Đại biểu Quốc hội: cần cơ chế một đầu mối trong quản lý rủi ro môi trường

Đề nghị bổ sung quy định cho thuê đất ở công trình thủy lợi

Tham gia thảo luận, đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh (Đoàn tỉnh Đồng Nai) đề nghị bổ sung vào điều 44, Luật Thủy sản nội dung: việc cho thuê đất có mặt nước là hồ thủy lợi, đất trong phạm vi bảo vệ và phạm vi phụ cận đập, hồ chứa nước thuộc công trình thủy lợi để thực hiện dự án đầu tư được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai.

Theo đại biểu Nguyễn Tuấn Anh, lý do nên quy định như vậy vì điều 215 Luật Đất đai cho phép thuê đất thủy lợi, còn Luật Thủy lợi thì chưa đề cập đến vấn đề này. Thực tế đối với một số dự án du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng đã được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch bao gồm một phần diện tích hồ phụ cận đập. Từ đó nhà đầu tư xin được thuê mặt nước hồ và đất phụ cận đặt nêu lên, để thực hiện các dự án đầu tư nhưng địa phương lại không giải quyết vì pháp luật đất đai và pháp luật thủy điện chưa quy định rõ ràng về việc cho thuê mặt nước hồ hoặc là đất phụ cận. Vì vậy, cần thống nhất một quy định rõ ràng để vừa quản lý vừa là bảo vệ được an toàn cho khu vực đập.

Đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng (Đoàn tỉnh Quảng Trị) nhấn mạnh, việc phân quyền phải theo rủi ro môi trường, không theo địa giới hành chính. Ví dụ hồ thủy điện xả lũ tỉnh A nhưng gây ngập tỉnh B, cấp phép nước dưới đất ở tỉnh này ảnh hưởng tỉnh khác, dự án nuôi biển vướng chồng lấn bảo tồn.

Vì vậy cần cơ chế một đầu mối: dự án tác động một tỉnh giao địa phương; tác động nhiều tỉnh giao Trung ương; nguy cơ cao phải thẩm định bởi bộ chủ trì. Mục tiêu là rõ người, rõ quyền, rõ trách nhiệm và rõ kiểm soát. Tránh phân cấp hình thức, giao việc nhưng không giao công cụ thực thi.

Thiếu cơ chế phát triển dưới tán rừng

Đại biểu Hà Sỹ Đồng nêu thực tế điểm nghẽn phổ biến ở địa phương hiện nay là muốn phát triển dưới tán rừng còn thiếu cơ chế; muốn chuyển đổi tạm thủ tục phức tạp; muốn phục hồi sinh thái không có hướng dẫn tính toán. Vì vậy, đề nghị cần phân tầng rừng: rừng tự nhiên và phòng hộ là vùng bất khả xâm phạm; rừng trồng có thể sử dụng có điều kiện. Thiết lập cơ chế phục hồi sinh thái, công khai dữ liệu che phủ rừng hằng năm, đồng thời mở đường cho sinh kế như dược liệu, du lịch sinh thái, thủy sản ven biển gắn chuẩn môi trường.

Cùng quan tâm tới vấn đề quản lý rừng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến (Đoàn TP Hồ Chí Minh) cho biết, với quy định cho thuê môi trường rừng ở dưới tán rừng (trong Luật Lâm nghiệp) nếu chúng ta không có quy định rõ thì rất khó thực hiện. Đại biểu đề nghị bổ sung thêm nội dung chu thuê môi trường rừng đối với các dự án phát triển du lịch, trồng cây dược liệu dưới tán rừng... để nhằm xen kẽ với tán rừng, nhằm tạo cho các doanh nghiệp và người dân phát triển kinh tế rừng.

Kết nối thú y - y tế - môi trường theo mô hình “Một sức khỏe”

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Anh (Đoàn tỉnh Bắc Ninh) đề xuất không bỏ quy định bảo vệ tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước tại điều 57 của Luật Trồng trọt 2018 bởi đây là cơ sở duy nhất hiện nay quy định trực tiếp về bảo vệ tầng đất mặt (đất canh tác nông nghiệp). Việc bãi bỏ nội dung này có thể sẽ tạo khoảng trống pháp lý trong bảo vệ tầng đất mặt, giảm trách nhiệm chủ đầu tư đối với việc bảo vệ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả đất trồng lúa và đất nông nghiệp, làm mất tài nguyên đất quý, giảm khả năng phục hồi sau này.

Đại biểu đề xuất quy định nội dung này có tính nguyên tắc và giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể với cơ chế phối hợp liên ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong khâu thực thi làm cơ sở để thực hiện hiệu quả.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Lan (Đoàn TP Hà Nội) cho rằng, để bảo đảm kiểm soát tốt hơn đối với lĩnh vực chăn nuôi, đại biểu điều 11 dự thảo Luật Thú y cần nhấn mạnh hơn yêu cầu tăng cường năng lực hệ thống thú y; hoàn thiện giám sát - cảnh báo - kiểm nghiệm; kiểm soát sử dụng thuốc thú y và kháng sinh; đồng thời thúc đẩy kết nối thú y - y tế - môi trường theo mô hình “Một sức khỏe”.

Theo đại biểu, cần quy định yêu cầu năng lực tối thiểu của thú y cơ sở, chuẩn hóa lại hệ thống đào tạo thú y, bất kể mô hình tổ chức nào cũng cần bảo đảm các cấp chính quyền có đủ nhân lực và công cụ phát hiện sớm, xử lý kịp thời dịch bệnh; bổ sung nguyên tắc huy động nguồn lực khoa học - công nghệ trong nước tham gia xét nghiệm, giám sát và đánh giá rủi ro dịch bệnh; cần có bộ tiêu chí và quy trình thống nhất toàn quốc về phân cấp việc cấp và gia hạn chứng chỉ hành nghề thú y, để bảo đảm minh bạch và nâng cao chất lượng đội ngũ hành nghề.