Nói gần nói xa chẳng qua nói thật. Cô ca sỹ Huế dịu dàng ấy chính là nghệ sỹ ưu tú Hoàng Thanh. Hoàng Thanh quê gốc ở Triệu Cơ - Triệu Phong, Quảng Trị. Cha cô là một người yêu ca Huế say đắm. Say đắm đến mức... đã lấy mẹ cô là diễn viên đoàn ca kịch Trị Thiên Huế... và chính bản thân ông đã sáng tác rất nhiều lời bài ca theo các bài bản, làn điệu của ca Huế để phục vụ khán thính giả của cả nước nhà.
Vào năm 1969, ở thế kỷ trước. Khi Hoàng Thanh mới ở tuổi mười tư, cô đã được tuyển vào làm diễn viên của Đài phát thanh Giải Phóng.
ở giai đoạn này, đông đảo các “chiến sỹ Giải phóng quân miền Nam anh hùng thành đồng Tổ quốc” khi được nghe giọng ca của “em gái Hoàng Thanh” hoặc được trực tiếp xem em gái Hoàng Thanh “thì đều mê ni”... và trong những chiến công của các anh chiến sỹ giải phóng quân thời ấy hẳn có rất nhiều sự đóng góp khích lệ của giọng hát Hoàng Thanh.
Hai năm sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, Hoàng Thanh được chuyển hẳn về đội ca Huế của Đoàn ca nhạc Đài tiếng nói Việt Nam. Một vinh dự lớn đến với cô, ấy là năm 1985 khi vừa tròn 30 tuổi, Hoàng Thanh đã được nhận huy chương bạc tại cuộc thi ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc ở Đà Nẵng. Với bài ca “Đò đằm lúa thơm” - dân ca Bình Trị Thiên của tác giả Phạm Ngọc Cảnh. Năm 1987, Hoàng Thanh lại đoạt được giải hát dân ca miền Trung hay nhất, được tổ chức tại Hà Nội.
Đặc sắc hơn năm 1990, khi đất nước hân hoan kỷ niệm Đảng Cộng sản Việt Nam 60 năm tuổi; nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đầy đặn 45 xuân. Và Bác Hồ kính yêu của chúng ta tròn 100 năm ngày sinh nhật. NSƯT Hoàng Thanh cùng với NSƯT Thúy Đạt, NSƯT Hồng Liên, NSƯT Hồng Ngát đã dành về cho Đoàn ca nhạc Đài tiếng nói Việt Nam tấm huy chương vàng bằng tiết mục “Quê hương thành thơ” hay còn gọi là “Bức tranh tứbình”.
Hoàng Thanh còn là một cô giáo có “thâm niên dầy dặn” chuyên dạy dân ca, nhất là môn ca Huế cho Nhạc viện Hà Nội cũng như trường Cao đẳng văn hóa - nghệ thuật Hà Nội.
Cô cũng đã từng “xuất ngoại” đến các nước như Bungari, Thái Lan, Đức v.v... để biểu diễn giới thiệu với bạn bè năm châu bốn biển những tiết mục đặc sắc của dân ca Việt Nam, trong đó có nhiềubài ca Huế mộng mơ, yêu kiều quyến rũ... Ngay từ tấm bé, Hoàng Thanh đã được nghe mẹ là nghệ sỹ Minh Tâm ru hời chỉ bảo dậy dỗ từng ly từng tý những câu hò “Mái nhì”, câu hò “Giã gạo”...
Phải chăng cái chất giọng ngọt ngào, đậm đà phong vị Huế của cô đã được bồi đắp từ đây. Và sau này, một thời gian khá lâu nữa, cô còn mê mải miệt mài theo học các bậc nghệ sỹ trứ danh như nghệ sỹ Hồng Lê, Nghệ sỹ Mộng ứng, đặc biệt là nghệ sỹ nhân dân Châu Loan... Để đến bây giờ khi người ta mới chỉ nghe thôi chứ chưa cần “kiến kỳ hình” là mọi người đã nhận ra giọng ca Huế đặc sắc của Hoàng Thanh.
Hoàng Thanh được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSƯT đợt 4 năm 1997, khi cô vừa tròn 42 tuổi.
Trần Quỳnh
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.