Chương trình thời sự đặc biệt “Thanh niên Thủ đô: Làm chủ công nghệ - đi đầu chuyển đổi số”

Xuyên suốt hành trình 95 năm vẻ vang của Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh, tuổi trẻ luôn là biểu tượng của khát vọng và tinh thần xung kích. Nếu thế hệ cha ông đã viết nên trang sử vàng bằng ý chí "ba sẵn sàng" quật cường để bảo vệ Tổ quốc, thanh niên Thủ đô hôm nay đang kế thừa ngọn lửa ấy bằng trí tuệ và sự sáng tạo để xây dựng một Hà Nội văn minh, hiện đại hơn.

Như thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm, làm chủ khoa học công nghệ chính là "chìa khóa" để tuổi trẻ mở ra cánh cửa vào kỷ nguyên mới. Sự dấn thân của các bạn trẻ trong chuyển đổi số không chỉ phục vụ sự phát triển bền vững của thành phố, mà còn là lời khẳng định về một Việt Nam tự cường, quyết tâm bứt phá mạnh mẽ để sánh vai cùng bạn bè quốc tế.

Trên tinh thần của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hà Nội đang xác lập một tầm nhìn lịch sử: Trở thành trung tâm dẫn dắt về đổi mới sáng tạo, khởi đầu cho một "kỷ nguyên mới" của Thủ đô và đất nước. Đây là thời điểm mà những cơ chế đặc thù từ Nghị quyết đang mở ra hành lang rộng mở để thu hút và trọng dụng nhân tài. Thủ đô đang đặt trọn niềm tin vào lớp trẻ, những người không chỉ thụ hưởng công nghệ mà đang trực tiếp tham gia xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo, quản trị dữ liệu số để giải quyết những bài toán phát triển đô thị hiện đại.

Chính khả năng làm chủ những công nghệ lõi này sẽ biến các mục tiêu chiến lược của Nghị quyết số 02-NQ/TW thành những giá trị thực tiễn sinh động. Ngay sau đây, mời quý vị cùng đến với những không gian sáng tạo, nơi các bạn trẻ Hà Nội đang kiến tạo nên hình dáng của một Thủ đô thông minh trong tương lai.

Tham gia trao đổi tại chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Thanh niên Thủ đô: Làm chủ công nghệ - đi đầu chuyển đổi số”, có 2 vị khách mời: Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng; TS.BS Nguyễn Viết Hải - Giảng viên Khoa Y tế công cộng, Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) - một nhà khoa học trẻ 33 tuổi, người đã nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 2022 với những nghiên cứu tiên phong về bệnh lao và Covid-19.

Tuổi trẻ Thủ đô tiên phong làm chủ công nghệ, hiện thực hóa khát vọng phát triển Hà Nội

Nghị quyết số 02-NQ/TW đặt mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm dẫn dắt về đổi mới sáng tạo, trung tâm công nghệ của khu vực. Trong kỷ nguyên mới, nhận định về vai trò của thanh niên, đặc biệt là thế hệ trẻ làm chủ trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống công nghệ để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng khẳng định, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới" đang mở ra cơ hội chưa từng có để Hà Nội phát triển, không chỉ với tư cách là một địa phương lớn mà còn là đầu tàu dẫn dắt sự phát triển của khu vực và cả nước.

Trong bối cảnh đó, thanh niên Thủ đô có nhiều cơ hội, đồng thời cũng mang trên mình vai trò và trách nhiệm lớn trong việc tham gia vào sự phát triển chung của thành phố.

Với nhiệt huyết, tinh thần dấn thân và khả năng tiếp cận nhanh với tri thức mới, thanh niên Thủ đô cần xác định và khẳng định vai trò của mình trên ba phương diện.

Thứ nhất, thanh niên phải làm chủ tri thức mới, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, dữ liệu lớn và các nền tảng công nghệ mới.

Thứ hai, thanh niên không chỉ tham gia mà cần trở thành lực lượng nòng cốt, đóng vai trò dẫn dắt trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tiên phong trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số, đặc biệt là chuyển đổi số trong cộng đồng.

Thứ ba, thanh niên chính là lực lượng hiện thực hóa các ý tưởng đổi mới sáng tạo, biến các ý tưởng thành sản phẩm cụ thể, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương và thành phố, tạo ra những giá trị thiết thực cho cộng đồng và xã hội.

Khoa học phải quay trở lại phục vụ người bệnh và đất nước

Chia sẻ về hành trình đạt được những thành tựu ở tuổi 33 - có Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ - một trong những vinh dự cao nhất dành cho nhà khoa học Việt Nam, TS.BS Nguyễn Viết Hải cho biết, điều anh theo đuổi không phải là các giải thưởng, mà là đi tìm lời giải cho câu hỏi: Học tập và nghiên cứu để làm gì nếu những tri thức ấy không quay trở lại phục vụ người bệnh và đất nước.

Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, hành trình này bắt đầu từ rất sớm, khi còn là sinh viên y khoa tham gia các hoạt động tình nguyện. Trong một chuyến khám chữa bệnh tại một huyện nghèo vùng cao, anh và các đồng nghiệp đã gặp những người dân tộc thiểu số phải đi bộ nửa ngày để tới trạm y tế chỉ với mong muốn xin thuốc cho người thân vì không có điều kiện đi khám, chữa bệnh. Những câu chuyện như vậy, theo anh, không hề hiếm ở nước ta và đã trở thành nỗi trăn trở lớn, khi việc tiếp cận dịch vụ y tế tại nước ta vẫn còn nhiều hạn chế.

