Đa Sĩ mùa thịt chuột

Đi săn chuột. Ảnh: Năng Lực

Nằm ngay sát thị xã Hà Đông, ven dòng Nhuệ giang uốn khúc, làng Đa Sĩ hàng ngày vẫn vang tiếng bễ lò rèn. Người ta biết đến làng Đa Sĩ với cái tiếng của một làng nghề chuyên sản xuất đồ sắt gia dụng từ dao, kéo đến lưỡi bào, lưỡi đục.

Người ta còn suy luận cái tên Đa Sĩ là do làng này trước kia nhiều người đỗ tiến sĩ. Trạng nguyên có một, tiến sĩ có bảy và nhiều người đỗ các chức vị khác nữa. Thế nhưng, nếu lang thang vào làng Đa Sĩ mùa gặt thì còn thấy một sản vật khác gắn bó với làng nghề vừa làm ruộng vừa thủ công này. Đó là thịt chuột đồng, một món ăn ngon nhưng không phải ai cũng dám thưởng thức.

Chuột “dồn”

Đi trong làng Đa Sĩ, nếu thấy một bác nông dân nào đó vác một chiếc thuổng, treo toòng teng một cái rọ tre hình dạng như cái đó nhưng nan thưa và to hơn thì đích thị là bác đó đi săn chuột đồng. Mùa săn chuột đồng trùng với mùa gặt, lúc này chuột đồng ngon nhất. Chuột đồng do toàn ăn lúa chín nên thịt thơm và béo. Các bà, các chị không bắt chuột bằng rọ, bằng thuổng mà cứ gặt đầu thửa ruộng, chuột sợ chạy dồn về phía bờ ruộng thì vồ lấy. Chuột “dồn” là thế, vồ được con nào, nếu thích ăn ngay chỉ cần vơ ít rơm khô, nhóm lửa thui chín vàng chén ngay tại trận.

Bắt chuột “dồn” vui nhất là cảlàng rủ nhau đi gặt, úp rọ kín các cửa hang, để vài người nhanh nhẹn đứng sẵn hai bên. Những người khác cứ thế gặt lúa, gặt dần từ thửa ruộng nọ sang thửa ruộng kia. Chuột sợ chạy tán loạn, dồn hết về phía thửa ruộng cuối cùng, lúc này chỉ việc giăng lưới đón lõng bắt gọn, có khi được cả trăm con. Cũng có lúc, vài chú chuột sợ chạy dạt ra ngoài thì bị những người đánh chặn vồ lấy. Có người khéo vồ hai tay hai chú chuột, chân còn dẫm giữ một chú nữa. Đi vồ chuột dồn cứ vui như đánh trận giả.

Chuộtđủ món

Người dân làng Đa Sĩ hầu hết đều thích ăn thịt chuột đồng và đều biết chế biến thịt chuột. Thường thường nếu ăn ngay ngoài đồng thì chỉ thui chín vànglà ăn được. Cách hay làm nhất là thịt chuột được nhúng nước sôi, nhổ sạch lông, cắt bớt đuôi, chặt bỏ bàn chân và mõm. Lúc này chuột được mổ vứt bỏ ruột, chỉ giữ lại tim và gan, đem rửa sạch lần nữa. Chuột đã làm sạch cho vào luộc với gừng đập dập. Luộc chín đem vớt ra ép với lá chanh cho chảy bớt nước mỡ. Thịt chuột luộc ép lá chanh có vị ngon, thơm, béochấm muối tiêu chanh thì hết cả lít rượu là chuyện thường. Nước suýt ăn với bún cùng rau thơm thì ngon không tả nổi.

Nhưng món thịt chuột nấu giả cầy mới là đặc sản của làng Đa Sĩ. Nguyên là làng Đa Sĩ còn có nghề làm thịt chó rất ngon và món nhựa mận thì vô cùng đặc biệt. Nếu ai đã ăn nhựa mận do làng Đa Sĩ nấu thì sợ rằng không còn muốn thưởng thức món này ở đâu nữa. Còn thịt chuột nấu giả cầy ngon vì có lẽ thịt chuột béo, nấu món giả cầy lại được cho thêm tiết chó vào nên có vị rất lạ miệng. Vừa béo thơm lại vừa có vị bùi đậm. Nhưng thịt chuột nấu giả cầy không phải ai cũng biết làm, đàn ông nấu món này thường ngon hơn phụ nữ.

Ngoài hai món trên, thịt chuột còn được nướng nguyên cả con chín vàng. Ngon nhất là da chuột dù nấu món gì đi nữa. Đúng là “Mèo ăn ruột, chuột ăn da, ếch ăn tù và, gà chén phao câu”. Phao câu gà còn có nhiều người không thích ăn chứ đã ăn thịt chuột thì chưa thấy ai chê da cả. Dân nhậu thì thích ăn món thịt chuột luộc, nấu giả cầy, nướng. Còn nếu ăn trong bữa ăn hàng ngày thì có thịt chuột sào khế. Nhà có tiệc thì thịt chuột hấp xôi. Mỡ chuột đồng chảy xuống xôi nếp khiến cho xôi có vị ngon không kém gì hấp thịt gà. Thịt chuột hấp xôi cũng có vị thơm ngon, mềm, béo.

Mùa gặt về, vào làng Đa Sĩ mua thịt chuột rồi lại được chính người làng Đa Sĩ chế biến cho thì tuyệt vời. Mỗi ngày làng Đa Sĩ tiêu thụ khoảng chục cân thịt chuột. Vừa bảo vệ mùa màng, vừa có món ngon hấp dẫn. Có khi săn đúng hang chuột thu về cả cân thóc chuột “ăn trộm” cất giữ nữa. Mà nghe nói, cơm nấu bằng gạo do chuột “gặt” cũng ngon hơn cơm thường đấy.

Lê Hồng Quang