Cựu chiến binh phường Thanh Xuân kể chuyện một thời lửa đạn

Ký ức không phai theo năm tháng

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, thương binh hạng 4/4 Nguyễn Bá Bồng vẫn nhớ rõ tháng 4-1970, khi ông lên đường nhập ngũ ở tuổi 18. Trong đội hình Trung đoàn 27, ông trực tiếp chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị.

Tháng 3-1972, đơn vị ông tham gia Chiến dịch Quảng Trị. Đến tháng 8, khi đối phương mở cuộc phản kích với lực lượng lớn, trong đó có Lữ đoàn Dù 3 và Lữ đoàn 147 Thủy quân lục chiến Việt Nam Cộng hòa, Trung đoàn 27 được giao chốt giữ khu vực phía Đông Thành cổ Quảng Trị, tại Chợ Sãi và Nại Cửu, thuộc huyện Triệu Phong lúc bấy giờ.

Mùa mưa khiến hầm hào, giao thông hào ngập sâu, có nơi nước lên ngang bụng. Việc thay quân và củng cố lực lượng chỉ có thể thực hiện vào ban đêm, nhưng những người lính vẫn bám trụ trên trận địa. Theo ông Bồng, dù đối phương đông hơn và có trực thăng yểm trợ, đơn vị vẫn giữ vững khu vực được giao.

Trong một trận đánh tại làng Bích La Trung, huyện Triệu Phong, ông bị thương ở vùng sườn và phía sau vai. Nhưng mỗi khi nhắc về chiến trường, ông nói nhiều hơn về những đồng đội đã ngã xuống và nhiệm vụ mà đơn vị phải hoàn thành.

“Người lính phải bằng mọi cách hoàn thành nhiệm vụ của mình”, ông Bồng chia sẻ.

Sau chiến trường Quảng Trị, ông tiếp tục tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Trên đường tiến vào Sài Gòn, ông nhớ mãi bà má Sáu Ngẫu, người phụ nữ cách mạng ở Lái Thiêu. Bà đã dùng bản đồ, chỉ cho cán bộ chỉ huy Trung đoàn tuyến đường thuận lợi để đơn vị tiến vào thực hiện nhiệm vụ.

Với thương binh Trần Đình Chiến, ký ức đau đáu nhất là rạng sáng mùng 1 Tết Mậu Thân 1968. Nhập ngũ tháng 2-1965, sau hai năm được đào tạo làm báo vụ viên, phụ trách thu, phát điện báo và bảo đảm thông tin liên lạc, đến tháng 11-1967, ông cùng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 205 vào Mặt trận B5 ở Nam Tây Quảng Trị, phục vụ Bộ Chỉ huy Mặt trận.

Khi đơn vị đóng quân tại Khe Sanh, rạng sáng mùng 1 Tết Mậu Thân 1968, máy bay B-52 đã ném bom dữ dội xuống khu vực này. Ông bị mảnh bom găm vào sườn trái, còn nhiều chiến sĩ trong đại đội thông tin đã hy sinh. Giữa tiếng bom, ông nghe một đồng đội trong tổ đài gọi cứu. Dù bản thân cũng bị thương, ông vẫn cố bò đến, nhưng không còn kịp.

“Đó là ký ức của một thời bom đạn mà tôi không bao giờ quên”, ông Chiến nói.

Tháng 3-1968, ông được bổ sung về Sư đoàn 324, tiếp tục làm nhiệm vụ trên Mặt trận Trị Thiên - Huế cho đến ngày đất nước thống nhất.

Cũng trưởng thành từ chiến trường Quảng Trị, thương binh hạng 3/4 Đinh Xuân Mai lên đường nhập ngũ năm 1971, khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Một năm sau, ông tham gia chiến dịch Xuân - Hè 1972 và bị thương tại chiến trường này.

Nhắc lại những năm tháng ấy, ông nhớ lớp lớp thanh niên tạm gác việc học, vượt dãy Trường Sơn vào chiến đấu. Nhiều đồng đội đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ, “mãi mãi tuổi 18, 20”.

Với người thương binh, được trở về, sống trong hòa bình và chứng kiến đất nước đổi thay vừa là niềm hạnh phúc, vừa là lời nhắc phải sống xứng đáng với những người không còn cơ hội trở về, ông Mai cho biết.

Tiếp nối tinh thần người lính trong thời bình

Khi tiếng súng đã lùi xa, hành trình của những người lính năm xưa vẫn tiếp tục bằng những công việc gần gũi với đồng đội và cộng đồng.

Sau khi nghỉ hưu, ông Bồng có 14 năm công tác tại Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, từ năm 2010 đến năm 2024, tham gia công tác tổ chức, chính sách và hỗ trợ nạn nhân. Đến nay, khi sức khỏe còn cho phép, ông vẫn tích cực tham gia hoạt động xã hội và công việc tại địa phương.

Trải qua 41 năm phục vụ trong quân đội, ông Mai trở về Thanh Xuân, tiếp tục tham gia công tác tại khu dân cư. Ông có nhiều năm gắn bó với công tác Mặt trận và từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Khuyến học phường Thanh Xuân Trung trước đây.

Ông Chiến cũng tiếp tục đồng hành cùng đồng đội sau khi nghỉ hưu. Từ năm 2006, ông làm Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội, tìm hiểu hoàn cảnh, hỗ trợ các gia đình hội viên có vốn phát triển kinh tế. Đến tháng 7-2026, tổ có 53 hộ vay với dư nợ hơn 6,27 tỷ đồng, góp phần tạo việc làm cho 132 lao động và không phát sinh nợ xấu.

Không chỉ là dịp ôn lại những năm tháng chiến đấu, cuộc gặp do Hội Cựu chiến binh phường Thanh Xuân tổ chức còn thể hiện sự tri ân đối với các hội viên là thương binh, bệnh binh, nạn nhân chất độc da cam và thân nhân liệt sĩ đang tham gia công tác tại địa phương.

Phát biểu tại chương trình, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Thanh Xuân Lê Xuân Chi ghi nhận ý chí tự lực, tinh thần vượt khó và những đóng góp của 36 hội viên tiêu biểu. Dù tuổi cao, sức khỏe giảm sút, nhiều người vẫn gắn bó với công việc tại chi bộ, ban công tác Mặt trận, tổ dân phố, các đoàn thể và tổ xung kích.

Theo ông Chi, tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy của các hội viên không chỉ góp phần thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở, mà còn tiếp thêm động lực để đồng đội vượt qua khó khăn, tiếp tục lan tỏa phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong cộng đồng.