Quá trình học tập và làm việc trong các môi trường nghiên cứu quốc tế, trong đó có Đại học Amsterdam (Hà Lan), càng giúp anh nhận thức rõ hơn rằng khoa học chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được những khó khăn cụ thể của cộng đồng nơi mình sinh ra và lớn lên.

TS.BS Nguyễn Viết Hải cũng cho biết, anh từng có nhiều cơ hội tiếp tục làm việc lâu dài ở nước ngoài. Giai đoạn 2019-2020, khi đang là nghiên cứu sinh tại Đại học Amsterdam, anh được làm việc trong một hệ sinh thái nghiên cứu mạnh, điều kiện tốt và vận hành chuyên nghiệp. Tuy nhiên, khi đại dịch Covid-19 bùng phát, đặc biệt là giai đoạn căng thẳng tại các tỉnh phía Nam, anh đã quyết định trở về nước tham gia chi viện.

Anh trực tiếp tham gia đoàn cán bộ y tế hỗ trợ tỉnh Đồng Nai, đồng thời đảm nhận nhiệm vụ nghiên cứu của Bộ Y tế nhằm đánh giá tính an toàn và hiệu quả của thuốc kháng virus Molnupiravir – một trong những giải pháp góp phần kiểm soát dịch bệnh tại Việt Nam.

Sau khi đại dịch được kiểm soát, anh quay trở lại Hà Lan để hoàn thành chương trình nghiên cứu sinh vào năm 2022. Tuy nhiên, theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, cảm giác khi được đóng góp cho đất nước bằng kiến thức, bằng chuyên môn của mình lúc bấy giờ chính là điều khiến anh muốn trở về và tiếp tục cống hiến nhiều hơn nữa cho Tổ quốc.

Thanh niên Thủ đô trong hệ sinh thái đổi mới

Với những cơ chế đặc thù từ Nghị quyết số 02-NQ/TW và Luật Thủ đô, Hà Nội đang có thêm điều kiện thuận lợi để thu hút, trọng dụng nhân tài, đồng thời xác định đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng chủ yếu trong giai đoạn tới. Trên cơ sở đó, Thành đoàn Hà Nội đã chủ động cụ thể hóa các định hướng chiến lược bằng những giải pháp thiết thực, hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho thanh niên, thay vì chỉ dừng lại ở các phong trào thi đua.

Trao đổi về nội dung này, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cho biết, điểm mới là thành phố đã xác định mô hình tăng trưởng với trọng tâm là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cùng với nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây vừa là động lực chủ yếu, vừa là nền tảng cho sự phát triển của Thủ đô.

Bám sát định hướng đó, các phong trào thanh niên được tổ chức theo hướng tạo cao trào hành động, đồng thời hình thành môi trường mới để đoàn viên, thanh, thiếu nhi tham gia vào các hoạt động thiết thực, hiện đại. Để bảo đảm tính bền vững, các phong trào được xây dựng với mục tiêu rõ ràng, đầu ra và sản phẩm cụ thể, tránh hình thức.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thành đoàn Hà Nội tập trung vào các yếu tố then chốt. Trước hết là trang bị kỹ năng và năng lực số cho đoàn viên, thanh, thiếu nhi. Bên cạnh đó, tạo lập môi trường để thanh niên thể hiện ý tưởng sáng tạo, khát vọng cống hiến thông qua các sân chơi trí tuệ. Nhiều cuộc thi, tọa đàm và chương trình làm việc với chuyên gia đã được tổ chức nhằm hiện thực hóa mục tiêu này.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội, yếu tố quyết định để các hoạt động phát huy hiệu quả lâu dài chính là khả năng hiện thực hóa ý tưởng của thanh niên, đưa các sáng kiến vào phục vụ cộng đồng. Vì vậy, các chương trình đã chú trọng liên kết thanh niên với các trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời tăng cường kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp.

Cùng với đó, việc huy động và hỗ trợ các nguồn lực về con người, tài chính và các điều kiện cần thiết khác được đẩy mạnh, góp phần từng bước hình thành hệ sinh thái toàn diện. Qua đó, thanh niên không chỉ có thêm cơ hội trải nghiệm thực tiễn mà còn được tạo điều kiện phát triển lâu dài, bền vững, hướng tới xây dựng môi trường thiết thực, hiệu quả cho thanh niên Thủ đô.

Đưa chính quyền đến gần nhân dân hơn

Nhà văn hóa thôn My Thượng, xã Thanh Oai - nơi Đoàn Thanh niên xã đã xây dựng Điểm sinh hoạt số cộng đồng phục vụ nhân dân. Tại đây, người dân trên địa bàn đã nhận được sự hỗ trợ tích cực của lực lượng đoàn viên, thanh niên để tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến được thuận lợi hơn.

