Công bố ba Pháp lệnh vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua

Tại buổi họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đã công bố các Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố các Pháp lệnh: Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Thông tin về Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh lần này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, thể hiện trách nhiệm, sự quan tâm và tri ân của Đảng, Nhà nước, nhân dân, thực hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc đối với những người đã hy sinh xương máu bảo vệ nền độc lập, tự do cho Tổ quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế.

Pháp lệnh có một số điểm mới như: Bổ sung khái niệm người có công với cách mạng theo hướng quy định mang tính khái quát, ghi nhận, biểu dương những người có công lao cống hiến, đóng góp cho sự nghiệp cách mạng, đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận.

Đồng thời, Pháp lệnh hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn xem xét công nhận người có công với cách mạng, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn, ghi nhận đầy đủ, xứng đáng, tôn vinh đúng đối tượng và giải quyết các vướng mắc, tồn đọng.

Cụ thể, Pháp lệnh đã hoàn thiện quy định về công nhận liệt sĩ đối với trường hợp thương binh chết do vết thương tái phát; bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh đối với các lực lượng chức năng trong quá trình trực tiếp làm nhiệm vụ, công vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Bên cạnh đó, Pháp lệnh bổ sung quy định giao Chính phủ quyết định công nhận hoặc giao cơ quan, người có thẩm quyền công nhận người có công với cách mạng trong trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng hoặc trong các trường hợp đặc biệt khác.

Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ, quy định này giúp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tồn đọng trong thời gian qua đối với việc công nhận những người thực sự có công với cách mạng nhưng thiếu hồ sơ, giấy tờ do bị mất, thất lạc trong quá trình hoạt động cách mạng, tham gia bảo vệ Tổ quốc hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt khác.

Pháp lệnh cũng bổ sung đối tượng được công nhận là người có công và chế độ, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng như bổ sung đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng hằng năm. Theo đó, Pháp lệnh chuyển một phần đối tượng hiện đang được điều dưỡng 2 năm/lần sang điều dưỡng hằng năm, cụ thể là thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%.

Tại buổi họp báo, đại diện Tòa án nhân dân Tối cao đã thông tin về Pháp lệnh Chi phí tố tụng. Pháp lệnh gồm 3 điều, sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm thống nhất với Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tương trợ tư pháp về hình sự, Luật Giám định tư pháp, Luật Phục hồi, phá sản và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong việc áp dụng các quy định về chi phí tố tụng trong quá trình giải quyết các vụ việc, vụ án.

Pháp lệnh bổ sung quy định về chi phí tố tụng theo pháp luật về phục hồi, phá sản để cụ thể hóa Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản...

Pháp lệnh cũng sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm nộp tiền tạm ứng, trách nhiệm chi trả, thủ tục nộp tiền tạm ứng chi phí giám định để phù hợp với quy định tại Điều 40 của Luật Giám định tư pháp.

Pháp lệnh bổ sung một chương về chi phí tố tụng theo pháp luật về phục hồi, phá sản. Cụ thể, quy định về xác định chi phí tố tụng theo pháp luật về phục hồi, phá sản theo hướng quy định cụ thể việc xác định chi phí phá sản trong trường hợp ngân sách nhà nước bảo đảm; quy định về tạm ứng chi phí phá sản, chi trả chi phí phá sản và xử lý tiền tạm ứng chi phí phá sản trong trường hợp do ngân sách nhà nước bảo đảm.

Đối với Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc, Pháp lệnh gồm 5 chương, 48 điều, thay thế Pháp lệnh số 01/2022/UBTVQH15 về Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Pháp lệnh bổ sung quy định Tòa án nhân dân Tối cao "tổ chức việc thống kê, số hóa hồ sơ, xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc"; bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, quyết định, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Đồng thời, Pháp lệnh bãi bỏ Điều 27 và Điều 31 của Pháp lệnh số 01/2022/UBTVQH15 vì nội dung này đã được quy định cụ thể tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 39 của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025.

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung quy định về trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc; rút ngắn một số thời hạn nhằm giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực cho công tác quản lý, tạm giữ người nghiện ma túy.