Đại đoàn kết - quy tụ lòng dân, tạo sức bật phát triển Thủ đô

Từ thực tiễn Hà Nội, Báo Hànộimới hằng ngày (Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội) giới thiệu với bạn đọc loạt bài viết “Đại đoàn kết - quy tụ lòng dân, tạo sức bật phát triển Thủ đô” phản ánh những đổi mới, cách làm thiết thực trong công tác Mặt trận Tổ quốc nhằm phát huy sức mạnh nhân dân phát triển Thủ đô.

Bài 1: Lắng nghe lòng dân, vun đắp đồng thuận

Đồng thuận xã hội không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà được bồi đắp từ chính những việc gần gũi trong đời sống hằng ngày. Bằng những cách làm sáng tạo, thiết thực, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thành phố Hà Nội đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động, đưa việc lắng nghe nhân dân trở thành hành động cụ thể. Từ đó, những bức xúc được tháo gỡ, niềm tin được củng cố, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn mới.

Lắng nghe những việc dân cần

Giữa nhịp sống hối hả của đô thị, có những điều tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại là nỗi trăn trở thường trực của người dân: Một đoạn vỉa hè bị lấn chiếm, tiếng ồn kéo dài giữa đêm khuya, một nắp hố ga hư hỏng hay những bất cập trong sinh hoạt cộng đồng chưa được giải quyết.

Đằng sau mỗi phản ánh đó không chỉ là mong muốn có một môi trường sống an toàn, văn minh mà còn là sự chờ đợi một câu trả lời thỏa đáng từ chính quyền. Bởi với người dân, sự gần gũi của bộ máy công quyền đôi khi được cảm nhận rõ nhất qua cách những vấn đề bình dị ấy được lắng nghe và xử lý.

Tại tổ dân phố 33 (phường Nghĩa Đô), câu chuyện của ông Nguyễn Văn A là một minh chứng cụ thể. Nhiều tháng liền, gia đình ông cùng các hộ dân xung quanh phải chịu cảnh một cơ sở kinh doanh ăn uống lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để bày bán hàng và dựng xe.

Hoạt động kinh doanh kéo dài từ sáng sớm hôm trước đến tận 2-3h sáng hôm sau, tiếng ồn ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt, nghỉ ngơi của người dân. Những phản ánh đã được gửi qua tổ dân phố, song sự việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Bởi vậy, khi biết Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nghĩa Đô triển khai mô hình “Hòm thư số”, ông Nguyễn Văn A quyết định gửi kiến nghị, dù trong lòng không đặt nhiều kỳ vọng.

Thế nhưng, chỉ một ngày sau khi phản ánh được gửi đi (ngày 25-5-2026), cơ quan chức năng đã xuống địa bàn nhắc nhở, xử lý vi phạm trên. Tiếp đó, ngày 26-5-2026, ông Nguyễn Văn A tiếp tục phản ánh việc nắp hố ga thoát nước gần khu dân cư bị hỏng, khiến nước ứ đọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Ngay ngày hôm sau (27-5-2026), đơn vị có trách nhiệm đã kiểm tra và thay mới nắp hố ga.

Chia sẻ câu chuyện “có hậu” của mình, ông Nguyễn Văn A cho biết, trước đây, có những sự việc bức xúc kéo dài nhưng người dân không biết phải tìm đến cơ quan nào để phản ánh. Thậm chí, có kiến nghị đã được tiếp nhận, nhưng chưa chắc đã được giải quyết. Vì vậy, khi kênh “Hòm thư số” của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nghĩa Đô đi vào hoạt động đã giúp người dân hóa giải bức xúc bấy lâu nay.

“Tôi rất tâm đắc với phương châm đưa ra của “Hòm thư số”, đó là “Nhân dân nói - Mặt trận lắng nghe - Chính quyền trả lời”. Nếu mô hình tiếp tục được duy trì, nhân rộng sẽ góp phần tạo dựng niềm tin trong nhân dân, cùng xây dựng cuộc sống bình yên, hạnh phúc tại khu dân cư”, ông Nguyễn Văn A chia sẻ.

Kiến nghị của ông Nguyễn Văn A chỉ là 2 trong số 53 ý kiến, kiến nghị gửi tới “Hòm thư số” của phường Nghĩa Đô được lắng nghe, giải quyết.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nghĩa Đô Nguyễn Kim Lê cho biết, từ tháng 5-2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nghĩa Đô đã thiết lập các “Hòm thư số” gắn mã QR tiện ích, công bố rộng rãi trên các trang mạng xã hội, nhóm Zalo khu dân cư và đặt trực tiếp tại các điểm sinh hoạt cộng đồng, trạm y tế, chợ dân sinh.

Đến nay, mô hình đã được nhân rộng tới hơn 100 điểm trên toàn địa bàn phường Nghĩa Đô. Thông qua “Hòm thư số”, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nghĩa Đô đã tiếp nhận, phân loại và chuyển xử lý kịp thời 53/53 ý kiến, kiến nghị của nhân dân (đạt tỷ lệ 100%).

“Hiệu quả lớn nhất mà mô hình mang lại không chỉ dừng lại ở các con số thống kê mà chính là sự giải tỏa bức xúc từ sớm, từ xa ngay tại cơ sở, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng, chính quyền và khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc”, bà Nguyễn Kim Lê nhấn mạnh.