Nói về ý nghĩa của điểm sinh hoạt số cộng đồng tại Nhà văn hóa thôn trong việc giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công và thông tin, ông Nguyễn Minh Tân, Trưởng thôn My Thượng, xã Thanh Oai cho biết, việc đưa điểm sinh hoạt số cộng đồng về thôn Mỹ Thượng đã tạo điều kiện đưa chính quyền về gần hơn với nhân dân. Sau khi thực hiện chuyển đổi số, người dân ở thôn đã thuận tiện hơn khi thực hiện các thủ tục hành chính trong công việc.

Tuổi trẻ xã Thanh Oai là cầu nối xây dựng chính quyền số gần dân

Điểm sinh hoạt số cộng đồng tại Nhà văn hóa thôn My Thượng, xã Thanh Oai đang trở thành cầu nối giúp người dân tiếp cận công nghệ, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số ngay từ cơ sở.

Tối hằng ngày, Nhà văn hóa thôn My Thượng, xã Thanh Oai trở nên nhộn nhịp hơn thường lệ khi đông đảo người dân đến tham gia “Điểm sinh hoạt số cộng đồng” - mô hình do Đoàn Thanh niên triển khai nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ và sử dụng các dịch vụ công trực tuyến.

Không khí tại đây sôi nổi, cởi mở khi từ người trẻ đến người cao tuổi đều trực tiếp trải nghiệm các thiết bị số, được đoàn viên thanh niên hướng dẫn từng thao tác cụ thể.

Ghi nhận tại điểm sinh hoạt cho thấy, các đoàn viên thanh niên đã phát huy vai trò xung kích trong chuyển đổi số, tận tình “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ người dân tạo tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thông tin hành chính, sử dụng các tiện ích số phục vụ đời sống. Nhờ đó, nhiều người dân đã dần hình thành thói quen sử dụng công nghệ để giải quyết công việc, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại điểm cầu Nhà văn hóa thôn My Thượng, xã Thanh Oai, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Oai Nguyễn Thị Thanh Lan cho biết, xác định thanh niên là lực lượng nòng cốt trong chuyển đổi số, từ tháng 8-2025 đến nay, Đoàn Thanh niên xã duy trì hiệu quả mô hình điểm sinh hoạt số cộng đồng tại Nhà văn hóa thôn My Thượng. Với phương châm “mỗi đoàn viên là một trợ lý số cho người dân”, lực lượng thanh niên không chỉ hỗ trợ tại điểm sinh hoạt mà còn trực tiếp đến tận nhà hướng dẫn những người cao tuổi, người gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ.

“Chúng tôi xác định đây không phải nhiệm vụ mang tính ngắn hạn mà là quá trình đồng hành lâu dài cùng chính quyền cơ sở trong công tác chuyển đổi số. Ở đâu người dân cần hỗ trợ, ở đó có thanh niên. Tuổi trẻ xã Thanh Oai sẵn sàng trở thành cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, góp phần xây dựng chính quyền số gần dân, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn”, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Oai nhấn mạnh.

Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Oai cũng cho biết, đối với người cao tuổi, việc tiếp cận công nghệ số ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ, nhờ sự hướng dẫn kiên trì của đoàn viên thanh niên, nhiều người đã dần tự tin sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến hoặc sử dụng các ứng dụng phục vụ đời sống. Khi gặp khó khăn, người dân có thể trực tiếp đến điểm sinh hoạt hoặc liên hệ lực lượng thanh niên để được hỗ trợ kịp thời.

Qua thực tế trải nghiệm các thiết bị và ứng dụng số ngay tại thôn mình, ông Nguyễn Hoàng Phượng, người dân thôn My Thượng chia sẻ, trước đây ông còn e ngại khi sử dụng công nghệ số, song sau khi được các đoàn viên hướng dẫn cụ thể, việc thao tác trên điện thoại trở nên dễ dàng hơn. Nhờ đó, nhiều thủ tục có thể thực hiện trực tuyến mà không phải đi lại nhiều, tiết kiệm thời gian và thuận tiện hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Thực tế cho thấy, mô hình điểm sinh hoạt số cộng đồng không chỉ hỗ trợ người dân về kỹ thuật mà còn góp phần nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, giúp người dân chủ động tiếp cận thông tin, từng bước hình thành kỹ năng số cơ bản. Qua đó, góp phần thu hẹp khoảng cách số trong cộng đồng dân cư, nhất là đối với người cao tuổi hoặc người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ.

Với cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, mô hình đang phát huy hiệu quả rõ nét, thể hiện vai trò tiên phong của thanh niên trong công cuộc chuyển đổi số tại cơ sở. Những hoạt động thiết thực, gần gũi đã giúp các khái niệm như “chính quyền số”, “công dân số” trở nên cụ thể, dễ hiểu và gắn với nhu cầu thực tế của người dân.

Thời gian tới, mô hình điểm sinh hoạt số cộng đồng tại thôn My Thượng, xã Thanh Oai được kỳ vọng tiếp tục duy trì hiệu quả và có thể nhân rộng, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, thúc đẩy cải cách hành chính và xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hướng tới mục tiêu phát triển chính quyền số, xã hội số ngay từ cơ sở.

