Chuyển đổi số y tế, xây dựng bệnh viện thông minh

Sự kiện là diễn đàn chuyên sâu, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo Bộ Y tế, đại diện các sở y tế, bệnh viện, chuyên gia công nghệ và y tế hàng đầu trong nước cũng như quốc tế để thảo luận về lộ trình phát triển hệ thống y tế hiện đại, thông minh, lấy người bệnh làm trung tâm.

Yêu cầu tất yếu của y tế hiện đại

Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức khẳng định: Trong những năm qua, ngành Y tế đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công cuộc chuyển đổi số. Đến nay, chúng ta đã cơ bản xây dựng được nền tảng thể chế, cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên toàn ngành. Có thể nói, đường băng cho chuyển đổi số đã được hình thành khá đầy đủ; việc tăng tốc nhanh đến đâu phụ thuộc vào quyết tâm, nỗ lực của mỗi đơn vị, mỗi địa phương và toàn ngành.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành Y tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Trước hết là sự thiếu đồng đều trong đầu tư và triển khai chuyển đổi số giữa các cơ sở y tế. Thứ hai, hạ tầng công nghệ thông tin của ngành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đặc biệt, vấn đề an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu y tế vẫn là một thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh các mô hình y tế số, bệnh viện thông minh và hồ sơ sức khỏe điện tử ngày càng được triển khai rộng rãi.

Trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu đang đối mặt với những áp lực khổng lồ từ sự già hóa dân số, sự gia tăng của các loại bệnh mãn tính không lây nhiễm, cùng sự thiếu hụt nhân lực y tế, việc ứng dụng công nghệ kỹ thuật số là một yêu cầu tất yếu để bảo đảm tính bền vững.

Chia sẻ thêm về nội dung này, ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập Công ty TPP, khẳng định: Nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng cao trong khi nguồn nhân lực và hạ tầng y tế vẫn chịu áp lực lớn. Bài toán không còn đơn thuần là điều trị một đợt bệnh cấp tính mà là quản lý sức khỏe người dân trong suốt vòng đời. Đây không phải vấn đề riêng của Việt Nam. Nhiều quốc gia phát triển như Anh, Nhật Bản hay Singapore cũng đang đối mặt với áp lực tương tự khi nhu cầu khám chữa bệnh tăng nhanh hơn khả năng mở rộng hệ thống.

"Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm quốc tế cho thấy chỉ xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm nhân lực là chưa đủ. Điều mà các hệ thống y tế hiện đại đang hướng tới là xây dựng nền y tế dựa trên dữ liệu, thông tin và khả năng kết nối”, ông Frank Hester OBE nói.

Hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) - "Hệ thần kinh trung ương" của ngành y tế

Tại hội thảo, các chuyên gia khẳng định, chuyển đổi số không đơn thuần là thay thế hồ sơ giấy bằng thiết bị điện tử. Đó là một cuộc cách mạng trong tái thiết kế hệ thống chăm sóc sức khỏe, lấy bệnh nhân làm trung tâm, để người bệnh được tiếp cận các dịch vụ y tế an toàn hơn, hiệu quả hơn và thông minh hơn.

Ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập Công ty TPP, đã mang đến những bài học thực chiến trong việc xây dựng kiến trúc phần mềm EMR liên thông, nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi là “thông tin phải đi theo người bệnh” thay vì người bệnh phải mang theo giấy tờ. Ông chia sẻ: “Khái niệm được nhiều quốc gia theo đuổi hiện nay là "One Citizen, One Record" - "Một người dân, một hồ sơ sức khỏe". Điều này có nghĩa mọi thông tin y tế của người dân được quản lý trên một hồ sơ thống nhất, xuyên suốt từ tuyến xã, tuyến huyện, tuyến tỉnh đến các bệnh viện chuyên khoa trung ương. Khi một người đến khám tại bất kỳ cơ sở y tế nào, bác sĩ có thể tiếp cận lịch sử khám chữa bệnh, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc, chẩn đoán và các can thiệp trước đó. Đồng thời, những dữ liệu mới phát sinh cũng được cập nhật trở lại hệ thống”.

Trong khuôn khổ chương trình, các phiên thảo luận chuyên sâu đã làm rõ lộ trình phát triển y tế số tại Việt Nam. Các đại biểu thảo luận về vai trò của Trung tâm dữ liệu quốc gia trong việc quản lý cơ sở dữ liệu dùng chung, định danh số và chia sẻ dữ liệu tin cậy.

Hội thảo cũng phân tích việc cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 72-NQ/TW, Nghị quyết 57-NQ/TW và Thông tư 13/2025/TT-BYT, coi đây là kim chỉ nam để cải cách y tế, từ việc phát triển bệnh viện thông minh đến củng cố năng lực y tế cơ sở. Các chuyên gia khẳng định, y tế cơ sở vững mạnh, được hỗ trợ bởi EMR, chính là lời giải cho bài toán quá tải bệnh viện tuyến trên. Khi y tế cơ sở có đủ dữ liệu và khả năng truy cập chuyên môn từ xa, người dân sẽ được tiếp cận dịch vụ cao cấp ngay tại địa phương, giảm thiểu chi phí và thời gian đi lại.

Các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất: Với quyết tâm cao, sự đồng hành của các đối tác công nghệ cùng việc học hỏi và vận dụng kinh nghiệm quốc tế một cách phù hợp, chúng ta sẽ rút ngắn được thời gian triển khai, đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số, xây dựng thành công một nền y tế thông minh, hiện đại, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.