Chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển đô thị

Thảo luận tại tổ, đại biểu Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh, dự án Luật Phát triển đô thị không chỉ là một bộ luật bổ sung các cơ chế và chính sách mới mà là một bước phát triển quan trọng trong tư duy xây dựng thể chế quản trị và phát triển đô thị của đất nước. Đại biểu cho rằng, dự án Luật này được xem là sự tiếp nối và phát triển của Luật Thủ đô năm 2026 với việc chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển.

Đại biểu cho biết, một bước tiến quan trọng là dự án luật đánh dấu sự chuyển đổi từ các cơ chế thí điểm theo từng nghị quyết riêng lẻ sang việc luật hóa các cơ chế đã được kiểm định. Điều này tạo nền tảng pháp lý ổn định, lâu dài và có khả năng phát triển bền vững trong tương lai.

Đánh giá cao công tác chuẩn bị của Bộ Tư pháp, đại biểu Nguyễn Phương Thủy cho rằng, mặc dù thời gian xây dựng dự thảo rất gấp và phạm vi điều chỉnh rộng, phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước, Bộ Tư pháp đã chuẩn bị hồ sơ dự án luật rất công phu. Bộ đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương liên quan, làm việc trực tiếp với các bộ, ngành để thống nhất các cơ chế và chính sách đặc thù. Điều này phản ánh tinh thần cầu thị, lắng nghe, tôn trọng thực tiễn và lấy yêu cầu phát triển làm trung tâm.

Liên quan tới phát triển giáo dục, đào tạo trong dự thảo Luật Phát triển đô thị, đại biểu Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, việc quy định chính sách cấp học bổng, cơ chế ưu đãi đặc biệt cho người có năng khiếu, tài năng và có thành tích đặc biệt xuất sắc cần mở rộng đến với những người học các lĩnh vực, ngành trọng điểm của thành phố. Đại biểu cũng đề nghị bổ sung chính sách hỗ trợ giảng viên xuất sắc, đặc biệt là giảng viên từ nước ngoài về làm việc tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố.

Đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù đối với các khu đô thị đại học, áp dụng tương tự cho khu công nghệ cao, đại biểu Hoàng Minh Sơn cho rằng đây là vấn đề quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học thu hút nguồn lực hợp tác từ các doanh nghiệp để cùng thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức. Bộ trưởng cũng đề nghị làm rõ phạm vi đối tượng trong quy định về thu hút, ưu tiên thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng các chính sách vượt trội.

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ đề nghị, những cơ chế mà Luật Thủ đô năm 2026 chưa có nhưng lại có trong Luật Phát triển đô thị, có tính chất ưu việt hơn thì được áp dụng cho Hà Nội. Đại biểu cho rằng, quy định này cũng phù hợp với việc áp dụng pháp luật được quy định trong Luật Thủ đô năm 2026.

Đại biểu Lưu Nam Tiến cho rằng, không gian tầm thấp, không gian tầm cao là bộ phận của vùng trời quốc gia có tác động liên vùng, liên ngành liên quan trực tiếp đến hoạt động bay quân sự, dân dụng, thế trận phòng không, khu vực cấm bay, hạn chế bay và các khu vực trọng yếu về quốc phòng, an ninh.

“Việc giao từng địa phương phê duyệt có thể dẫn đến phân mảng trong quản lý vùng trời và tạo tiền lệ áp dụng rộng hơn. Việc phải có ý kiến thống nhất của Bộ Quốc phòng là cần thiết nhưng không làm thay đổi thực tế rằng địa phương vẫn là chủ thể quyết định quy hoạch liên quan trực tiếp đến vùng trời quốc gia. Vùng trời quốc gia là một thể thống nhất, không thể bị chia cắt theo địa giới hành chính để mỗi địa phương xây dựng một cơ chế quy hoạch riêng”, đại biểu nói.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý quy định trong dự thảo Luật theo hướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian tầm thấp, không gian tầm cao trên cơ sở thẩm định của Bộ Quốc phòng; HĐND thành phố tham gia ý kiến và quyết định các công trình hạ tầng phục vụ khai thác trên địa bàn phù hợp với quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Tại phiên thảo luận tổ sáng 7-8, các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội cũng thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Thảo luận Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đại biểu Nguyễn Thị Lan bày tỏ thống nhất cao với sự cần thiết ban hành dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo đại biểu, điểm đổi mới lớn nhất của dự thảo lần này không chỉ là cắt giảm một số thủ tục hành chính hay điều kiện đầu tư kinh doanh, mà là đang chuyển đổi phương thức quản lý nhà nước đối với ngành Nông nghiệp: Từ tiền kiểm sang hậu kiểm; từ cấp phép sang tăng cường trách nhiệm tự công bố, tự chịu trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; từ quản lý theo hồ sơ sang quản lý dựa trên rủi ro, dữ liệu và mức độ tuân thủ. Đây là hướng đi đúng, phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính, phát triển kinh tế tư nhân và thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nông nghiệp có đặc thù rất khác các lĩnh vực khác. Đối tượng quản lý chủ yếu là sinh vật sống; chu kỳ sản xuất dài; rủi ro sinh học, dịch bệnh và biến đổi khí hậu rất lớn; đồng thời liên quan trực tiếp đến sinh kế của hàng triệu hộ nông dân và an ninh lương thực quốc gia. Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực này không chỉ nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, mà còn phải bảo đảm chất lượng vật tư đầu vào, an toàn sinh học, bảo vệ người nông dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam.

“Theo tôi, thành công của dự án Luật sẽ không chỉ được đo bằng số lượng thủ tục hành chính được cắt giảm, mà quan trọng hơn là chúng ta có xây dựng được một phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả hay không”, đại biểu nói.