Hiệu quả từ mô hình “trạm vệ tinh công nghệ”

Trong bối cảnh các địa phương đang triển khai xây dựng “Đảng bộ số”, “Chính quyền kiến tạo”, tổ chức Đoàn Thanh niên đã xác định rõ yêu cầu phải tham gia bằng những hành động cụ thể, thực chất, thay vì chỉ dừng lại ở tuyên truyền trên các nền tảng như fanpage hay nhóm Zalo.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng, có thể thấy mô hình “trạm vệ tinh công nghệ” của Đoàn Thanh niên đã bước đầu phát huy hiệu quả. Để triển khai được mô hình này, điều quan trọng nhất là phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân. Người dân cần gì, gặp khó khăn ở đâu trong quá trình tiếp cận công nghệ, thanh niên phải nắm bắt kịp thời, từ đó xây dựng các mô hình hỗ trợ phù hợp.

Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cho biết, thời gian qua, các cơ sở Đoàn đã tập trung hỗ trợ người dân sử dụng thiết bị công nghệ, thực hiện các dịch vụ công trực tuyến. Đặc biệt, ngay khi các địa phương đẩy mạnh chính quyền số, tổ chức Đoàn đã nhanh chóng thành lập 126 đội hình thanh niên tại 126 xã, phường với sự tham gia của hàng nghìn đoàn viên. Các đội hình này hoạt động linh hoạt theo nhiều khung giờ trong ngày, trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính.

Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên cũng triển khai nhiều đợt cao điểm hỗ trợ người dân mở tài khoản định danh điện tử (VNeID) và các tài khoản số khác. Khi nắm bắt đúng nhu cầu của người dân, các hoạt động hỗ trợ trở nên thiết thực hơn, thu hút sự tham gia tích cực của đoàn viên, thanh niên, đồng thời giúp duy trì các đội hình một cách thường xuyên, liên tục.

Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng nhấn mạnh, từ thực tiễn đó cho thấy, “trạm vệ tinh công nghệ” không phải là một mô hình hình thức, mà được hình thành từ chính nhu cầu của người dân và sự vào cuộc chủ động, sáng tạo của thanh niên. Qua đó, mỗi cơ sở Đoàn từng bước trở thành cầu nối quan trọng, góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống người dân.

Hạnh phúc vì hỗ trợ được nhiều người bệnh

Chia sẻ về quãng thời gian nghiên cứu về bệnh lao, TS.BS Nguyễn Viết Hải cho hay, rất nhiều người nghĩ lao là một căn bệnh cũ, từng được liệt vào tứ chứng nan y.

“Nhưng thực sự căn bệnh này vừa cũ lại vừa mới. Rất nhiều người còn chưa hiểu rõ, vẫn nghĩ đó là bệnh nan y, dẫn tới rất nhiều hệ lụy như sự kỳ thị, giấu bệnh và làm lây lan ra nhiều người… Ngoài ra, căn bệnh này vẫn là gánh nặng rất lớn đối với y tế công cộng, đặc biệt ở những người trong nhóm dễ tổn thương như người già, trẻ em, người nghèo, người dân tộc thiểu số, người có bệnh nền”, TS.BS Nguyễn Viết Hải nêu.

“

Nghiên cứu về bệnh lao vừa khó vừa cấp thiết, nhưng có thể tạo ra khác biệt thật sự nếu làm đến nơi đến chốn. Căn bệnh này vẫn ảnh hưởng tới quá nhiều người, cho nên bỏ công sức vào lĩnh vực này rất xứng đáng!

TS.BS Nguyễn Viết Hải

TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ thêm, nghiên cứu trong y học có một phần rất đẹp. Đó là khi thấy được tác động trên con người thật. Khi một kết quả nghiên cứu được đưa vào thực hành, dùng để cải thiện chẩn đoán, điều trị hay chính sách thì cảm giác rất khác với việc chỉ có một bài báo đẹp trên tạp chí quốc tế.

Lấy ví dụ về nghiên cứu Molnupiravir, chuyên gia này cho biết, các y, bác sĩ đã trực tiếp hỗ trợ được gần 100.000 bệnh nhân Covid-19 được tiếp cận sớm với thuốc kháng virus, giúp giảm triệu chứng, thời gian mắc bệnh, tỷ lệ nhập viện và gián tiếp giảm tỷ lệ tử vong.

"Khi triển khai, tất cả chỉ biết làm hết sức. Khi nghiên cứu kết thúc, nhìn kết quả báo cáo Hội đồng ở Bộ Y tế, tất cả chỉ thấy ngỡ ngàng, sau đó là vỡ òa trong hạnh phúc: Thì ra chúng ta đã hỗ trợ được nhiều người thế!”, TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ thêm.

Biến “điểm nghẽn” đô thị thành không gian để thanh niên dấn thân

Trước thực tế một bộ phận thanh niên còn tâm lý e ngại khi tham gia giải quyết các vấn đề lớn của đô thị như ùn tắc giao thông hay ô nhiễm môi trường, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cho rằng, đây đều là những “điểm nghẽn” lớn, tồn tại lâu năm của thành phố, nên không ít bạn trẻ cảm thấy việc mình tham gia có thể không mang lại hiệu quả rõ rệt.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng, thời gian qua, tổ chức Đoàn đã tích cực khuyến khích và tạo điều kiện để thanh niên tham gia vào việc tháo gỡ các vấn đề này thông qua nhiều mô hình cụ thể. Có thể kể đến các hoạt động xóa điểm đen rác thải, cải thiện ô nhiễm môi trường; xây dựng mô hình “cổng trường an toàn”; hay các đội hình “giao thông xanh” góp phần hỗ trợ điều tiết, giảm ùn tắc tại một số điểm nóng. Thực tế cho thấy, những mô hình này đã mang lại hiệu quả nhất định và thu hút sự tham gia tích cực của đông đảo đoàn viên, thanh niên.