Lắng nghe để thấu hiểu, hành động

Từ câu chuyện ở phường Nghĩa Đô có thể thấy, lắng nghe nhân dân không còn là hoạt động riêng lẻ mà đang trở thành yêu cầu đổi mới trong công tác Mặt trận. Tinh thần đó được cụ thể hóa qua hoạt động “Tháng nghe dân nói”, “Lắng nghe dân nói” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội triển khai đồng bộ từ thành phố đến cơ sở.

Cụ thể hóa hoạt động này, nhiều xã, phường trên địa bàn Hà Nội đã chủ động xây dựng các kênh tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của người dân thông qua ứng dụng chuyển đổi số, với nhiều cách làm sáng tạo. Qua đó góp phần đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền trong tiếp nhận và giải quyết những vấn đề từ cơ sở. Tất cả hướng tới phương châm: Lắng nghe để thấu hiểu, thấu hiểu để hành động, hành động để dân tin.

Ở phường Đống Đa, chuyên mục “Alo, Mặt trận lắng nghe” được triển khai trên nền tảng Zalo, kết nối với các nhóm cộng đồng và fanpage của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội.

Người dân có thể gửi ý kiến, hình ảnh phản ánh về ô nhiễm môi trường, quy hoạch, giao thông, công trình dân sinh, an sinh xã hội, sinh kế và việc thực hiện chế độ, chính sách. Thông tin sau đó được tổng hợp, báo cáo cấp ủy và chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Triển khai hoạt động “Lắng nghe dân nói”, trong 10 tháng năm 2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phường Hoàng Mai đã tiếp nhận 83 ý kiến, kiến nghị thông qua các hội nghị tiếp xúc cử tri và đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân.

Theo Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Hoàng Mai Triệu Hải Vân, nội dung phản ánh tập trung vào những vấn đề gần gũi với đời sống như vệ sinh môi trường, trật tự đô thị, cấp thoát nước, an ninh trật tự và chế độ, chính sách. Đến nay đã có 67 nội dung được giải quyết, 16 nội dung đang tiếp tục được tháo gỡ.

Đáng chú ý, cùng với tiếp nhận ý kiến, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Hoàng Mai đã tổ chức 4 cuộc giám sát chuyên đề và 3 cuộc phản biện xã hội. Điều đó cho thấy vai trò của Mặt trận không chỉ là chuyển tải tiếng nói của người dân đến cơ quan chức năng, mà còn tham gia giám sát, phản biện và đôn đốc việc giải quyết những vấn đề được đặt ra.

Thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các xã, phường của Hà Nội đã và đang tích cực sáng tạo, đổi mới cách làm để “lắng nghe dân nói” được nhiều hơn, hiệu quả hơn.

Chia sẻ về hoạt động này, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa cho biết, trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội xác định phương châm xuyên suốt là gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân.

Đặc biệt, sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu đổi mới cách nắm bắt tình hình nhân dân càng trở nên cấp thiết. Địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, đặc điểm dân cư đa dạng hơn khiến những cuộc họp định kỳ khó có thể phản ánh đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Nếu cán bộ Mặt trận không sâu sát địa bàn, không duy trì liên hệ thường xuyên với Ban Công tác Mặt trận, tổ dân phố và các nhóm dân cư, không đổi mới cách tiếp nhận, lắng nghe ý kiến nhân dân, những vấn đề mới phát sinh có thể chậm được nhận diện, những bức xúc nhỏ không được giải quyết kịp thời có thể tích tụ thành điểm nóng.

Thực tế triển khai tại Hà Nội cho thấy, từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thành phố đã tiếp nhận 378 đơn kiến nghị, phản ánh và tham gia hòa giải thành công 2.685 vụ việc ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số trong tương tác với người dân được đẩy mạnh. Nền tảng “Mặt trận số Thủ đô” tích hợp trên ứng dụng iHanoi, tạo thêm kênh để người dân phản ánh, kiến nghị trực tiếp. Một năm qua, hệ thống Mặt trận đã tiếp nhận và chuyển xử lý thành công 1.596 ý kiến, kiến nghị của người dân.

“Yêu cầu đối với việc lắng nghe nhân dân hiện nay cần được đặt cao hơn. Không chỉ nghe người dân đang nghĩ gì, nói gì, Mặt trận phải nghe để hiểu dân cần, nghe để giải quyết, nghe để phản hồi và cùng nhân dân tham gia vào quá trình phát triển địa phương.

Chỉ khi người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, được lắng nghe, được giải thích thỏa đáng và thấy rõ trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, khả năng tạo đồng thuận sẽ cao hơn”, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa nhận định.

Lắng nghe là điểm khởi đầu để tạo đồng thuận, nhưng đồng thuận chỉ thực sự bền vững khi người dân nhìn thấy kiến nghị của mình được tôn trọng và giải quyết.

Vì thế, trách nhiệm của Mặt trận không thể dừng lại ở việc chuyển ý kiến đến cơ quan chức năng. Vấn đề tiếp theo là làm thế nào để mỗi kiến nghị được theo đuổi đến cùng, được trả lời thỏa đáng, không rơi vào tình trạng tiếp nhận rồi để đó.

(Còn nữa)