năm 2022, nhà văn hóa đã trở thành không gian sinh hoạt quen thuộc của hơn 2.000 hộ dân trong thôn.

Giá trị của nhà văn hóa vì thế không còn đánh giá ở việc sử dụng được bao nhiêu thời gian mà nơi đây đã bắt đầu hình thành một thói quen sinh hoạt cộng đồng. Người dân có một địa điểm để gặp nhau, cùng tập luyện, cùng tham gia những hoạt động mà họ yêu thích”, ông Hạnh chia sẻ.

Trong khi đó, với người dân thôn Quỳnh Đô, sức sống của nhà văn hóa lại được tạo nên từ những phong trào đã được người dân duy trì trong nhiều năm. Buổi tối ở Nhà văn hóa thôn Quỳnh Đô cũng có một nhịp riêng. Người cao tuổi đến tập dưỡng sinh, các chị em tập dân vũ, nhóm cầu lông, bóng chuyền hơi bắt đầu buổi tập. Một góc khác có những người yêu cờ tướng ngồi bên nhau. Có hôm, tiếng trống lân - sư - rồng rộn rã, kéo theo sự háo hức của những thành viên trẻ trong đội.

Ông Nguyễn Văn Chuyên, Trưởng thôn Quỳnh Đô cho biết, Câu lạc bộ Dưỡng sinh được thành lập từ năm 2000, hiện có 47 hội viên. Suốt nhiều năm, các thành viên vẫn duy trì việc tập luyện và tham gia các hội thi. Năm 2026, câu lạc bộ đạt Huy chương Bạc cấp thành phố môn Thái cực quyền và Huy chương Đồng nội dung Thái cực kiếm.

Trong khi đó, Câu lạc bộ Dân vũ được thành lập tháng 9-2023 với 50 thành viên. Hoạt động biểu diễn lân - sư - rồng bắt đầu từ năm 2013, thu hút khoảng 50-70 người tham gia. Đội Rồng Quỳnh Đô cũng tích cực góp mặt trong các hoạt động văn hóa của địa phương và từng đạt thành tích xuất sắc tại Liên hoan các điệu múa dân gian năm 2024…

Ông Nguyễn Văn Chuyên cho biết: “Mỗi hoạt động chỉ chiếm một phần không gian nhà văn hóa, mỗi câu lạc bộ cũng chỉ có một nhóm người tham gia nhưng cộng lại tạo nên một đời sống tinh thần phong phú. Đó là thứ sức sống không thể tạo ra chỉ bằng một công trình được đầu tư khang trang, mà cần được bồi đắp từ chính nhu cầu và sự tham gia của người dân".

Không gian gắn kết cộng đồng

Thực tế tại Tả Thanh Oai và Quỳnh Đô cho thấy, một thiết chế văn hóa chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng thường xuyên và gắn với đời sống của người dân.

Trong quá trình đô thị hóa, nhu cầu về những không gian sinh hoạt cộng đồng càng trở nên rõ nét. Người dân không chỉ cần những địa điểm để tổ chức hội nghị, họp thôn, mà còn cần nơi tập luyện thể thao, sinh hoạt văn nghệ, đọc sách, giao lưu và duy trì những phong tục, hoạt động văn hóa đã trở thành một phần của cộng đồng.

Bởi vậy, bài toán đặt ra với các nhà văn hóa không chỉ là “có nhà” mà còn là làm thế nào để nhà văn hóa thực sự có hoạt động.

Ở Đại Thanh, việc khai thác các thiết chế văn hóa đang được đặt trong hướng tiếp cận đó. Những cơ sở vật chất hiện có được tận dụng để duy trì các câu lạc bộ, đội nhóm; các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được khuyến khích phát triển; văn hóa đọc, giáo dục truyền thống và các hoạt động cộng đồng từng bước được đưa vào không gian nhà văn hóa.

Điều này cũng giúp những thiết chế vốn được xây dựng để phục vụ cộng đồng không rơi vào tình trạng chỉ hoạt động theo thời điểm. Thay vào đó, mỗi nhà văn hóa có thể hình thành một nhịp sinh hoạt riêng, tùy theo đặc điểm dân cư, truyền thống và nhu cầu của từng thôn.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đại Thanh Phạm Văn Ngát, việc nâng cao hiệu quả hoạt động của thiết chế văn hóa cần gắn với đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng và tính thường xuyên của các hoạt động, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất hiện có và phát huy vai trò của nhân dân.

Định hướng này đặt ra yêu cầu không chỉ duy trì những hoạt động đã có, mà còn tiếp tục tìm cách làm phù hợp với từng khu dân cư. Bởi mỗi thôn có một thế mạnh riêng: nơi có phong trào thể thao, nơi mạnh về văn nghệ, nơi có các môn truyền thống, nơi lại có điều kiện phát triển thư viện hoặc những hoạt động dành cho trẻ em, người cao tuổi.

“Nâng chất thiết chế nhà văn hóa, vì thế, không chỉ là nâng cấp một công trình. Đó là làm cho nơi ấy có người đến, có hoạt động diễn ra và có những câu chuyện đời sống được nối dài. Khi nhà văn hóa sáng đèn cả sau giờ hội họp, khi người dân chủ động tìm đến mỗi ngày, đó cũng là lúc một thiết chế văn hóa thực sự trở thành một phần của cộng đồng”, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Thanh Phạm Văn Ngát nhấn mạnh.