Bí thư Thành đoàn Hà Nội nhấn mạnh, vấn đề cốt lõi hiện nay là thay đổi nhận thức của thanh niên, để các bạn tin rằng mình hoàn toàn có thể tham gia và tạo ra giá trị trong việc giải quyết những bài toán của thành phố. Đặc biệt, việc thành phố chủ động “đặt hàng” các bài toán lớn cho đội ngũ trí thức trẻ, thanh niên chính là cơ hội để người trẻ phát huy năng lực, đóng góp sáng kiến.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, đồng chí Nguyễn Tiến Hưng cho rằng thanh niên càng có thêm lợi thế để tham gia giải quyết các vấn đề đô thị. Điều quan trọng là mỗi bạn trẻ cần tự tin, chủ động dấn thân, coi những “điểm nghẽn” không phải là rào cản, mà là không gian để cống hiến và trưởng thành.

AI mở rộng cơ hội nghiên cứu khoa học

Trước quan niệm phổ biến của không ít bạn trẻ cho rằng nghiên cứu khoa học đòi hỏi chỉ số IQ cao hay tài năng thiên bẩm, TS.BS Nguyễn Viết Hải cho rằng, đây là cách nhìn chưa đầy đủ. Khoa học không phải là sân chơi dành riêng cho những người xuất chúng, mà là hành trình đòi hỏi sự bền bỉ, kỷ luật và niềm say mê.

Chia sẻ quan điểm cá nhân, TS.BS Nguyễn Viết Hải dẫn lại lời dạy từ gia đình: khoa học cần “sự khẩn trương cao độ và lòng say mê vô hạn”. Trong quá trình nghiên cứu, yếu tố quan trọng nhất không nằm ở sự thông minh vượt trội, mà ở khả năng đặt câu hỏi đúng và kiên trì theo đuổi câu hỏi đó đến cùng. Thực tế cho thấy, nhiều người có năng lực tốt nhưng không đạt được kết quả như kỳ vọng do thiếu sự kiên trì, không chấp nhận thất bại hoặc không đủ bền bỉ để lặp lại quy trình nghiên cứu nhiều lần.

Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, điểm chung của những người thành công trong khoa học là không bỏ cuộc sớm. Khi duy trì được tinh thần tự học, chủ động trau dồi kiến thức và kiên trì theo đuổi mục tiêu, bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận và tham gia vào nghiên cứu khoa học.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, cách thức làm khoa học cũng đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây, các nhóm nghiên cứu phải dành nhiều thời gian cho các công việc mang tính thủ công như tìm kiếm, tổng hợp tài liệu, xử lý và phân tích dữ liệu, thì hiện nay, với sự hỗ trợ của AI, nhiều khâu đã được rút ngắn đáng kể. Nhờ đó, các nhà nghiên cứu có điều kiện tập trung hơn vào những công việc đòi hỏi tư duy như hình thành ý tưởng, thiết kế nghiên cứu, phân tích kết quả và đánh giá giá trị thực tiễn.

TS.BS Nguyễn Viết Hải cho biết sử dụng AI thường xuyên trong công việc, thông qua nhiều công cụ khác nhau nhằm hỗ trợ tìm kiếm khoảng trống nghiên cứu và hoàn thiện cách diễn đạt trong các bài báo khoa học. Đồng thời, ông cũng chủ động chia sẻ kinh nghiệm thông qua các video đăng tải trên mạng xã hội, góp phần hướng dẫn sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh tiếp cận hiệu quả với các công cụ này.

Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, việc ứng dụng AI đã trở thành xu hướng phổ biến trong giới khoa học. Nhiều tạp chí quốc tế cũng khuyến khích sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, với yêu cầu minh bạch về vai trò trong quá trình nghiên cứu.

Khẳng định rõ quan điểm, TS.BS Nguyễn Viết Hải cho rằng AI không phải là đồng tác giả, mà là “trợ lý thông minh”. Việc sử dụng AI đúng cách không làm suy giảm giá trị trí tuệ con người, mà còn đòi hỏi tư duy phản biện, chuẩn mực đạo đức và bản lĩnh học thuật cao hơn.

“Tôi cho rằng AI không thay thế con người, nhưng người biết sử dụng AI đúng cách sẽ thay thế người không biết sử dụng”, TS.BS Nguyễn Viết Hải nhấn mạnh.

Xây dựng bản lĩnh số cho người trẻ trong kỷ nguyên AI

Trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cho rằng, người trẻ không chỉ cần biết ứng dụng công nghệ mà còn phải rèn luyện bản lĩnh số để làm chủ môi trường số.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng, trí tuệ nhân tạo đang mang lại nhiều tiện ích và cơ hội, đòi hỏi người trẻ phải chủ động ứng dụng vào học tập, công việc và đời sống. Tuy nhiên, cùng với đó, việc xây dựng “bản lĩnh số” trở thành yêu cầu cấp thiết, giúp mỗi cá nhân không chỉ làm chủ công nghệ mà còn làm chủ chính mình trong không gian số.

