Công diễn tác phẩm kịch lừng danh "Nhà búp bê"

Các đạo diễn nước ngoài dàn dựng vở "Nhà Búp bê"

(HNMĐT)- Từ ngày 1/11 đến hết 5/11/2006, vở kịch lừng danh "Nhà búp bê" của kịch tác gia nổi tiểng người Na Uy sẽ được công diễn tại Nhà Hát Tuổi Trẻ, 11 - Ngô Thì Nhậm, Hà Nội. Đây là một hoạt động văn hóa của Lễ hội Ibsen ở Việt Nam năm 2006 nhân kỷ niệm 100 năm ngày mất của Ibsen.

Nhà búp bê là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của nhà viết kịch lừng danh Henrick Ibsen, được viết năm 1879 và đã “làm cả châu Âu sửng sốt”.

Vở kịch nổi tiếng "Nhà Búp bê" đã được Nhà hát Tuổi Trẻ hợp tác cùng Đại sứ quán Na Uy dàn dựng nhân dịp Lễ hội Ibsen tại Việt Nam 2006. Vở diễn do NSƯT Lê Hùng đạo diễn, NSND Lê Khanh và Khánh Huyền trong vai Nora; NSƯT Chí Trung và Sỹ Tiến trong vai Henmer; Văn Thành và Quỳnh Dương trong vai Krôgxtad...

Vở kịch Nhà Búp-bê là vở chấm dứt những loại kịch phòng khách đang thịnh hành lúc đó. Diễn biến của vở kịch đã nêu lên không một chút thương hại tính tự cao, tự đại, lòng ích kỷ tồi tệ của người chồng, trong những lúc nghiêm trọng của cuộc đời khiến người vợ đáng yêu của anh ta nhận ra rằng chị chỉ là một con búp- bê xinh đẹp, không có khả năng giáo dục con cái hoặc làm bất cứ việc gì khác, đến nỗi khi vở kịch kết thúc, chị phải lìa bỏ nhà, sập cửa ra đi để tự mình nhận thức lấy cuộc đời...

Cây chuyện nói về Henmer, một luật sư, chồng của Nôra, trước đây bị ốm nặng, bác sỹ bảo phải sang Ý an dưỡng nhưng gia đình không có tiền. Nôra đã phải vay của luật sư Krôgxtad một số tiền và đã phải giả mạo theo yêu cầu Krôgxtad. Chị giấu chồng việc vay nợ và nói số tiền đó là của cha cho để Henmer yên tâm đi an dưỡng. Chỉ vì muốn cứu sống chồng khỏi căn bệnh hiểm nghèo đã mạo nhận chữ ký của người cha quá cố để vay tiền Krôgxtad.

Cô âm thầm giữ kín bí mật, một mình chắt chiu trả nợ trong khi vẫn không dám đụng đến số tiền lương của chồng đưa về, sợ ảnh hưởng đến cuộc sống của chồng và các con. Nhưng dành dụm mãi mà vẫn chưa trả hết nợ, may sao chồng cô được bổ nhiệm làm giám đốc ngân hàng và Nôra có hy vọng sẽ trả xong nợ.

Nhưng một điều bất ngờ đã xảy ra là Krôgxtad lại chính là nhân viên bị sa thải khi chồng cô làm giám đốc. Bị đuổi việc, anh ta gửi thư cho giám đốc nói rõ sự thật và dọa sẽ đưa ra tòa. Sự thật được phơi bày, Nôra bị chồng mắng nhiếc là đồ giả dối, xấu xa. Quá đau đớn và thất vọng, Nôra bỏ ngôi nhà - nơi mà cô nhận ra bấy lâu nay mình chỉ là con búp bê....

NSND Lê Khanh trong vai Nora

Suốt mấy chục năm, vở kịch được hầu hết các nhà hát lớn ở châu Âu dựng, Ngay năm 1979, khi vở kịch mới ra đời đã có ba nhà hát dựng: Nhà hát Hoàng Gia và Côpenhaghen (Đan Mạch), Nhà hát Hoàng gia Beclin và Nhà hát Hăm -Buốc (Đức). Điều đáng chú ý là thấy kết thúc của vở kịch quá táo bạo, nỡ diễn viên đóng vai chính ở Hăm - Buốc đã đề nghị thay đổi đoạn kết, không để Nôra bỏ chồng con. Đó chỉ là một lần nhân nhượng nhất thời vì mến tài nghệ của nữ diễn viên, nhưng sau lần công diễn ấy tác giả vẫn giữ nguyên kịch bản. Những năm sau, các nhà hát khác ở Na-Uy, Thủy Điển, Đức, Nga, Mỹ, Anh, Pháp vẫn tiếp tục dựng vở Nhà Búp-bê.

Sau cách mạng tháng Mười, các nhà hát ở Xô Viết cũng liên tiếp dựng vở này. Đáng chú ý là trong vở dựng của Maychôn, kịch bản đã được thay đổi ít nhiều cho phù hợp với yêu cầu giáo dục tư tưởng thời đó, và tên vở cũng được đổi thành "Bi kịch của Nôra" (1922).

Tuyết Minh