Bản lĩnh số cần được nhìn nhận trên hai phương diện: Năng lực sử dụng, khai thác công nghệ hiệu quả và khả năng kiểm soát hành vi, giữ vững định hướng cá nhân khi tham gia môi trường số. Để hình thành năng lực này, người trẻ cần được trang bị nền tảng kiến thức về khoa học công nghệ, đặc biệt là các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và các công nghệ lõi.

Bên cạnh đó, nền tảng kiến thức văn hóa, xã hội cũng đóng vai trò quan trọng, giúp người trẻ có đủ cơ sở để phân biệt đúng - sai, nhận diện thông tin và đưa ra lựa chọn phù hợp trong môi trường số nhiều biến động. Cùng với tri thức, yếu tố đạo đức và trách nhiệm cần được đề cao, bởi không gian số ngày nay đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội, khi dành phần lớn thời gian trong môi trường số, mỗi người cần ý thức rõ những chuẩn mực hành vi và trách nhiệm của mình. Từ đó, các hành động trên không gian mạng sẽ đi đúng hướng, phục vụ mục tiêu phát triển cá nhân, đồng thời đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội.

Bản sắc Thăng Long - Hà Nội là “la bàn nội tâm" giúp thanh niên vững vàng trong kỷ nguyên số

Trước sự bùng nổ của thông tin trên không gian mạng, việc định hình bản lĩnh cho thế hệ trẻ đang trở thành mối quan tâm hàng đầu. Bí thư Thành đoàn Hà Nội Tiến Hưng cho rằng, những giá trị văn hóa kết tinh qua hàng nghìn năm văn hiến chính là "nền tảng cốt lõi" để thanh niên Thủ đô tự đề kháng trước các luồng tư tưởng sai lệch.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng, tinh thần yêu nước nồng nàn cùng nét thanh lịch, văn minh và trách nhiệm với cộng đồng của con người Hà Nội cần được thấm nhuần trong mỗi bạn trẻ.

Khi có được sự thấu hiểu về lịch sử và văn hóa, mỗi cá nhân sẽ tự hình thành một "la bàn nội tâm", giúp phân biệt đúng sai và không bị cuốn theo những trào lưu độc hại trên mạng xã hội.

"Công nghệ có thể thay đổi, nhưng bản sắc sẽ là điểm tựa giúp các bạn đứng vững trước những biến đổi của thời đại”, Bí thư Thành đoàn Hà Nội khẳng định.

Đồng chí Nguyễn Tiến Hưng cho biết, để biến những giá trị truyền thống vốn được coi là khô khan trở nên gần gũi, Thành đoàn Hà Nội đã triển khai cuộc vận động xây dựng hình mẫu thanh niên Thủ đô thời đại mới gắn liền với các giải pháp công nghệ trực quan.

Đáng chú ý, công trình “Mã hóa các địa chỉ đỏ" sau 3 năm thực hiện đã số hóa thành công hơn 300 di tích lịch sử cách mạng trên địa bàn. Với việc ứng dụng hình ảnh 360 độ, thuyết minh song ngữ và tích hợp Chatbot AI, dự án đã mang đến trải nghiệm tương tác sinh động, giúp thanh niên dễ dàng tiếp cận và tra cứu thông tin.

“Đây chính là nỗ lực của tổ chức Đoàn trong việc đưa các giá trị truyền thống hòa cùng "hơi thở" của tương lai, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục lý tưởng và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ Thủ đô trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ”, Bí thư Thành đoàn Hà Nội thông tin.

Tháo gỡ “nút thắt” đưa nghiên cứu khoa học vào thực tiễn

Sau nhiều năm học tập và làm việc ở nước ngoài, trong môi trường đa văn hóa, trao đổi về "điều gì đã giúp anh giữ vững bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho y học Việt Nam, cho Thủ đô Hà Nội", TS.BS Nguyễn Viết Hải cho biết, càng có cơ hội đi ra nước ngoài, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác nhau, càng nhận thấy rõ giá trị của bản sắc Việt Nam.

“Bản sắc văn hóa Việt Nam luôn là một ‘mỏ neo’ trong nội tâm của tôi. Khi sống trong môi trường đa văn hóa, đa sắc tộc, tôi càng cảm nhận sâu sắc rằng bản sắc Việt Nam là một điểm tựa tinh thần rất lớn”, TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ.

Trong những năm học tập tại Hà Lan, chính những yếu tố rất gần gũi như ẩm thực Việt Nam đã giúp TS.BS Nguyễn Viết Hải kết nối bạn bè quốc tế.

TS.BS Nguyễn Viết Hải cho biết, những món ăn như phở bò, dù được chế biến từ nguyên liệu sẵn có tại Hà Lan, vẫn mang đến cảm giác thân thuộc và trở thành cầu nối văn hóa. Tuy nhiên, theo anh, bản sắc Việt không chỉ thể hiện qua ngôn ngữ hay ẩm thực, mà còn nằm ở những phẩm chất nổi bật của con người Việt Nam.

“Người Việt Nam luôn nổi bật bởi tinh thần hiếu học, sự bền bỉ, khả năng thích nghi nhanh và tinh thần trách nhiệm cao với cộng đồng. Tôi tin rằng người Việt có thể đi rất xa, nhưng luôn có một ‘sợi chỉ’ níu giữ mình lại - đó là "la bàn nội tâm", hướng về nơi mình sinh ra”, TS.BS Nguyễn Viết Hải nhấn mạnh.

Chính “la bàn nội tâm” đó đã giúp anh giữ vững bản lĩnh trong quá trình học tập, nghiên cứu ở nước ngoài. TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ, bản thân anh được tiếp cận với những chuẩn mực trong nghiên cứu khoa học, tư duy toàn cầu, song khát vọng trở về đóng góp cho nhân dân, cho Tổ quốc luôn là động lực quan trọng.

“

"Tuổi trẻ Hà Nội nói riêng và tuổi trẻ Việt Nam nói chung hoàn toàn có thể hội nhập sâu với thế giới mà vẫn giữ được cốt cách của người Việt, với tâm thế chủ động, bản lĩnh và trách nhiệm".

TS.BS Nguyễn Viết Hải

Nhắc lại thời điểm đang học tập tại Hà Lan thì đại dịch Covid-19 bùng phát mạnh, TS.BS Nguyễn Viết Hải cho biết, anh đã quyết định tạm dừng việc học để trở về Việt Nam tham gia chống dịch. “Tôi đã viết email gửi giáo sư và nhà trường, chia sẻ rằng đất nước đang trong giai đoạn rất khó khăn nên tôi cần tập trung toàn bộ tinh thần cho công tác chống dịch. Tôi xin phép bảo lưu quá trình học tập 8 tháng, sau đó mới quay trở lại hoàn thành chương trình”, TS.BS Nguyễn Viết Hải nói.

Từ trải nghiệm vừa nghiên cứu vừa tham gia thực tiễn, anh nhận thấy rào cản lớn trong việc đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống không nằm ở ý tưởng hay tính ứng dụng, mà nằm ở giai đoạn trung gian chuyển giao. Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, khó khăn chủ yếu liên quan đến cơ chế tài chính, quy trình phê duyệt, năng lực sản xuất, quy trình chuyển giao công nghệ cũng như sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp.

“Con đường chuyển kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra đời sống không phải là một đường thẳng, mà là một cây cầu dài với nhiều nhịp”, TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ.

Để rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn, theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, Hà Nội cần chú trọng một số yếu tố.

Thứ nhất là cần có cơ chế tài chính hỗ trợ giai đoạn thử nghiệm, triển khai thí điểm sau nghiên cứu, bởi nhiều đề tài không thể tiếp tục phát triển do thiếu nguồn lực cho bước chuyển tiếp này.

Thứ hai là đẩy mạnh sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để nhà khoa học không phải tự triển khai một mình.

Thứ ba là cần cơ chế đặt hàng từ thực tiễn, trong đó cơ quan quản lý đưa ra các bài toán cụ thể để các nhà khoa học cùng tham gia giải quyết.

Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, Hà Nội hiện đã có nhiều định hướng, quyết sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trong đó có việc hình thành mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện. Đây là tín hiệu tích cực, góp phần tạo điều kiện để các sản phẩm khoa học không chỉ dừng lại ở tiềm năng mà có thể sớm phục vụ cộng đồng.

TS.BS Nguyễn Viết Hải bày tỏ tin tưởng rằng với cơ chế phù hợp, minh bạch và linh hoạt, Hà Nội có thể đẩy nhanh quá trình đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, qua đó phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và thúc đẩy sự phát triển của y học Thủ đô.

Từ phòng thí nghiệm ra thị trường là cả một cây cầu

Trong quá trình nghiên cứu về bệnh lao và Covid-19, TS.BS Nguyễn Viết Hải đã gặp không ít khó khăn khi chuyển từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tế. TS.BS Nguyễn Viết Hải cho biết, rào cản lớn nhất khi chuyển từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tế thường không nằm ở bước lên ý tưởng nghiên cứu hay bước ứng dụng vào cuộc sống, mà nằm ở “khoảng trống ở giữa”.

Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, một công trình khoa học có thể rất tốt về mặt học thuật, nhưng để đi vào thực tế cần thêm nhiều tầng nữa, như: Cơ chế tài chính, quy trình phê duyệt, năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ, dữ liệu triển khai, sự phối hợp giữa bệnh viện, trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Nói cách khác, từ phòng thí nghiệm ra thị trường không phải là một bước, mà là cả một cây cầu.

TS.BS Nguyễn Viết Hải cho rằng, thành phố Hà Nội muốn rút ngắn khoảng cách đó thì cần ít nhất ba việc.

Thứ nhất, phải có cơ chế tài trợ cho giai đoạn “thử nghiệm triển khai”, vì rất nhiều nghiên cứu "chết" ở đoạn này chứ không phải ở ý tưởng ban đầu.

Thứ hai, cần xây những nền tảng kết nối thật mạnh giữa 3 nhà (nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp) để nhà khoa học không làm một mình.

Thứ ba, cần cơ chế đặt hàng từ thực tiễn, tức là thành phố và hệ thống y tế nêu rõ bài toán cần giải quyết, rồi huy động giới khoa học cùng tham gia.

Những hướng đi gần đây của Hà Nội như phát triển Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội, xây mạng lưới đổi mới sáng tạo và tăng hợp tác giữa chính quyền với Bộ Khoa học và Công nghệ, với các cơ sở nghiên cứu, là tín hiệu đúng hướng.

“

“Điều cần nhất bây giờ là làm cho các cơ chế ấy vận hành nhanh, minh bạch và đủ linh hoạt để sản phẩm khoa học không bị mắc kẹt giữa “có tiềm năng” và “phục vụ được người dân”, TS.BS Nguyễn Viết Hải nhấn mạnh.

"Dám"luôn đi cùng với "mới" và "khó"!

Để tinh thần "6 dám" (dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn - thử thách) không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu mà thực sự thấm sâu vào từng công trình, phần việc của thanh niên Thủ đô, nhất là trong bối cảnh Hà Nội đang cần những bước bứt phá về công nghệ, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng nêu cảm nhận, với chữ “dám”, luôn đi cùng với “mới” và “khó”.

"Vì vậy, trong triển khai các hoạt động của Đoàn Thanh niên và các cấp bộ Đoàn của thành phố, chúng tôi luôn lấy tinh thần “mới” và “khó” làm định hướng. Trước hết, trong các hoạt động phải có tính mới, tính sáng tạo của thanh niên. Thứ hai là phải chọn việc, và nên chọn những việc khó, những việc cần sự nhiệt huyết, cần trí tuệ và bản lĩnh của thanh niên để tham gia giải quyết", Bí thư Thành đoàn Hà Nội nêu.

Điều quan trọng nữa là phải tạo ra môi trường để những đóng góp, những sự dấn thân của thanh niên được ghi nhận, để các bạn cảm nhận được giá trị mình mang lại cho cộng đồng, cho địa phương và cho thành phố. Từ đó, các bạn sẽ có thêm động lực để tiếp tục dám nghĩ, dám làm, dám thực hiện những điều có ích hơn nữa cho xã hội, theo đuổi lý tưởng và hoài bão của mình.

Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cũng bày tỏ tâm đắc với bài viết gần đây của Tổng Bí thư Tô Lâm về thanh niên với tương lai của đất nước có câu: Ở đâu có khát vọng vươn lên và làm những điều tốt đẹp hơn cho cộng đồng, ở đó có đổi mới sáng tạo. Đổi mới sáng tạo có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ, từ những sáng kiến cải tiến quy trình làm việc, cải tiến sản phẩm hiện có, cho đến việc nắm bắt những cơ hội, những công nghệ và xu hướng của tương lai.

Từ đó, Bí Thư thành đoàn Hà Nội gửi gắm tới các bạn thanh niên Thủ đô: Để có những bứt phá trong kỷ nguyên mới, chúng ta hãy giữ tinh thần rất Hà Nội trong cốt cách, nhưng với tầm vóc toàn cầu trong tư duy và hành động. Để mỗi người không chỉ đang sống trong Hà Nội, mà thực sự trở thành những người kiến tạo và dẫn dắt tương lai của Thủ đô.

Thanh niên phải làm chủ công nghệ để kiến tạo tương lai Thủ đô

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng đã gửi gắm thông điệp đầy tâm huyết tới thế hệ trẻ về trách nhiệm và tầm vóc của một "thanh niên số" hiện đại.

Theo đồng chí Nguyễn Tiến Hưng, để vững vàng bước đi trong kỷ nguyên số, mỗi bạn trẻ cần không ngừng trau dồi trí tuệ để không chỉ tiếp cận mà phải vươn lên làm chủ công nghệ và làm chủ tương lai. Tinh thần sáng tạo phải được cụ thể hóa bằng những sản phẩm thực chất, mang lại giá trị và lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Nhấn mạnh về vai trò của thế hệ kế cận, Bí thư Thành đoàn Hà Nội khẳng định: “Chúng ta có trách nhiệm để không đứng ngoài sự phát triển và tương lai của Thủ đô”. Mỗi cá nhân cần ý thức mình là một mảnh ghép quan trọng, nỗ lực đóng góp để trở thành một phần tốt đẹp trong dòng chảy phát triển chung của Hà Nội.

Bên cạnh những định hướng về tư duy số, TS.BS Nguyễn Viết Hải gửi gắm một thông điệp hành động cụ thể và đầy ý nghĩa đến các bạn trẻ: Trong giai đoạn hiện nay, thanh niên Thủ đô cần chủ động và nhạy bén trong việc ứng dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo (AI) vào quá trình nghiên cứu, học tập hằng ngày.

Theo TS.BS Nguyễn Viết Hải, việc làm chủ công nghệ không chỉ dừng lại ở mục tiêu cá nhân, mà quan trọng hơn hết là hướng tới giá trị nhân văn cao cả. TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ: "Làm sao để chúng ta đóng góp sức mình cho cộng đồng, cho người dân và cho đất nước". Đây chính là kim chỉ nam để người trẻ biến những lợi thế của công nghệ thành những giải pháp hữu ích, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội và thúc đẩy sự phát triển bền vững của quốc gia.